ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการถ่ายโอนความรู้ของบรรณารักษ์แค็ตตาล็อก ห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา

ผู้แต่ง

  • อิสริ์ยา หมีเงิน หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
  • อัญณิฐา ดิษฐานนท์ วิทยาลัยนวัตกรรม มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

คำสำคัญ:

การถ่ายโอนความรู้ , สมรรถนะ, บรรณารักษ์แค็ตตาล็อก, ห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา

บทคัดย่อ

งานวิจัยชิ้นนี้เป็นงานวิจัยเชิงปริมาณมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการถ่ายโอนความรู้ของบรรณารักษ์แค็ตตาล็อก ห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา กลุ่มตัวอย่างคือ บรรณารักษ์แค็ตตาล็อก ห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา จาก 44 แห่ง จำนวน 110 คน ใช้การสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง โดยใช้แบบสอบถามออนไลน์ลักษณะคำถามปลายปิดเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล ซึ่งผ่านการทดสอบความถูกต้องเที่ยงตรงของเนื้อหา โดยมีค่าดัชนีความสอดคล้องของทุกข้อคำถามอยู่ระหว่าง 0.67–1.00 และค่าสัมประสิทธิ์ Cronbach’s Alpha ของชุดแบบสอบถามเท่ากับ 0.988 จากนั้นวิเคราะห์ข้อมูลเชิงอนุมานโดยใช้เทคนิคการวิเคราะห์ปัจจัยเชิงสำรวจ และนำมาวิเคราะห์แบบจำลองสมการเชิงโครงสร้าง โดยพิจารณาค่า p-value ที่ได้จากการวิเคราะห์ข้อมูลที่ระดับนัยสำคัญที่ 0.001 ผลการวิจัย พบว่า ปัจจัยที่ส่งผลโดยตรงต่อประสิทธิภาพการถ่ายโอนความรู้ของบรรณารักษ์แค็ตตาล็อก คือ ปัจจัยการถ่ายโอนความรู้ในอัตราร้อยละ 74 (R2 = 0.74) ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ เรียงตามค่าน้ำหนัก ได้แก่ องค์การ (0.849) กระบวนการ (0.834) ความสัมพันธ์ (0.808) และคน (0.775) ส่วนปัจจัยสมรรถนะของบรรณารักษ์แค็ตตาล็อกไม่ส่งผลโดยตรงต่อประสิทธิภาพการถ่ายโอนความรู้ แต่ส่งผลทางอ้อมผ่านปัจจัยการถ่ายโอนความรู้ในอัตราร้อยละ 65 (R2 = 0.65) สมรรถนะดังกล่าวประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ เรียงตามค่าน้ำหนัก ได้แก่ ทักษะ (0.937) ความรู้ (0.874) และคุณลักษณะส่วนบุคคล (0.787)

เอกสารอ้างอิง

กฤษฎา คุณะกูล และสุชัญญา โปษยะนันทน์. (2559). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการแบ่งปันความรู้ กรณีศึกษาสำนักพัฒนาแหล่งน้ำขนาดใหญ่ กรมชลประทาน. ใน การประชุมวิชาการครุศาสตร์อุตสาหกรรมระดับชาติ ครั้งที่ 9 (หน้า 199–205). คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ.

จันทร์จิรา เหลาราช. (2557). การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของบุคลากรห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ชญาดา ดีมาลัย. (2559). การแบ่งปันความรู้ในองค์การมหาชน. การค้นคว้าอิสระบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ชมพูนุท ชาญจรัสพงศ์. (2562). สภาพและการประเมินความต้องการจำเป็นด้านสมรรถนะของบรรณารักษ์วิเคราะห์และทำรายการทรัพยากรสารสนเทศ สังกัดห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

ธนายุทธ สิรินุตานนท์. (2561). กระบวนการถ่ายโอนการเรียนรู้จากการฝึกอบรม. การค้นคว้าอิสระบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

วรรณประภา เอี่ยมฤทธิ์. (2564). บทบาทของบรรณารักษ์ในโลกแห่งการขับเคลื่อนด้วยข้อมูลดิจิทัล. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 41(5), 1–11. https://doi.org/10.14456/sujthai.2021.33

วิลาวัณย์ ใจหล้า. (2560). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการถ่ายโอนความรู้ในกระบวนการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ของอุตสาหกรรมยานยนต์. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต วิทยาลัยนวัตกรรม มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ศิริพร แซ่อึ้ง. (2560). การพัฒนาสมรรถนะของบรรณารักษ์ห้องสมุดมหาวิทยาลัยของรัฐ. วิทยานิพนธ์ศิลปะศาสตรมหาบัณฑิต คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

เสาวภา หลิมวิจิตร. (2565). การจัดการความเปลี่ยนแปลงในยุคดิจิทัล: กรณีศึกษาห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาในประเทศไทย. อินฟอร์เมชั่น, 29(1), 19–46.

อนุพัทย์ พูลสวัสดิ์, อรุณ รักธรรม, เพ็ญศรี ฉิรินัง และชาญ ธาระวาส. (2563). ตัวแบบวัฒนธรรมองค์การแห่งความยั่งยืน. วารสารเครือข่ายส่งเสริมการวิจัยทางมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 3(3), 109–119.

อรพรรณ คงมาลัย และอัญณิฐา ดิษฐานนท์. (2561). เทคนิควิจัย ด้านการบริหารเทคโนโลยีและนวัตกรรม. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

เอกกร เอกมงคลกิตติ. (2556). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการถ่ายโอนความรู้ในกระบวนการนำไปใช้ (Implementation process). การค้นคว้าอิสระวิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต วิทยาลัยนวัตกรรม มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

Adewuyi, O.W., & Akinniyi, A.R. (2023). Cognate work experience, subject background and technical skills of cataloguers in Nigerian libraries. Journal of the Nigerian Library Association, 56(1), 67–78. https://doi.org/10.61955/rbneyu

Ahmed, B., Noor, H., & Ahmed, M. (2022). Factors influencing knowledge sharing practices among librarians in the Malaysian academic libraries. The Journal of Academic Librarianship, 48(6), 1–12. https://doi.org/10.1016/j.acalib.2022.102612

Akbar, A., Malik, A., & Warraich, N. F. (2023). Big five personality traits and knowledge sharing intentions of academic librarians. The Journal of Academic Librarianship, 49(2), 1–10. https://doi.org/10.1016/j.acalib.2022.102632

AlQershi, N., Saufi, R., Yaziz, M., Permarupan, P. Y., Muhammad, M., Yusoff, M., & Ramayah, T. (2023). The threat of robots to career sustainability, and the pivotal role of knowledge management and human capital. Journal of Innovation & Knowledge, 8(3), 1-10. https://doi.org/10.1016/j.jik.2023.100386

Association for Library Collections & Technical Services. (2017). Core competencies for cataloging and metadata professional librarians. American Library Association.

Bello, M. A., & Mansor, Y. (2013). Strengthening professional expertise: Mentoring in knowledge transfer, the cataloguers’ perspective. International Information and Library Review, 45(3–4), 139–148. https://doi.org/10.1080/10572317.2013.10766381

Bowen-Chang, P., & Hosein, Y. (2009). Cataloguing training at the University of the West Indies, St. Augustine. Library Review, 58(2), 97–108. https://doi.org/10.1108/00242530910936916

Brzustowicz, R. (2023). From ChatGPT to CatGPT: The implications of artificial intelligence on library cataloging. Information Technology and Libraries, 42(3), 1–22. https://doi.org/10.5860/ital.v42i3.16295

Chitumbo, E., & Kanyengo, C. (2017). Knowledge management culture among library cataloguers: The University of Zambia Library experience. Library Philosophy and Practice, Article 1561. http://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/1561

Distanont, A., Haapasalo, H., Vaananen, M., & Lehto, J. (2012). The engagement between knowledge transfer and requirements engineering. International Journal of Management, Knowledge and Learning, 1(2), 131–156. http://www.issbs.si/press/ISSN/2232-5697/1_131-156.pdf

Edwards, J.S. (2016). Knowledge sharing: At the heart of knowledge management. In P. Jain, & N. Mnjama (Eds.), Managing Knowledge Resources and Records in Modern Organizations (pp. 1–14). IGI Global.

Kakhki, M. K., Hadadian, A., Joyame, E. N., & Asl, N. M. (2020). Understanding librarians’ knowledge sharing behavior: The role of organizational climate, motivational drives and leadership empowerment. Library & Information Science Research, 42(1), Article 100998. https://doi.org/10.1016/j.lisr.2019.100998

Kordab, M., Raudeliuniene, J., & Meidute-Kavaliauskiene, I. (2020). Mediating role of knowledge management in the relationship between organizational learning and sustainable organizational performance. Sustainability, 12(23). 10061. https://doi.org/10.3390/su122310061

Matatiele, R., & Mugwisi, T. (2023). Strategies and challenges of converted academic library spaces to research commons: A case of selected South African libraries. Mousaion: South African Journal of Information Studies, 41(1), Article 10135. https://doi.org/10.25159/2663-659X/10135

Olatokun, W., & Njideaka, T. M.-A. (2020). Knowledge sharing practices among cataloguers in Nigeria's academic libraries. Library Management, 41(4–5), 295–309. https://doi.org/10.1108/LM-12-2019-0090

Tella, A., Odunola, O. A., & Lawal, W. O. (2023). Cataloguing and classification in the era of artificial intelligence, benefits, and challenges from the perspective of cataloguing librarians in Oyo State, Nigeria. Vjesnik bibliotekara Hrvatske, 66(1), 159–176. https://doi.org/10.30754/vbh.66.1.1031

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-07-03

รูปแบบการอ้างอิง

หมีเงิน อ., & ดิษฐานนท์ อ. (2026). ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการถ่ายโอนความรู้ของบรรณารักษ์แค็ตตาล็อก ห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา. วารสารวิชาการบัณฑิตวิทยาลัยสวนดุสิต, 22(2), 139–151. สืบค้น จาก https://so19.tci-thaijo.org/index.php/SDUGSAJ/article/view/1760

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย