Supporting Students to Remain in the Compulsory Education System for Opportunity Expansion Schools in Special Mountainous Areas
Abstract
Core administrative principles illustrate the application of the operational framework for the student care and support system to prevent student attrition from compulsory education. The content explains foundational administrative concepts, including Planning, Organizing, Leading, Coordinating, and Monitoring & Evaluation, which are often operationalized through the quality cycle (PDCA) to effectively achieve organizational goals. The synthesis indicates that these administrative principles are directly applied in establishing the student care and support system. This system comprises six key components: (1) knowing students individually, (2) screening and classifying students, (3) coordinating with relevant stakeholders, (4) student development and problem-solving, (5) guidance and counseling, and (6) continuous monitoring and evaluation. Furthermore, it was found that the success factors of the student care and support system depend on five enabling factors: the leadership of administrators, the competency of teacher-advisors, the strength of the implementation committee, the development of personnel's knowledge and skills, and the availability of media and support tools. The systematic and integrated implementation of this administrative framework is considered a critical mechanism for ensuring educational assurance and promoting the quality completion of compulsory education by students, in alignment with the spirit and policies of national education. Leaders coordinate cooperation and create a working atmosphere conducive to organizational success.
References
กนกวรรณ อุ่นจิตต์. (2565). การดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนในสถานศึกษาขนาดเล็ก. วารสารบริหารการศึกษาบัวบัณฑิต, 1(12), 29-30.
กรรณสพร ผ่องมาส. (2561). การศึกษาการบริหารระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของสถานศึกษา สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดตราด จันทบุรี และระยอง. ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา, มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.
กฤติมา หาญมนตรี. (2568). การบริหารสถานศึกษาตามแนวคิดการศึกษาพหุวัฒนธรรมบูรณาการกับวงจรคุณภาพ PDCA. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 6(1), 382-383.
กรมสุขภาพจิต. (2546). คู่มือ วิทยากรระบบดูแลการช่วยเหลือนักเรียน ช่วงชั้นที่ 3-4 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-6 (พิมพ์ครั้งที่ 1). สำนักงานกิจการโรงพิมพ์ องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.
ฐิติพร พิมพ์ชัย. (2567). หลักพุทธธรรมกับระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนในสถานศึกษาศตวรรษที่ 21. วารสารการบริหารการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 2(3), 18-19.
เทิดศักดิ์ ยะยอง. (2562). การบริหารจัดการระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนบ้านดอยคำ อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่โดยใช้กระบวนการบศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษาริหารงานวงจรคุณภาพของเดมมิ่ง. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต บริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.
พัชรา หงคำมี. (2565). การพัฒนาแนวทางการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน โดยใช้วงจรคุณภาพเดมมิ่ง (PDCA) สำหรับโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์. ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต การบริหารและพัฒนาการศึกษา, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
พรสุดา เหลืองสุข. (2566). การพัฒนาแนวทางการดำเนินงานตามระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนโดยใช้วงจรคุณภาพเดมมิ่ง สำหรับโรงเรียนการศึกษาสงเคราะห์ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต การบริหารและพัฒนาการศึกษา, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
วิโรจน์ สารรัตนะ. (2555). แนวคิด ทฤษฎี และประเด็นเพื่อการบริหารทางการศึกษา. ทิพย์วิสุทธิ์.
วิทยา จันทร์ศิลา.(2561).การบริหารสถานศึกษาบนพื้นที่สูง. (พิมพ์ครั้งที่ 1). รัตนสุวรรณการพิมพ์ 3.
สุขสันต์ สุขสงคราม. (2564). แนวคิดการบริหารแบบวงจรคุณภาพ (PDCA) กับการบริหารแบบพระพุทธศาสนา. วารสารธรรมวัตร, 2(1), 42-44.
สุธารัตน์ มณีรัตน์. (2562). การดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนโรงเรียนในกลุ่มเครือข่าย ภัทรบูรพา อำเภอคลองใหญ่ จังหวัดตราด. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต การบริหารการศึกษา, มหาวิทยาลัยบูรพา.
สุวดี อุปปินใจ, และคณะ. (2565). การนิเทศและการพัฒนานวัตกรรมการนิเทศการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 3 ฉบับปรับปรุง). โรงพิมพ์ชอบพิมพ์.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2548). แนวทางการดำเนินงานตามพระราชบัญญัติการศึกษาภาคบังคับ. กระทรวงฯ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติพุทธศักราช 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2545. พริกหวานกราฟิก.
สำนักนโยบายและแผนการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2549). แนวทางสนับสนุนให้เด็กได้เข้าเรียนและเรียนต่อเนื่องจนจบการศึกษาภาคบังคับ 9 ปี. เสมาธรรม กระทรวงศึกษาธิการ
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2552). คู่มือการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. (2555). แผนพัฒนาการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ฉบับที่ 11 พ.ศ. 2555 -2559. สำนักงานฯ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2559). ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน (พิมพ์ครั้งที่ 4). โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2559). การพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทยจำกัด.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2560). แนวทางการช่วยเหลือนักเรียนที่มีภาวะเสี่ยงต่อความล้มเหลวทางการเรียน. สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ โรงพิมพ์ สกสค. (ลาดพร้าว).
สำนักพัฒนาสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต. (2568). คู่มือครูระบบการช่วยเหลือดูแลนักเรียน ช่วงชั้นที่ 1-2 (ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-6). https://dmh-elibrary.org/items/show/1099
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 2. (2566). คู่มือ แนวทางการดำเนินงานป้องกันและแก้ไขปัญหาเด็กตกหล่น และออกกลางคัน “พาน้องกลับมาเรียน”. กลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 2.
สำนักนโยบายและแผนการศึกษาขั้นพื้นฐานสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกระทรวงศึกษาธิการ. (2565). คู่มือเกณฑ์การคัดกรอง โรงเรียนที่ตั้งในพื้นที่ลักษณะพิเศษโรงเรียนพื้นที่ภูเขาสูงในถิ่นธุรกันดาร. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2547). แนวทางการดาเนินงานระบบการดูแล ช่วยเหลือนักเรียนในสถานศึกษา. องค์การค้ารับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์.
อัจฉราภรณ์ ปรางโท้. (2561). แนวทางการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนขยายโอกาส สังกัดสานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยนาท. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต การบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.
Black, J. Stewart and Porter, Lyman W. (2000). Management: Meeting new challenges. Prentice Hall.
Cohen, D. (1998). Managing knowledge in the new economy. The Conference Board.
Gulick, L. (1937). Paper on the science of administration. In L. Gulick & L. Urwick (Eds.), Notes on the theory of organization (p. 13). Institute of Public Administration.
Henri Fayol. (1979). GENERAL AND INDUSTRIAL MANAGEMENT. Sir Isaac Pitman & Sons, Ltd.
