การพัฒนาหลักสูตรอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่: กรณีศึกษา หน่วยบริการปฐมภูมิ

บทคัดย่อ

การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการบรรลุเป้าหมายด้านการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศ การพัฒนาศักยภาพเจ้าหน้าที่สถานีอนามัย อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ช่วยสนับสนุนให้การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ประสบผลสำเร็จ วัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อ 1) พัฒนาหลักสูตรการส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในหน่วยปฐมภูมิ จำนวน 12 ชั่วโมง 2) เพิ่มศักยภาพด้านความรู้ ทัศนคติ ทักษะ การส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ของเจ้าหน้าที่ และอสม. ในหน่วยบริการปฐมภูมิ 3) เพื่อประเมินคุณภาพของหลักสูตรการส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในหน่วยบริการปฐมภูมิ จำนวน 12 ชั่วโมง วิธีการวิจัย เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง ในเจ้าหน้าที่สถานีอนามัย (N=7) อสม. (n = 29) ที่รับผิดชอบในการส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ หลักสูตรการอบรมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ แบบทดสอบความรู้ เจตคติ ทักษะ แบบสอบถามการนำความรู้ และทักษะไปใช้ ผ่านการตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน ค่าดัชนีความสอดคล้อง 0.66-1.00 ค่าความเที่ยง 0.63, 0.84, 0.76 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติแบบเชิงพรรณนา และ Wilcoxon Sign Rank Test  ผลการวิจัย พบว่า 1) หลักสูตรการอบรมประกอบด้วยหน่วยการเรียนรู้ 5 หน่วย โดยแบ่งเป็นภาคทฤษฎี 8 ชั่วโมง ภาคปฏิบัติ 4 ชั่วโมง 2) ความรู้หลังการอบรมเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติทั้งเจ้าหน้าที่ และอสม. (Z= -2.379, p = .017, Z= -4.069, p <.01 ) ด้านทักษะสำหรับเจ้าหน้าที่ก่อนและหลังการอบรมไม่แตกต่าง ในขณะที่ อสม.หลังการอบรมคะแนนด้านทักษะเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Z=-3.564, p<.01) ส่วนเจตคติก่อน และหลังการอบรมไม่มีความแตกต่างกันที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ 3) การประเมินคุณภาพหลักสูตรหลังการอบรม 3 เดือน พบว่า มีการนำความรู้และทักษะไปปฏิบัติ การเพิ่มศักยภาพการส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ช่วยเพิ่มความรู้และทักษะ และนำไปสู่การพัฒนาระบบบริการสุขภาพ ด้านการส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ให้กับระบบบริการปฐมภูมิ ได้