การขับเคลื่อนสภาองค์กรชุมชนตำบลยั่งยืน: มุมมองด้านที่ท้าทายนักนิติรัฐศาสตร์

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อนำเสนอความรู้ และมุมมองให้นักกฎหมาย นักบริหารภาครัฐ และนักพัฒนาซึ่งเป็นผู้มีส่วนสำคัญในกระบวนการพัฒนาประเทศ ได้หันมาให้ความสำคัญต่อข้อเสนอในการขับเคลื่อนสภาองค์กรชุมชนในประเด็นกฎหมายและกระบวนการยุติธรรมตามแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ แม้ประเทศไทยจะมีสภาองค์กรชุมชนจำนวนมากถึง 7,795 แห่ง แต่ก็ยังประกอบไปด้วยสภาองค์กรชุมชนที่ประสบความสำเร็จและล้มเหลวหลายแห่งประสบปัญหาแตกต่างกันออกไป ในมุมมองเชิงนิติรัฐศาสตร์เห็นว่า เกิดจากความไม่ชัดเจนและข้อจำกัดด้านกฎหมายหลายประการ เนื่องจากกฎหมายเป็นเครื่องมือกระจายประโยชน์จากการพัฒนาประเทศอย่างเท่าเทียมและเป็นธรรม รวมทั้งอำนวยความยุติธรรมโดยความเสมอภาค โปร่งใสและปราศจากการเลือกปฏิบัติ  จากการวิจัยเรื่อง การสื่อสารเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชนในการขับเคลื่อนสภาองค์กรชุมชนต้นแบบด้านนวัตกรรมชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเองในระดับปริญญาเอกของผู้เขียน พบข้อสรุปซึ่งนำมาสู่บทความวิชาการนี้ว่าการพัฒนากฎหมายที่เกี่ยวข้องกับสภาองค์กรชุมชนนอกจากจะทำให้กฎหมายไม่เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาแล้วยังจะส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการพัฒนาตนเองได้โดยสะดวกและเป็นพื้นฐานสำคัญในการสร้างพลังทางสังคมตามแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ โดยเฉพาะในประเด็นที่ 15 ซึ่งเน้นการเสริมสร้างทุนทางสังคม โดยเปิดโอกาสให้เกิดกระบวนการรวมตัวของประชาชนกลุ่มต่าง ๆ รวมถึงภาคเครือข่าย ในการร่วมคิด ร่วมทำและร่วมเป็นพลังสำคัญในการจัดการกับปัญหาความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจและสังคม เพิ่มขีดความสามารถชุมชนท้องถิ่นในการพัฒนา การพึ่งตนเองและการจัดการตนเองด้วยการต่อยอดจากรากฐานของสังคมวัฒนธรรมชุมชนซึ่งเป็นทุนเดิม อันจะนำไปสู่การพัฒนาประเทศที่ยั่งยืนบนฐานประชาธิปไตยที่ประชาชนมีส่วนร่วมอย่างแท้จริงในอนาคต