วิศวกรรมรัฐธรรมนูญ 2560: กลไกรายมาตรากับการจำกัดอำนาจประชาชน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ “วิศวกรรมรัฐธรรมนูญ” ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 โดยมุ่งศึกษากลไกรายมาตราที่มีผลต่อการจำกัดอำนาจอธิปไตยของประชาชน ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการวิเคราะห์เอกสาร (documentary analysis) ภายใต้กรอบแนวคิดรัฐธรรมนูญนิยม (constitutionalism) วิศวกรรมรัฐธรรมนูญ (constitutional engineering) และประชาธิปไตยแบบตัวแทน (representative democracy)
ผลการศึกษาพบว่า รัฐธรรมนูญ 2560 ได้ออกแบบกลไกเชิงสถาบันที่ลดทอนอำนาจของประชาชนใน 3 ระดับ ได้แก่ (1) ระดับโครงสร้างทางการเมือง เช่น ระบบวุฒิสภาแต่งตั้ง (2) ระดับกระบวนการ เช่น ระบบเลือกตั้งและการได้มาซึ่งนายกรัฐมนตรี และ (3) ระดับสิทธิ เช่น การแปรสภาพสิทธิเป็นหน้าที่ของรัฐ นอกจากนี้ยังพบว่า กลไกการแก้ไขรัฐธรรมนูญที่มีข้อจำกัดสูงส่งผลให้เกิด “constitutional rigidity” ซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาประชาธิปไตย บทความเสนอว่ารัฐธรรมนูญ 2560 เป็น “รัฐธรรมนูญเชิงควบคุม” (controlling constitution) มากกว่ารัฐธรรมนูญเชิงประชาธิปไตย และควรมีการปฏิรูปเพื่อฟื้นฟูหลักอำนาจอธิปไตยของประชาชน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารวิชาการจินตาสิทธิ์ อยู่ภายใต้การอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) เว้นแต่จะระบุไว้เป็นอย่างอื่น โปรดอ่านหน้านโยบายของเราสำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเข้าถึงแบบเปิด ลิขสิทธิ์ และการอนุญาต
เอกสารอ้างอิง
เกษียร เตชะพีระ. (2561). รัฐธรรมนูญ 2560 กับการเมืองไทยร่วมสมัย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกัน.
คณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ. (2560). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. กรุงเทพฯ: สำนักเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
ธงชัย วินิจจะกูล. (2563). ประชาธิปไตยไทยในบริบทประวัติศาสตร์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์เดียวกัน.
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2560). คำอธิบายรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์สภาผู้แทนราษฎร.
iLaw. (2563). รายงานการวิเคราะห์รัฐธรรมนูญ 2560 และผลกระทบต่อสิทธิประชาชน. สืบค้นจาก https://www.ilaw.or.th
Dahl, R. A. (1989). Democracy and its critics. Yale University Press.
Dressel, B., & Khemani, S. (2019). The politics of constitutional reform in Southeast Asia. Journal of Democracy, 30(4), 123–137.
Elster, J. (1995). Forces and mechanisms in the constitution-making process. Duke Law Journal, 45(2), 364–396.
Ginsburg, T., & Huq, A. Z. (2018). How to save a constitutional democracy. University of Chicago Press.
Hirschl, R. (2004). Towards juristocracy: The origins and consequences of the new constitutionalism. Harvard University Press.
Krippendorff, K. (2018). Content analysis: An introduction to its methodology (4th ed.). Sage.
McCargo, D. (2020). Future forward: The rise and fall of a Thai political party. Contemporary Southeast Asia, 42(2), 198–220.
Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (3rd ed.). Sage.
Sartori, G. (1997). Comparative constitutional engineering: An inquiry into structures, incentives and outcomes (2nd ed.). New York University Press.
