Ethical Guidelines for Using AI in Academic Writing

วารสารวิชาการ ปขมท. (CUAST Journal) ตระหนักถึงบทบาทและความสำคัญของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) โดยเฉพาะปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ (Generative Artificial Intelligence: Generative AI) ที่สามารถนำมาใช้สนับสนุนการศึกษา ค้นคว้า วิจัย และการจัดเตรียมต้นฉบับบทความทางวิชาการได้

วารสารอนุญาตให้ผู้เขียนใช้เครื่องมือ AI เพื่อสนับสนุนการจัดเตรียมต้นฉบับได้อย่างเหมาะสม ภายใต้หลักความโปร่งใส ความถูกต้อง และความรับผิดชอบทางวิชาการ โดยกำหนดแนวปฏิบัติดังต่อไปนี้

1. การใช้เครื่องมือ AI ที่ได้รับอนุญาต

ผู้เขียนสามารถใช้เครื่องมือ AI เพื่อสนับสนุนการจัดเตรียมบทความในลักษณะต่าง ๆ เช่น
     1.1 การตรวจสอบไวยากรณ์ การสะกดคำ การปรับปรุงภาษา และการแปลภาษา
     1.2 การปรับปรุงความชัดเจนของข้อความ การเรียบเรียงประโยค และการจัดโครงสร้างเนื้อหา
     1.3 การสรุปหรือจัดหมวดหมู่ข้อมูลเบื้องต้น เพื่อสนับสนุนการศึกษาและการทบทวนวรรณกรรม
     1.4 การช่วยจัดทำตาราง ภาพประกอบ แผนภาพ หรือการนำเสนอข้อมูล โดยผู้เขียนต้องตรวจสอบความถูกต้องและความเหมาะสมของเนื้อหาที่สร้างขึ้น
     1.5 การช่วยเขียนหรือปรับปรุงชุดคำสั่งทางคอมพิวเตอร์ (Computer Code) และสนับสนุนการวิเคราะห์ข้อมูล โดยผู้เขียนต้องตรวจสอบความถูกต้องของวิธีการและผลลัพธ์ที่ได้

2. การเปิดเผยการใช้เครื่องมือ AI (Disclosure of AI Use)

ผู้เขียนต้องเปิดเผยการใช้เครื่องมือ AI ในการจัดเตรียมต้นฉบับอย่างโปร่งใส โดยระบุชื่อเครื่องมือหรือระบบ AI ที่ใช้ ลักษณะการใช้งาน และขอบเขตของการนำมาใช้ตามความเหมาะสม

กรณีใช้ AI เพื่อช่วยตรวจสอบไวยากรณ์ การสะกดคำ หรือปรับปรุงภาษาโดยทั่วไป อาจไม่จำเป็นต้องเปิดเผยแยกต่างหาก ทั้งนี้ หากใช้ AI เพื่อสร้างหรือเรียบเรียงเนื้อหาใหม่ สรุปหรือสังเคราะห์ข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล สร้างตาราง ภาพประกอบ หรือผลลัพธ์ที่เป็นสาระสำคัญของบทความ ผู้เขียนต้องเปิดเผยการใช้งานดังกล่าวในส่วน การใช้ปัญญาประดิษฐ์ (Generative AI) ในต้นฉบับบทความ ตามลักษณะการใช้งาน

3. ข้อจำกัดในการใช้เครื่องมือ AI

ผู้เขียนต้องไม่ใช้เครื่องมือ AI ในลักษณะที่ขัดต่อจริยธรรมและความซื่อสัตย์ทางวิชาการ โดยเฉพาะการกระทำดังต่อไปนี้
     3.1 การสร้างข้อมูล ผลการวิจัย หรือหลักฐานที่ไม่เกิดขึ้นจริง แล้วนำเสนอเสมือนเป็นข้อมูลจากการวิจัยจริง
     3.2 การบิดเบือนหรือปรับเปลี่ยนข้อมูล ผลการวิเคราะห์ หรือข้อค้นพบทางวิชาการเพื่อให้สอดคล้องกับข้อสรุปที่ต้องการ
     3.3 การสร้างรายการเอกสารอ้างอิง ชื่อผู้แต่ง ชื่อบทความ วารสาร หรือหมายเลข DOI ที่ไม่มีอยู่จริง หรือไม่สามารถตรวจสอบแหล่งที่มาได้
     3.4 การนำข้อความ แนวคิด ผลงาน หรือข้อมูลของผู้อื่นที่สร้างหรือเรียบเรียงโดย AI มาใช้โดยไม่อ้างอิงแหล่งที่มาอย่างถูกต้อง
     3.5 การใช้ AI สร้างเนื้อหาทั้งหมดหรือส่วนสำคัญของบทความโดยปราศจากการตรวจสอบ วิเคราะห์ และมีส่วนร่วมทางวิชาการอย่างเหมาะสมของผู้เขียน
     3.6 การใช้ AI สร้างภาพ ตาราง หรือแผนภาพที่ทำให้ข้อมูลหรือผลการวิจัยคลาดเคลื่อนจากข้อเท็จจริง หรือทำให้ผู้อ่านเข้าใจผิดเกี่ยวกับหลักฐานที่นำเสนอ

4. ความรับผิดชอบของผู้เขียนต่อเนื้อหาที่ใช้ AI

ผู้เขียนทุกคนต้องรับผิดชอบอย่างเต็มที่ต่อเนื้อหา ข้อมูล วิธีการ ผลการวิจัย การวิเคราะห์ การตีความ และข้อสรุปที่ปรากฏในบทความ รวมถึงเนื้อหาที่ได้รับความช่วยเหลือหรือสร้างขึ้นโดยเครื่องมือ AI

ผู้เขียนต้องตรวจสอบความถูกต้อง ความน่าเชื่อถือ ความเป็นต้นฉบับ และความเหมาะสมของเนื้อหาที่ AI สร้างขึ้น รวมถึงตรวจสอบรายการเอกสารอ้างอิงและแหล่งข้อมูลทุกครั้งก่อนส่งบทความ

เครื่องมือ AI ไม่สามารถมีสถานะเป็นผู้เขียนร่วม (Author) หรือผู้ประพันธ์บทความทางวิชาการได้ เนื่องจากไม่สามารถรับผิดชอบต่อความถูกต้องและความน่าเชื่อถือของผลงานทางวิชาการได้

5. การใช้ AI ของบรรณาธิการและผู้ประเมินบทความ

บรรณาธิการและผู้ประเมินบทความต้องรักษาความลับของต้นฉบับและข้อมูลที่ได้รับระหว่างกระบวนการประเมินบทความอย่างเคร่งครัด

ไม่อนุญาตให้นำต้นฉบับบทความ ข้อมูลส่วนบุคคลของผู้เขียน ข้อมูลการวิจัย หรือเอกสารที่เป็นความลับไปป้อนเข้าสู่เครื่องมือ AI ภายนอกที่อาจจัดเก็บ นำไปใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลดังกล่าวโดยไม่ได้รับอนุญาต

บรรณาธิการและผู้ประเมินบทความต้องไม่ใช้ AI เป็นเครื่องมือตัดสินคุณภาพหรือกำหนดผลการประเมินบทความแทนการพิจารณาด้วยความรู้ ความเชี่ยวชาญ และวิจารณญาณทางวิชาการของมนุษย์

หากมีการใช้เครื่องมือ AI เพื่อสนับสนุนการประเมินบทความ การจัดทำข้อคิดเห็น หรือการสื่อสารที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการ Peer Review ต้องดำเนินการภายใต้หลักการรักษาความลับและเปิดเผยการใช้งานต่อบรรณาธิการตามความเหมาะสม

6. การดำเนินการเมื่อพบการใช้ AI ที่ไม่เป็นไปตามจริยธรรม

หากกองบรรณาธิการพบว่าผู้เขียนใช้เครื่องมือ AI ในลักษณะที่อาจเข้าข่ายการประพฤติมิชอบทางวิชาการ เช่น การสร้างข้อมูลเท็จ การบิดเบือนผลการวิจัย การสร้างเอกสารอ้างอิงที่ไม่มีอยู่จริง หรือการปกปิดการใช้ AI ในสาระสำคัญ วารสารจะดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริงและขอคำชี้แจงจากผู้เขียนตามกระบวนการจัดการกรณีการประพฤติมิชอบทางวิชาการของวารสาร

หากพบว่ามีการกระทำที่ขัดต่อจริยธรรมจริง วารสารอาจปฏิเสธการตีพิมพ์ ระงับการเผยแพร่ แก้ไข หรือเพิกถอนบทความตามความเหมาะสมและความร้ายแรงของกรณี

แหล่งข้อมูลและดัดแปลงจากเอกสาร
ศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย (ศูนย์ TCI). (2569). การอบรมหลักสูตร TCI Editor Training Program A2: Professional Level, Class 1. วันที่ 29-30 ตุลาคม 2569.