การบริหารเทคโนโลยีดิจิทัลในการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
คำสำคัญ:
การบริหาร, เทคโนโลยีดิจิทัล, การเรียนรู้วิทยาศาสตร์บทคัดย่อ
การบริหารเทคโนโลยีดิจิทัลในการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของโลกในยุคศตวรรษที่ 21 อาศัยการทบทวนวรรณกรรมและการสังเคราะห์การบริหาร เทคโนโลยีดิจิทัลวิทยาศาสตร์ รวมถึงอธิบายแนวคิดเทคโนโลยีดิจิทัลกับการเรียนวิทยาศาสตร์ เพื่อนำมาเชื่อมโยงเป็นการบริหารเทคโนโลยีดิจิทัลในการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ที่เหมาะสม โดยผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การบริหารเป็นกระบวนการที่เป็นระบบ ซึ่งอาศัยความร่วมมือจากทุกฝ่าย เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ การบริหารทีหน้าที่หลัก 5 ประการคือ การวางแผน การจัดองค์การ การนำ การประสานงาน และการกำกับติดตามประเมินผล ขณะที่เทคโนโลยีดิจิทัลคืออุปกรณ์และแอปพลิเคชันที่ใช้ข้อมูลรหัสและตัวเลข ประกอบด้วย 10 ประเภทหลัก เช่น AI, VR, IOT และ Blockchain ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาการเรียนรู้ให้ทันสมัยและตอบสนองความต้องการของผู้เรียน ส่วนวิทยาศาสตร์คือความรู้ที่ได้จากการสังเกตและค้นคว้าปรากฏการณ์ธรรมชาติอย่างเป็นระบบ กล่าวโดยสรุป เทคโนโลยีดิจิทัลจึงมีบทบาทอย่างมากในการยกระดับคุณภาพการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ซึ่งเน้นการสังเกต การทดลอง และการวิเคราะห์อย่างมีเหตุผล โดยปัจจุบันมีการนำเอาเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ เช่น แอปพลิเคชัน AR (Augmented Reality) อย่าง StarWalk และ Google Skymap ที่ใช้ร่วมกับ GPS เพื่อแสดงภาพเสมือนของกลุ่มดาวซ้อนทับภาพจริง ซึ่งเป็นการพัฒนาสื่อนวัตกรรมที่ส่งเสริมมโนทัศน์ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียน นอกจากนี้ ยังมีการนำเทคโนโลยีความเป็นจริงเสริม (AR) มาใช้เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ ในอนาคต ปัญญาประดิษฐ์ (AI) จะมีบทบาทเพิ่มขึ้นอย่างมากในวิทยาศาสตร์หลากหลายสาขา การเชื่อมโยงดังกล่าวจึงเป็นพื้นฐานสำคัญในการบริหารจัดการเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ที่เหมาะสมในยุคดิจิทัล
เอกสารอ้างอิง
กรภัทร คำโส. (2565). การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบบูรณาการ ตามแนวทางสะเต็มศึกษาด้วยกิจกรรมการเดินเมือง. ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
แคทลียา สิงห์วี. (2561). แนวทางการจัดการเรียนการสอนวิทยาศาตร์เพื่อส่งเสริมความสามารถในการสร้างคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จิติมา วรรณศรี. (2564). การบริหารจัดการศึกษายุคดิจิทัล. รัตนสุวรรณการพิมพ์.
ฐานิตา แก้วศรี และคณะ. (2566). การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการปฏิบัติงานทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียน. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 15(2), 27-36.
ทิศนา แขมมณี. (2553). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 13). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธีรศักดิ์ อุปรมัย อุปมัยอธิชัย และคณะ. (2563). การบริหารและการจัดการศึกษาสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
นภาพร ตาแก้ว. (2566). หลักการ วิธีการ และแนวทางในการบริหารงานอย่างมีประสิทธิภาพ. Journal of Modern Learning Development, 8(1), 411-426.
นฤมล วิเวกจิตร. (2565). ประสิทธิผลการบริหารงานตามหลักการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดีขององค์การบริหารส่วนตำบลช่องสะแก อำเภอเมืองเพชรบุรี จังหวัดเพชรบุรี. วารสารนวัตกรรมการศึกษาในอนาคต, 1(1), 29-39.
ผุดผาด หงส์ชุมแพ. (2568). บทบาทของเทคโนโลยีดิจิทัลในระบบการศึกษาไทย: ความท้าทายและโอกาสของการนำเทคโนโลยีมาใช้ในโรงเรียน มหาวิทยาลัย และการเรียนรู้ตลอดชีวิต. วารสารสังคมศาสตร์ไทย, 2(1), 27–37.
ไพรภ รัตนชูวงศ์. (2567). เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร เพื่อการบริหารการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 1). โรงพิมพ์ร้านปี้แอนด์น้อง.
มลฤดี เพ็งสง่า และ มัทนา วังถนอมศักดิ์. (2566). การบริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล. การบริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ ศรีนครินทรวิโรฒ, 24(2), 162–175.
รักษพล ธนานุวงศ์. (2556). สื่อเสริมการเรียนรู้โลกเสมือนผสมโลกจริง (Augmented Reality) ชุดการจมและการลอย. นิตยสาร สสวท, 41(181),28-31.
รังสรรค์ อินทน์จันทน์ และ พงษ์ศักดิ์ ซิมมอนด์ส. (2560). การบริหารภาครัฐ. มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
รัตนาวดี เที่ยงตรง. (2564). การศึกษาการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการจัดการเรียนรู้ของครูในสถานศึกษา สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร
วรพล ศรีเทพ. (2565). บทบาทผู้บริหารสถานศึกษาในยุคการศึกษาดิจิทัล 5.0. วารสารการบริหารและความผู้เป็นผู้นำทางการศึกษา มหาวิทยาลัยรามคำแหง, 1(2), 1-14.
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2561). Digital literacy คืออะไร. https://www.ocsc.go.th/DLProject/mean-dlp.
สรอรรถ ทาปลัด, ธเนศพล สารผล, อำพล อุตตมะศรีสุข และ รวีโรจน์ สุรสิทธิ์. (2566). ระบบราชการ. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 1(1), 32-43.
สุวดี อุปปินใจ. (2565). การนิเทศและการพัฒนานวัตกรรมการนิเทศการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 3). โรงพิมพ์ปี้แอนด์น้อง.
เสรี ภักดี. (2564). กระบวนการบริหารของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดอาชีวศึกษาจังหวัดยะลา. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
เสาวนิตย์ กิจเจริญปัญญา. (2567). การพัฒนาสื่อนวัตกรรมการเรียนรู้โดยใช้เทคโนโลยีความเป็นจริงเสริม เพื่อส่งเสริมมโนทัศน์ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
แสงสุรีย์ ทองขาว และคณะ. (2564). บทบาทครูไทยกับเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการจัดการศึกษา. วารสารพุทธสังคมวิทยาปริทรรศน์. 8(2), 130-144.
หนึ่งฤทัย มั่นคง และคณะ. (2565). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการบริหารสถานศึกษาในยุค Thailand 4.0. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 12(2), 444-457.
European Commission. (2025). Artificial Intelligence (AI) in Science: Artificial intelligence research, funding, policy and related publications. https://research-and-innovation.ec.europa.eu/research-area/industrial-research-and-innovation/artificial-intelligence-ai-science
UN Trade and Development. (2021). Technology and Innovation Report 2021. https://unctad.org/system/files/official-document/tir2020_highlight-graphics_en.pdf.
