เปรียบเทียบเสรีภาพทางการเมืองไทยผ่านวรรณกรรมการเมืองก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2440-2475 กับหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475-2500

ผู้แต่ง

  • กัลยา เนตรายน วิทยาลัยการเมืองการปกครอง มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
  • วิจิตรา ศรีสอน วิทยาลัยการเมืองการปกครอง มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา

คำสำคัญ:

เสรีภาพ, การปกครองระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ , การปกครองระบอบประชาธิปไตย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาเสรีภาพทางการเมืองไทยผ่านวรรณกรรมการเมืองก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ.2440-2475 (สมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์) 2) ศึกษาเสรีภาพทางการเมืองไทยผ่านวรรณกรรมการเมืองหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475-2500 (สมัยประชาธิปไตย) 3) เปรียบเทียบเสรีภาพทางการเมืองไทยผ่านวรรณกรรมการเมืองก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2440-2475 (สมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์) กับหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475-2500 (สมัยประชาธิปไตย)  การศึกษานี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการวิเคราะห์เอกสารและการสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้ให้ข้อมูลสำคัญในการศึกษาวิจัยแบ่งตามรูปแบบของการศึกษาผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 18 คน จาก นักประพันธ์ด้านวรรณกรรมการเมือง จำนวน 5 ท่าน นักวิชาการด้านการเมืองการปกครอง จำนวน 5 ท่าน นักวิชาการด้านวรรณกรรมการเมือง จำนวน 5 ท่าน และนักการเมือง จำนวน 3 ท่าน ทำการตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้า และวิธีวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า 1) มีการควบคุมเสรีภาพทางการเมืองไทยผ่านวรรณกรรมการเมืองก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2440-2475 (สมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์) คือ การจำคุก การกำหนดหนังสือต้องห้าม การทำให้เสื่อมเสียชื่อเสียง และการลงโทษด้วยการทรมานร่างกาย 2) มีการควบคุมเสรีภาพทางการเมืองไทยผ่านวรรณกรรมการเมืองหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475-2500 (สมัยประชาธิปไตย) คือ การจำคุกตลอดชีวิต การออกกฎหมาย และการสนับสนุนวรรณกรรมที่ส่งเสริมนโยบายรัฐ 3) เปรียบเทียบเสรีภาพทางการเมืองไทยผ่านวรรณกรรมการเมืองพบว่าทุกวิธีการเป็นการจำกัดเสรีภาพทางการเมืองของสังคมไทยทั้งในระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์และประชาธิปไตย

        

เอกสารอ้างอิง

กรมโฆษณาการ. (2482). คำพิพากษาศาลพิเศษ พุทธศักราช 2482 เรื่องกบฏ. พานิชศุภผล.

กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม. (2566). เทียนวรรณบันทึก “ว่าด้วยความฝันฯ” เมื่อ 100 ปีก่อน เห็นไทยเลิกทาส ตั้งธนาคาร มีสภาผู้แทนฯ. ศิลปวัฒนธรรม. https://www.silpa-mag.com/history/article_28336

กษิดิศ อนันทนาธร. (2560). ชีวิตของระบอบรัฐธรรมนูญไทยตั้งแต่พ.ศ. 2475 ถึง 2490. วิทยานิพนธ์นิติศาสตร์มหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ครองพล อภิธนาคุณ. (2566). บทบาทและการสื่อสารทางการเมืองผ่านวรรณกรรมของพลตรีหลวงวิจิตรวาทการ: ศึกษาในช่วงเวลาปี พ.ศ. 2481-2505. วารสารศิลปะการจัดการ, 7(4), 1484–1501.

ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา. (2533). นิทานโบราณคดี. เกษมการพิมพ์.

นพพร ประชากุล. (2560, 14 ตุลาคม). คิดสร้างต่างสรรค์-ทอมัส ออบส์ ผู้คิดค้นทฤษฎีสัญญาประชาคม. สารคดี. https://www.sarakadee.com/2017/10/14/thomas-hobbes/

นพรัตน์ ชมภูธัญ, สราวุธ มูลทา และสิรวิชญ์ สุปผล. (2563). แนวคิดของนักปราชญ์รัฐศาสตร์มุมมองประชาธิปไตย. วารสารสันติสุขปริทรรศน์, 1(2), 21–34.

นิมิตมงคล นวรัตน์, ม.ล. (2564). ชีวิตแห่งการกบฏสองครั้ง. ศรีปัญญา.

ประสงค์ เล็กโล่ง. (2568). ปรัชญาทางการเมืองว่าด้วยรัฐที่เข้มแข็งของโทมัส ฮอบส์. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 8(1), 249.

ปิ่นบุญญา ลำมะนา. (2560). การจำกัดเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นและการแสดงออกในประเทศไทย. วารสารสังคมศาสตร์ นิติรัฐศาสตร์, 1(2), 63–81.

พระจันทร์ เอี่ยมชื่น. (2563). สมบูรณาญาสิทธิราชย์แบบไทย ๆ อาจไม่ได้เก่าแก่อย่างที่คิดและเคยเกิดขึ้นใน 3 รัชสมัยเท่านั้น. BrandThink. https://www.brandthink.me/content/absolute-monarchy

พัชรินทร์ อนันต์ศิริวัฒน์. (2541). วิเคราะห์แนวคิดทางการเมืองในวรรณกรรมไทยตั้งแต่ปี พ.ศ. 2475 ถึง 2519 (รายงานการวิจัย). มหาวิทยาลัยนเรศวร.

พิมพาภรณ์ บุญประเสริฐ. (2567). เปรียบเทียบเสรีภาพทางการเมืองไทยผ่านวรรณกรรมการเมืองยุคก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครอง พุทธศักราช 2440-2475 กับยุคหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง พุทธศักราช 2475-2500, สัมภาษณ์

พีรพงศ์ หมู่ซัง. (2558). แนวคิดทางการเมืองของคณะ ร.ศ. 130. ปริญญารัฐศาสตรมหาบัณฑิต คณะรัฐศาสตร์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

มฆวินทร์ ปุริสุตฺตโม, พระมหา. (2564). วิเคราะห์แนวคิดเรื่องเสรีภาพของจอห์น ล็อค กับ คาร์ล มาร์ก. วารสารวนัมฎองแหรกพุทธศาสตรปริทรรศน์, 3(1), 27–41. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/Vanam_434/article/view/247601

เลื่อน ศราภัยวานิช. (2512). ฝันร้ายของข้าพเจ้า. ศราภัย.

วรวัชรินทร์, สิริภทฺโท (อินวิน), พระ. (2563). การศึกษาเปรียบเทียบแนวคิดเรื่องสิทธิของโทมัส ฮอบส์กับจอห์น ล็อค.วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต คณะพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ศรีบูรพา. (2522). ลาก่อนรัฐธรรมนูญ. วิทวัส.

สมนึก จันทร์โสดา, สิริชัย ธมฺมจาโร (สายสิงห์), พระ, สังวาน เขมปญฺโญ (สายเนตร), พระ และศราวุธ ขันธวิชัย. (2565). เสรีนิยมกับพลังอำนาจใหม่ของการเมืองในศตวรรษที่ 21. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 6(2), 552–565. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jeir/article/view/257193

สุริยะ หาญพิชัย. (2565). แนวคิดทางการเมืองและสังคมในวรรณกรรมเรื่องสั้นพานแว่นฟ้า 2559-2564. วารสาร

สหวิทยาการวิจัยและวิชาการ, 2(5), 541–558.

อรรถพร ดีที่สุด. (2560). นิราศหนองคายฉบับสมุดฝรั่ง: การศึกษาเชิงวิเคราะห์. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

อาชญาสิทธิ์ ศรีสุวรรณ. (2567). เปรียบเทียบเสรีภาพทางการเมืองไทยผ่านวรรณกรรมการเมืองยุคก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2440-2475 กับยุคหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475-2500, สัมภาษณ์

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-07-03

รูปแบบการอ้างอิง

เนตรายน ก., & ศรีสอน ว. (2026). เปรียบเทียบเสรีภาพทางการเมืองไทยผ่านวรรณกรรมการเมืองก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2440-2475 กับหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475-2500. วารสารวิชาการบัณฑิตวิทยาลัยสวนดุสิต, 22(2), 1–12. สืบค้น จาก https://so19.tci-thaijo.org/index.php/SDUGSAJ/article/view/1796

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย