ถังดับเพลิงอุปกรณ์ความปลอดภัยพื้นฐานของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ตามองค์ประกอบมาตรฐานความปลอดภัยห้องปฏิบัติการวิจัยในประเทศไทย (ESPReL)

ผู้แต่ง

  • ธัญญาภรณ์ บุญเพ็ชร คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ จังหวัดสงขลา 90110
  • สุพัตรา แก้วทะโร คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ จังหวัดสงขลา 90110
  • ปัญชลิกา เดชะมาก คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ จังหวัดสงขลา 90110
  • กัมพล นันทรัตน์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ จังหวัดสงขลา 90110

คำสำคัญ:

ถังดับเพลิง, ความปลอดภัยห้องปฏิบัติการ, ESPReL, 5 Why Analysis, PDCA

บทคัดย่อ

การศึกษานี้เป็นงานวิจัยวิเคราะห์ข้อมูลถังดับเพลิงของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
ตามองค์ประกอบมาตรฐานความปลอดภัยห้องปฏิบัติการวิจัยในประเทศไทย (ESPReL) มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลและการบริหารจัดการถังดับเพลิง จากการสำรวจ พบว่า คณะมีถังดับเพลิงตามประเภทสารเคมีที่บรรจุ 3 ประเภท
คือ ผงเคมีแห้ง น้ำยาเหลวระเหย และสูตรเคมีน้ำ วิเคราะห์ตามข้อกำหนดของอาคาร มี 4 อาคาร ที่ติดตั้งถังดับเพลิงตามข้อกำหนดของกฎหมายควบคุมอาคาร ได้แก่ อาคารปฏิบัติการพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ อาคารศูนย์บริการสัตว์ทดลอง อาคารศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีและผลิตภัณฑ์ยางพารา และอาคารแก๊สเฮ้าส์ พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ห้องปฏิบัติการ
มีพื้นที่ 56,560.4 ตร.ม. คิดเป็นร้อยละ 76.8 และมีถังดับเพลิง จำนวน 265 ถัง คิดเป็นร้อยละ 82.3 วิเคราะห์
ตามลักษณะห้องปฏิบัติการ ทุกสาขาใช้มาตรฐาน ESPReL เป็นแนวปฏิบัติด้านความปลอดภัย มีประเภทของถังเหมาะสมกับห้องปฏิบัติการ ได้แก่ ผงเคมีแห้ง จำนวน 124 ถัง คิดเป็นร้อยละ 46.8 สามารถดับเพลิงประเภท ABC น้ำยา
เหลวระเหย จำนวน 63 ถัง คิดเป็นร้อยละ 23.8 สามารถดับเพลิงประเภท ABC/ABCK และสูตรเคมีน้ำ จำนวน 78 ถัง
คิดเป็นร้อยละ 29.4 สามารถดับเพลิงประเภท ABCDK ดับเพลิงได้ทุกประเภท และได้วิเคราะห์หาสาเหตุของปัญหา
โดยการนําหลักการ 5 Why Analysis พบว่า ผู้ปฏิบัติงานไม่ได้ศึกษาข้อกำหนด ไม่ได้รับการอบรม และไม่มีการจัดการอย่างเป็นระบบ และใช้ PDCA มาปรับปรุงกระบวนการ จัดอบรมให้ความรู้ มีผู้รับผิดชอบ มีขั้นตอนการตรวจสภาพถังดับเพลิงทุก ๆ 3 เดือน ให้พร้อมใช้งาน และวัดผลการประเมินการสำรวจความปลอดภัยห้องปฏิบัติการ ด้านงานระบบฉุกเฉินและระบบติดต่อสื่อสาร ก่อนการปรับปรุงกระบวนการมีคะแนน ร้อยละ 59.4 และหลังการปรับปรุงกระบวนการ
มีคะแนน ร้อยละ 67.0  มีผลคะแนนการประเมินเพิ่มขึ้น ร้อยละ 12.7

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงมหาดไทย. (2563, 3 ธันวาคม). กฎกระทรวงการแก้ไขอาคารที่มีสภาพหรือมีการใช้ที่อาจเป็นภยันตรายต่อสุขภาพ ชีวิต ร่างกาย หรือทรัพย์สิน หรืออาจไม่ปลอดภัยจากอัคคีภัย หรือก่อให้เกิดเหตุรำคาญ หรือกระทบกระเทือนต่อการรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2563. ราชกิจจานุเบกษา, 137(98 ก), 25–32.

กระทรวงแรงงาน. (2556, 9 มกราคม). กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับการป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. 2555. ราชกิจจานุเบกษา, 130(2 ก), 24–34.

คณะอนุกรรมการมาตรฐานการป้องกันอัคคีภัย. (2559). มาตรฐานการป้องกันอัคคีภัย (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์.

โครงการยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยห้องปฏิบัติการวิจัยในประเทศไทย. (2558). คู่มือการประเมินความปลอดภัยห้องปฏิบัติการ (ฉบับแก้ไขเพิ่มเติมครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร.

คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. (2563). คำสั่งคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เรื่อง แต่งตั้งคณะกรรมการตรวจสอบถังดับเพลิง พ.ศ. 2563.

ฉัตรชัย วิริยะไกรกุล. (2560). การสำรวจประเมินองค์ประกอบด้านลักษณะทางกายภาพของอาคารที่เกี่ยวข้องกับระบบการจัดการความปลอดภัย: อาคารมหามกุฎ (รหัสอาคาร: SCI25) คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. วารสารวิชาการคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 66, 19–36.

พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2543. (2543, 15 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา, 117(42 ก), 1–14.

มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. (2563). ประกาศมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เรื่อง การแบ่งโครงสร้างหน่วยงานภายในส่วนงานประเภทนโยบายและบริหาร ประเภทวิชาการ และประเภทอำนวยการและสนับสนุนภารกิจมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ พ.ศ. 2563.

พีระยุทธ สุขสวัสดิ์ และ ชมภูนุช หุ่นนาค. (2563). แนวทางการขับเคลื่อนกลไกประชารัฐในการจัดการอัคคีภัยของจังหวัดนนทบุรี. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 10(2), 31–42.

วิชัย เลิศเกรียงไรยิ่ง. (2550). ประสิทธิภาพถังดับเพลิงแบบ water base ประเภทสารเคมีสูตรน้ำ ABFFC (Aqueous Biological Film Forming Catalyst). วารสารเทคโนโลยีและวิทยาศาสตร์อัคคีภัย, 1(1), 49–51.

สุภัทร พัฒน์วิชัยโชติ และ สกล สกุลนคร. (2557). ปัจจัยที่มีผลต่อการเลือกใช้งานสารทดแทนสารเฮลอน 1301 สำหรับระบบดับเพลิงแบบยึดติดกับที่. วิศวกรรมสาร มก., 27(89), 1–9.

สุดารัตน์ มูนิคม, สุชาดา หาริกัน, ธัญญารัตน์ สุคนธรัตต์ และ กมลลักษณ์ แสนโม่. (2563). การศึกษาเพื่อปรับปรุงความปลอดภัยในการขนส่งน้ำมันด้วยการฝึกอบรม: กรณีศึกษา บริษัท ท่อส่งปิโตรเลียมไทย จำกัด. วารสารวิจัยวิชาการ, 3(3), 81–88.

นวพล จินตะบุตร, อาทิตย์ คูประเสริฐ, ณัฐนันท์ โลกวิสัย, สหรัถ ธรรมโรจน์, สุเทพ เยี่ยมขาว และ มัชนิกา อินต๊ะขัน. (2563). การศึกษาการปรับปรุงประสิทธิภาพและความปลอดภัยของพนักงาน: กรณีศึกษา บริษัท พีพีเอส.ออโต้เทรด จำกัด. วารสารวิจัยวิชาการ, 3(3), 59–70.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

22-09-2025

รูปแบบการอ้างอิง

บุญเพ็ชร ธ. ., แก้วทะโร ส., เดชะมาก ป. ., & นันทรัตน์ ก. (2025). ถังดับเพลิงอุปกรณ์ความปลอดภัยพื้นฐานของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ตามองค์ประกอบมาตรฐานความปลอดภัยห้องปฏิบัติการวิจัยในประเทศไทย (ESPReL). วารสารวิชาการ ปขมท., 14(3), e2462. สืบค้น จาก https://so19.tci-thaijo.org/index.php/CUASTJournal/article/view/2462