การวิจัยและประเมินระบบการจัดการเรียนรู้แบบไฮบริดในระดับชั้นเรียน: กรณีศึกษา มหาวิทยาลัยสวนดุสิต

ผู้แต่ง

  • พรพรรณ บัวทอง คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
  • มนตา ตุลย์เมธาการ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
  • องอาจ นัยพัฒน์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

คำสำคัญ:

การเรียนรู้แบบไฮบริด, I-E-O Model, ไฮเฟลก, มหาวิทยาลัยสวนดุสิต

บทคัดย่อ

บทความวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อพัฒนาระบบการจัดการเรียนรู้แบบไฮบริดในระดับชั้นเรียน: กรณีศึกษามหาวิทยาลัยสวนดุสิต โดยประยุกต์ใช้ I-E-O Model ของ Astin ควบคู่กับกระบวนการ HyFlex ของ Beatty และ 2) เพื่อประเมินความเหมาะสมของระบบฯ ที่พัฒนาขึ้นโดยประยุกต์ใช้เกณฑ์การประเมินขององค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) ผู้ให้ข้อมูลหลัก จำนวน 16 คน คัดเลือกโดยวิธีการเลือกแบบเฉพาะเจาะจงตามเกณฑ์ที่กำหนด เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและแบบประเมิน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและการตอบแบบประเมินด้วยตนเอง วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยการวิเคราะห์ค่าเฉลี่ย (Mean) ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) ผลการวิจัย พบว่า 1) การประยุกต์ใช้ โมเดล I-E-O ควบคู่กับกระบวนการ HyFlex สามารถนำมาพัฒนาระบบการจัดการเรียนรู้แบบไฮบริดในระดับชั้นเรียนได้ โดยดำเนินการอย่างเป็นระบบใน 2 มิติหลัก ได้แก่ 1) ด้านโครงสร้าง โมเดล I-E-O ทำหน้าที่เป็นกรอบแนวคิดหลัก โดยการพิจารณาปัจจัยปัจจัยนำเข้า ออกแบบสภาพแวดล้อม และกำหนดผลลัพธ์ที่คาดหวัง และ 2) ด้านกระบวนการ HyFlex ช่วยให้มีขั้นตอนชัดเจน ตั้งแต่การประเมินความพร้อม ข้อจำกัด การออกแบบกิจกรรม การวัดและประเมินผล และการปรับปรุง 2) ผลการประเมินความเหมาะสมของระบบฯ ที่พัฒนาขึ้น พบว่า ระบบฯ มีความเหมาะสมในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 4.76, S.D. = 0.33) อย่างไรก็ดีควรระบุวัตถุประสงค์ให้ชัดเจนว่าจะทำให้เกิดความสอดคล้องกับนโยบายของมหาวิทยาลัยอย่างเป็นรูปธรรมในด้านผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียนอย่างไร

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2565). แผนด้านการอุดมศึกษาเพื่อผลิตและพัฒนากำลังคนของประเทศ พ.ศ. 2564-2570. สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2562 จาก https://www.mhesi.go.th/

กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 (ฉบับปรับปรุง). สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2562 จาก https://www.moe.go.th/พรบ-การศึกษาแห่งชาติ-พ-ศ-2542/

กรุงเทพธุรกิจ. (2566). สนับสนุนการศึกษา แก้เหลื่อมล้ำอย่างยั่งยืน. สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2562 จาก https://www.bangkokbiznews.com/blogs/health/education/1057826

กองประชาสัมพันธ์ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต. (2566). กิจกรรมคุยสบาย ๆ สไตล์สวนดุสิต เรื่อง Hybrid OK. สืบค้นเมื่อ 10 มีนาคม 2566 จาก https://www.dusit.ac.th/home/2023/1055959.html

กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2563). เมื่อไวรัสโควิด-19 กำลังพลิกโฉมระบบการศึกษาโลก. สืบค้นเมื่อ 10 มีนาคม 2563 จาก https://www.eef.or.th/30577-2/

ทิศนา แขมมณี. (2564). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 25). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

มหาวิทยาลัยสวนดุสิต. (2566). ทิศทางของมหาวิทยาลัยสวนดุสิต: จิ๋ว แต่ แจ๋ว (ฉบับทบทวน) พ.ศ. 2566-2567 (SDU Directions: SMALL but SMART (Revised version) 2023-2024. สืบค้นเมื่อ 10 กรกฎาคม 2566 จาก https://www.dusit.ac.th/home/2023/1103420.html

ศิโรจน์ ผลพันธิน. (2566). The Big Idea Suan Dusit ONE WORLD LIBRARY-Turn ideas into reality จากแนวคิดสู่การปฏิบัติจริง. กรุงเทพฯ: ศูนย์บริการสื่อและสิ่งพิมพ์กราฟฟิคไซท์ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต.

สหประชาชาติประเทศไทย. (2566). เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนในประเทศไทย. สืบค้นเมื่อ 10 มีนาคม 2566 จาก https://thailand.un.org/th/sdgs/4

สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต. (2566). From Library to...University. สืบค้นเมื่อ 11 สิงหาคม 2566 จาก https://arit.dusit.ac.th/

Academic Policies Committee. (2019). Online Education Policy (version 3). San Francisco State University Academic Senate. Retrieved on March 12, 2566 from http://senate.sfsu.edu/

Alammary, A., Sheard, J., & Carbone, A. (2014). Blended learning in higher education: Three different design approaches. Australasian Journal of Educational Technology, 30(4). 440–454. https://doi.org/10.14742/ajet.693

Astin, A. W. (2012). Assessment for excellence: The philosophy and practice of assessment and evaluation in higher education. Lanham, MD: Rowman & Littlefield Publishers.

Beatty, B. (2019). Hybrid-flexible course design. UK: EdTech Books London.

Bonk, C. J., & Graham, C. R. (2012). The handbook of blended learning: Global perspectives, local designs. San Francisco, CA: John Wiley & Sons.

Dakhi, O., JAMA, J., & IRFAN, D. (2020). Blended learning: a 21st century learning model at college. International Journal Of Multi Science, 1(08), 50-65.

De Freitas, S., & Liarokapis, F. (2011). Serious games: A new paradigm for education? In M. Ma, A. Oikonomou, & L. C. Jain (Eds.), Serious games and edutainment applications. London, UK: Springer.

Dick, W., Carey, L., & Carey, J. (2001). The systematic design of instruction (5th ed.). New York: Longmann.

Gobeil-Proulx, J. (2019). La perspective étudiante sur la formation comodale, ou hybride flexible. Revue internationale des technologies en pédagogie universitaire, 16(1), 56-67.

Graham, C. R. (2012). Introduction to blended learning. Retrieved on May 11, 2023 from http://www.media.wiley.com/product_data/except/86/C.pdf

Hediansah, D., & Surjono, H. D. (2020). Hybrid learning development to improve teacher learning management. JKTP: Jurnal Kajian Teknologi Pendidikan, 3(1), 1-9.

Hilli, C., Nørgård, R., & Aaen, J. (2019). Designing hybrid learning spaces in higher education. Dansk Universitetspædagogisk Tidsskrift, 15(27), Article 112644. https://doi.org/10.7146/dut.v14i27.112644

Hough, J. B., & Duncan, J. K. (1970). Teaching: Description and analysis. Reading, MA: Addison-Wesley Publishing Company. Retrieved on May 11, 2023 from https://books.google.co.th/books?id=S8ECAAAAMAAJ

Jiaming, N. (2023). A study on the learning engagement status and influencing factors of university students in a smart classroom environment: A case study of a smart classroom at Baise University. Business Innovation, Graduate School, Bangkok University.

Khan, F. H. (2021). Hybrid versus blended learning: What’s the difference Edly Blog. Retrieved on August 3, 2023 from https://edly.io/blog/Hybrid-versus-blended-learning-whats-the-difference/

Kihoza, P. D., Zlotnikova, I., Bada, J. K., & Kalegele, K. (2016). An assessment of teachers’ abilities to support blended learning implementation in Tanzanian secondary schools. Contemporary Educational Technology, 7(1), 60-84.

Mao, L., & Chen, L. (1987). Mastery learning. Taipei: Psychological Publishing.

Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (3rd ed.). SAGE Publications.

Naffi, N. (2020). The hyber-flexible course design model (HyFlex): a pedagogical strategy for uncertain times. Revue internationale des technologies en pédagogie universitaire, 17(2), 136-143.

O'Byrne, W. I., & Pytash, K. E. (2015). Hybrid and blended learning: Modifying pedagogy across path, pace, time, and place. Journal of Adolescent & Adult Literacy, 59(2), 137-140.

OECD. (2021). Applying evaluation criteria thoughtfully. Paris, France: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/543e84ed-en

Patterson, B. J., Krouse, A. M., & Roy, L. (2012). Student outcomes of distance learning in nursing education: an integrative review. CIN: Computers, Informatics. Nursing, 30(9), 475-488.

Raes, A., Detienne, L., Windey, I., & Depaepe, F. (2020). A systematic literature review on synchronous hybrid learning: gaps identified. Learning Environments Research, 23(3), 269-290.

Pelletier, K., Brown, M., Brooks, D. C., McCormack, M., Reeves, J., Arbino, N., Bozkurt, A., Crawford, S., Czerniewicz, L., & Gibson, R. (2021). 2021 EDUCAUSE Horizon Report: Teaching and learning edition. EDUCAUSE. Retrieved from https://library.educause.edu/resources/2021/4/2021-educause-horizon-report-teaching-and-learning-edition

Singh, J., Evans, E., Reed, A., Karch, L., Qualey, K., Singh, L., & Wiersma, H. (2022). Online, hybrid, and face-to-face learning through the eyes of faculty, students, administrators, and instructional designers: Lessons learned and directions for the post-vaccine and post-pandemic/COVID-19 world. Journal of Educational Technology Systems, 50(3), 301–326. https://doi.org/10.1177/00472395211047865

Smith, R., & Lynch, D. (2010). Rethinking teacher education. Morrisville, NC: Lulu.com.

Spilka, R. (2002). Hybrid classes: Maximizing resources and student learning. Teaching-Learning Center, Durham Technical Community College. Retrieved on November 20, 2004, from http://www.durhamtech.edu/htmls/Distance/hybrid.htm

Ustun, A. B., & Tracey, M. W. (2020). An effective way of designing blended learning: A three phase design-based research approach. Education and Information Technologies, 25(3), 1529-1552.

Wang, F., & Chen, H. (2023, June). A Study of Factors Influencing College Students’ Engagement in Blended Learning. In 2023 4th International Conference on Education, Knowledge and Information Management (ICEKIM 2023) (pp. 477-485). Atlantis Press.

Woldeab, D., Yawson, R. M., & Osafo, E. (2020). A systematic meta-analytic review of thinking beyond the comparison of online versus traditional learning. E-Journal of Business Education & Scholarship of Teaching, 14(1), 1-24.

Zydney, J. M., McKimmy, P., Lindberg, R., & Schmidt, M. (2019). Here or there instruction: Lessons learned in implementing innovative approaches to blended synchronous learning. TechTrends, 63,(2), 123-132.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-10-21

รูปแบบการอ้างอิง

บัวทอง พ. ., ตุลย์เมธาการ ม. ., & นัยพัฒน์ อ. . (2025). การวิจัยและประเมินระบบการจัดการเรียนรู้แบบไฮบริดในระดับชั้นเรียน: กรณีศึกษา มหาวิทยาลัยสวนดุสิต . วารสารวิชาการบัณฑิตวิทยาลัยสวนดุสิต, 21(3), 15–30. สืบค้น จาก https://so19.tci-thaijo.org/index.php/SDUGSAJ/article/view/1210

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย