การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำเชิงศรัทธาบารมีของผู้บริหารกับขวัญกำลังใจของครูโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา สังกัดสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

Main Article Content

พระครูสุตธรรมบรรพต (บุดดี) สุธงษา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับภาวะผู้นำเชิงศรัทธาบารมีของผู้บริหารสถานศึกษา 2) ศึกษาระดับขวัญกำลังใจในการปฏิบัติงานของครู และ 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำเชิงศรัทธาบารมีของผู้บริหารกับขวัญกำลังใจของครูโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงสหสัมพันธ์ (Correlational Research) กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ ครูผู้สอน (ทั้งบรรพชิตและคฤหัสถ์) ในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ปีการศึกษา 2567 จำนวน 350 รูป/คน ได้มาโดยการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้น (Stratified Random Sampling) ตามขนาดของสถานศึกษา เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญ 5 ท่าน มีค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) ระหว่าง 0.80–1.00 และมีค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามภาวะผู้นำเชิงศรัทธาบารมีเท่ากับ 0.97 และขวัญกำลังใจของครูเท่ากับ 0.95 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ การแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์อย่างง่ายของเพียร์สัน (Pearson’s Product Moment Correlation Coefficient)
ผลการวิจัยพบว่า


  1. ระดับภาวะผู้นำเชิงศรัทธาบารมีของผู้บริหารสถานศึกษา ตามการรับรู้ของครู โดยรวมอยู่ในระดับมาก ( = 4.45, S.D. = 0.59) เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ด้านการมีอิทธิพลอย่างมีอุดมการณ์มีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือ ด้านการคำนึงถึงความเป็นปัจเจกบุคคล

  2. ระดับขวัญกำลังใจของครูโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมาก ( = 4.38, S.D. = 0.57) เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ด้านผู้บริหารมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือ ด้านเพื่อนร่วมงาน

  3. ภาวะผู้นำเชิงศรัทธาบารมีของผู้บริหารในภาพรวมมีความสัมพันธ์ทางบวกกับขวัญกำลังใจของครูอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (r = .785) ซึ่งเป็นความสัมพันธ์ในระดับสูง เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ภาวะผู้นำเชิงศรัทธาบารมีทุกด้านมีความสัมพันธ์ทางบวกกับขวัญกำลังใจของครู โดยด้านที่มีความสัมพันธ์สูงสุดคือ ด้านการคำนึงถึงความเป็นปัจเจกบุคคล (r = .768) รองลงมาคือ ด้านการมีอิทธิพลอย่างมีอุดมการณ์ (r = .755)

Article Details

ประเภทบทความ
Research article บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค

ปรีชาพล พิมพ์สมบูรณ์. (2564). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อความผูกพันต่อองค์การของครูในศตวรรษที่ 21. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 6(3), 643-658.

พระครูวิมลธรรมโสภณ. (2566). พุทธบริหารการศึกษา: แนวคิดและแนวปฏิบัติสำหรับโรงเรียนพระปริยัติธรรม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ธรรมสภา.

สมเกียรติ จริยวัฒนา. (2567). สุขภาวะครู: ตัวชี้วัดใหม่ของคุณภาพสถานศึกษา. วารสารการบริหารการศึกษาไทย, 18(1), 33-49.

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2566). รายงานสถิติการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา ประจำปี 2566. นครปฐม: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

สุวิทย์ อินทร์ทอง. (2022). ปัจจัยทางการบริหารที่ส่งผลต่อขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 3. Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(2), 263-277.

อรุณี วงศ์ไพศาล. (2565). จิตวิทยาองค์การสำหรับผู้บริหารการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Bass, B. M., & Avolio, B. J. (1994). Improving organizational effectiveness through transformational leadership. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.

Davis, M. (2024). Spiritual leadership and its effect on teacher motivation in faith-based schools. Journal of Educational Leadership and Faith, 11(2), 88-105.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.

Lee, S. J. (2022). Authentic charisma: The role of sincerity and ethical grounding in inspirational leadership. The Leadership Quarterly, 33(4), 101602.

Martinez, R. (2023). Post-pandemic teacher morale: The critical role of psychological safety and principal support. Educational Administration Quarterly, 59(1), 112-140.

Thompson, A. (2025). The morale multiplier: How authentic leadership builds resilient school cultures. Oxford: Oxford University Press.

Watanabe, H. (2024). Charismatic leadership in mission-driven organizations: Linking daily tasks to a higher purpose. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly, 53(3), 601-622.