แนวปฏิบัติที่มีผลกระทบสูงในการจัดการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการเรียนรู้ของผู้เรียนในบริบทชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ

มนตรี  แย้มกสิกร; วิลาวัลย์  โพธิ์ทอง

ผู้แต่ง

มนตรี แย้มกสิกร สาขาวิชาเทคโนโลยีการศึกษา สังกัดสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ เขตบางกะปิ กรุงเทพมหานคร 10240
วิลาวัลย์ โพธิ์ทอง สาขาวิชาเทคโนโลยีการศึกษา วิทยาลัยการศึกษา มหาวิทยาลัยพะเยา อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา 56000

คำสำคัญ:

แนวปฏิบัติที่มีผลกระทบสูง, การจัดการเรียนรู้, การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการเรียนรู้, ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งศึกษาการประยุกต์ใช้แนวปฏิบัติที่มีผลกระทบสูง (High-Impact Practices: HIPs) ในกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการเรียนรู้ของผู้เรียนและยกระดับคุณภาพการศึกษาในศตวรรษที่ 21 HIPs คือกลยุทธ์การสอนและการเรียนรู้ที่ได้รับการพิสูจน์เชิงประจักษ์ว่า สามารถเพิ่มการมีส่วนร่วม การเรียนรู้เชิงลึก และลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา บทความนี้จะอภิปรายถึงที่มา หลักการสำคัญ และกลไกการทำงานของ HIPs รวมถึงยกตัวอย่างแนวปฏิบัติที่มีผลกระทบสูง ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริงในห้องเรียน อาทิ การออกแบบบทเรียนร่วมกัน การส่งเสริมวาทกรรมการสนทนา การเขียนอย่างสม่ำเสมอ การเรียนรู้แบบสืบเสาะ การเรียนรู้แบบร่วมมือ และการประเมินการสอนระหว่างทาง นอกจากนี้ ยังได้นำเสนอ AKITA Action Model ในฐานะกรอบการปฏิบัติที่สนับสนุนการนำ HIPs ไปใช้ และเน้นย้ำถึงบทบาทของการออกแบบกิจกรรมที่ส่งเสริมการคิดขั้นสูงและเทคนิคเฉพาะ เช่น Think-Pair-Share ทั้งนี้ บทความจะชี้ให้เห็นถึงบทบาทของชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพในฐานะกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนและส่งเสริมการประยุกต์ใช้ HIPs อย่างยั่งยืน เพื่อเป็นแนวทางสำหรับครู ศึกษานิเทศก์ และผู้บริหารสถานศึกษาในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาไทย

เอกสารอ้างอิง

ไพฑูรย์ สินลารัตน์, เฉลิมชัย มนูเสวต, และ วาสนา วิสฤตาภา. (2562). ความเป็นไปได้ในการประยุกต์การสอนเชิงรุกอาคีตะโมเดลในประเทศไทย. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 13(1), 92-106.

มนตรี แย้มกสิกร. (2569). PLC : ชุมชนแห่งการเรียนรู้วิชาชีพ กรอบคิดและแนวปฏิบัติเพื่อการพัฒนาวิชาชีพทางการศึกษา. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา. (2567). หลักเกณฑ์และวิธีการประเมินตำแหน่งและวิทยฐานะข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา ตำแหน่งครู และที่แก้ไขเพิ่มเติม. https://otepc.go.th/th/pa-download/pa-criteria/item/5169-L1932-2567.html

American Association of Colleges and Universities. (2025). High-Impact Practices. https://www.aacu.org/trending-topics/high-impact

Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom's taxonomy of educational objectives. Longman.

Corcoran, T. B. (1995). Helping teachers teach well: Transforming professional development. CPRE Policy Briefs. https://repository.upenn.edu/cpre_policybriefs/74

DuFour, R., DuFour, R., Eaker, R., Many, T. W., & Mattos, M. (2016). Learning by doing: A handbook for Professional Learning Communities at work. (3rd ed.). Solution Tree Press.

Graham, S., & Perin, D. (2007). Writing next: Effective strategies to improve writing of adolescents in middle and high schools. Alliance for Excellent Education. https://media.carnegie.org/filer_public/3c/f5/3cf58727-34f4-4140-a014-723a00ac56f7/ccny_report_2007_writing.pdf

Hattie, J. (2012). Visible Learning for Teachers: Maximizing Impact on Learning. Routledge.

Johnson, D. W., Johnson, R. T., & Holubec, E. J. (1990). Circles of learning: Cooperation in the classroom. (3rd ed.). Interaction Book Company.

Keeley, P. (2008). Science formative assessment: 75 practical strategies for linking instruction and learning. NSTA Press & Corwin Press.

Kuh, G., O’Donnell, K., & Schneider, C. G. (2017). HIPs at Ten. Change: The Magazine of Higher Learning, 49(5), 8-16.

Lee, S., Kang, E., & Kim, H. B. (2015). Exploring the impact of students' learning approach on collaborative group modeling of blood circulation. Journal of Science Education and Technology, 24(2-3), 234-255.

Lyman, F. T. (1981). The responsive classroom discussion: The inclusion of all students. In A. S. Anderson (Ed.), Mainstreaming digest (pp. 109-113). University of Maryland.

Mager, R. F. (1962). Preparing instructional objectives. Fearon Publishers.

National Research Council. (2012). A framework for K-12 science education: Practices, crosscutting concepts, and core ideas. The National Academies Press.

OECD. (2023). PISA 2022 Results (Volume I and II) - Country Notes: Thailand. OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/pisa-2022-results-volume-i-and-ii-country-notes_ed6fbcc5-en/thailand_6138f4af-en.html

Panjaitan, M. B., & Siagian, A. (2020). The effectiveness of inquiry based learning model to improve science process skills and scientific creativity of junior high school students. Journal of Education and E-Learning Research, 7(4), 380-386.

Robinson, V. M. J., Lloyd, C. A., & Rowe, K. J. (2008). The impact of leadership on student outcomes: An analysis of the differential effects of leadership types. Educational Administration Quarterly, 44(5), 635-674.

Rosenholtz, S. J. (1989). Teachers' workplace: The social organization of schools. Longman.

Savery, J. R. (2006). Overview of problem-based learning: Definitions and distinctions. Interdisciplinary Journal of Problem-based Learning, 1(1), 9-20.

Slavin, R. E. (1990). Co-operative learning. In C. Rogers & P. Kutnick (Eds.), The social psychology of the primary school. Routledge.

Slavin, R. E. (1996). Research on cooperative learning and achievement: What we know, what we need to know. Contemporary Educational Psychology, 21(1), 43-69.

Teach Anywhere. (n.d.). High-impact practices (HIPs). https://teachanywhere.opened.ca/home/teaching-learning/design-align-learning/high-impact-practices-hips/

Thiangtrong, P., Chano, J., & Nithideechaiwarachok, B. (2022). Learning management based on akita approach on multiplication and division for grade 3 students. Journal of Educational Issues, 8(2), 589-602.

Trent University. (n.d.). High-impact practices. https://www.trentu.ca/teaching/research/first-year-academic-experience/high-impact-practices