การวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อการพ้นสภาพของนิสิตระดับปริญญาตรี คณะบริหารธุรกิจและ นิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา

ผู้แต่ง

  • ธันยลักษณ์ เลื่อมอรุณ คณะบริหารธุรกิจและนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา 56000

คำสำคัญ:

การพ้นสภาพนิสิต, ปัจจัยที่มีผล, การศึกษาระดับปริญญาตรี, คณะบริหารธุรกิจและนิเทศศาสตร์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัจจัยส่วนบุคคลที่มีผลต่อการพ้นสภาพของนิสิตระดับปริญญาตรี
2) ศึกษาปัจจัยด้านสภาพแวดล้อมทางการศึกษาและปัจจัยส่วนตัวที่เกี่ยวข้องกับการพ้นสภาพของนิสิต และ
3) วิเคราะห์ความแตกต่างของปัจจัยที่ส่งผลต่อการพ้นสภาพของนิสิตในแต่ละปีการศึกษาคณะบริหารธุรกิจและนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงพรรณนา กลุ่มตัวอย่างได้แก่ นิสิตที่พ้นสภาพจากระบบทะเบียนออนไลน์ ระหว่างปีการศึกษา 2563-2566 จำนวน 186 คน คัดเลือกด้วยวิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ ร่วมกับวิธีการสุ่มแบบเจาะจง เพื่อให้ได้กลุ่มตัวอย่างที่มีความหลากหลายทั้งในด้านปีการศึกษาและสาขาวิชาอย่างเหมาะสม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสอบถามซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา และความเชื่อมั่น วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพื้นฐาน ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยที่ส่งผลต่อการพ้นสภาพมากที่สุด ได้แก่ ด้านอาจารย์ที่ปรึกษา ค่าเฉลี่ย 3.65 รองลงมาคือปัจจัยด้านส่วนตัวของนิสิต ค่าเฉลี่ย 3.32 ด้านสภาพครอบครัว ค่าเฉลี่ย 3.25 และด้านหลักสูตรและการเรียนการสอนตามลำดับ ค่าเฉลี่ย 3.18 สำหรับการวิเคราะห์ความแตกต่างของปัจจัยที่ส่งผลต่อการพ้นสภาพตามปีการศึกษา พบว่าไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p > 0.05) ทั้งในภาพรวมและเมื่อวิเคราะห์รายคู่ ส่งผลให้สรุปได้ว่าระดับความคิดเห็นของนิสิตต่อปัจจัยที่ส่งผลต่อการพ้นสภาพไม่แตกต่างกันในแต่ละปีการศึกษา ข้อค้นพบดังกล่าวสะท้อนถึงความสำคัญของการส่งเสริมการให้คำปรึกษาและการติดตามนักศึกษาอย่างต่อเนื่อง การเสริมสร้างทักษะการปรับตัว และการพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนให้ตอบสนองต่อความหลากหลายของนิสิต เพื่อช่วยลดอัตราการพ้นสภาพอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กองบริการการศึกษา. (2566). สถิติการศึกษา มหาวิทยาลัยพะเยา ปีการศึกษา 2563 - 2566. สืบค้นจาก https://reg.up.ac.th/statistic/admission/admrpt0001

จริยา โสสีดา และ สุรเดช ประยูรศักดิ์. (2563). การสนับสนุนทางสังคมกับความสุขในการเรียนของนิสิต. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด, 14(1), 75-86.

เฉลิมพล แจ่มจันทร์. (2565). สถิติและการวิจัยทางสังคมศาสตร์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ณปภัช พวงลำไย, วรวิทย์ อำพัน, และ ธนภัทร ศรีสวัสดิ์. (2563). แนวทางการพัฒนาระบบครูที่ปรึกษาในระดับอุดมศึกษา. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 14(41), 91-100.

บุญชม ศรีสะอาด. (2545). การวิจัยเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.

พิศิษฐ ทรัพย์เจริญ และ พนา ทองมี. (2566). หลักการวัดผลและประเมินผลทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

พุธิตา รุ่งเรือง, วาสนา แก้วผลึก, และ กฤษณา ศิริธราวัฒน์. (2563). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความเครียดของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏ. วารสารการพัฒนาสังคม, 22(2), 97-110.

ภัทรา เสมอวงษ์, กฤตณะ พฤกษากร, อาทิตยา เนียมสอาด, อรปรียา ปิยังกร และ ธัญภัทร ศาสตระบุรุษ. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการพ้นสภาพการเป็นนักศึกษา การสำเร็จการศึกษา และความช่วยเหลือในช่วงโควิด-19. วารสารสิ่งแวดล้อมไทย, 44(4), 96-113.

มหาวิทยาลัยพะเยา. (2566). ป.ตรี (เหรียญเรียนดี). สืบค้นจาก https://ed.se.up.ac.th/FileUpload/%E0%B8%9B.%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%B5(%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%8D%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B8%94%E0%B8%B5)_638557101226052569.pdf

มหาวิทยาลัยพะเยา. (2566). ระบบบริการการศึกษา มหาวิทยาลัยพะเยา 2566 (รายงานสถิตินิสิต).พะเยา: มหาวิทยาลัยพะเยา.

วิไลพันธ์ บุญมาก และ ทิชากร เกสรบัว. (2566). ความต้องการการให้คำปรึกษาของนักศึกษามหาวิทยาลัย. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 15(1), 56-68.

สมบัติ แสงพล, สุภาภรณ์ มะโนคำ, และ ธัญวรัตน์ คงจันทร์. (2554). บทบาทอาจารย์ที่ปรึกษาที่มีผลต่อพฤติกรรมการเรียนของนักศึกษาคณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 4(1), 43-53.

สำนักงานสภามหาวิทยาลัยพะเยา. (2566). ข้อบังคับมหาวิทยาลัยพะเยา ว่าด้วย การศึกษาระดับปริญญาตรี พ.ศ. 2566. สืบค้นจาก https://www.nurse.up.ac.th/NewsRead?itemID=53120

สุทธิพงศ์ ปานเพชร และ นพดล ทัดระเบียบ. (2566). การศึกษาสาเหตุการออกกลางคันของนักศึกษามหาวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: ศูนย์วิจัยการศึกษา.

อังศุมาลี สุทธภักติ และ เอกภพ บุญเพ็ง. (2563). จิตวิทยาการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อัจจิมา ปุ่นสุวรรณ และ ฐิมาพร เพชรแก้ว. (2564). การค้นหาปัจจัยที่ส่งผลต่อการพ้นสภาพกลางคันของนักศึกษาโดยใช้การค้นหากฎความสัมพันธ์. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร, 8(1), 112-136.

Best, J. W., & Kahn, J. V. (2006). Research in education. Cape Town: Pearson Education Inc.

Brown, C. S., & Rivas-Drake, D. (2018). Cultural socialization and academic motivation: The role of values and school context. Developmental Psychology, 54(11), 2032-2044.

Frontiers in Education. (2023). Factors contributing to university dropout: A review. Frontiers in Education, 8, 1159864.

Kim, H., & Park, S. (2021). Associations of mental health and academic performance among university students: A systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(9), 4865.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.

Neupane, B. (2024). Causes of high dropout in higher education: An analysis of student dropouts in bachelor of education from Marsyangdi Multiple Campus. Marsyangdi Journal, 4(1), 1-14.

Osman, Z., Yusoof, F., Ali, A., & Che, A. R. (2024). Enhancing student retention through academic support and course design: Satisfaction as mediator. International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development, 13(4), 1774-1785.

Palinkas, L. A., Horwitz, S. M., Green, C. A., Wisdom, J. P., Duan, N., & Hoagwood, K. (2015). Purposeful sampling for qualitative data collection and analysis in mixed method implementation research. Administration and Policy in Mental Health and Mental Health Services Research, 42(5), 533-544.

Raul, Q. A., Javier, C. C., Abraham, C. P., Vilma, I. C., Juan, C. C. V., & Delsio, H. A. (2024). University dropout: A systematic review of the main determinant factors (2020 - 2024). F1000Research, 13, 942.

Shawnee State University. (2019). Academic advisement & student retention. Retrieved from https://www.shawnee.edu/sites/default/files/2019-01/Academic-advisementv-and-student-retention.pdf

UNESCO. (2022). Reimagining our futures together: A new social contract for education. France: UNESCO Publishing.

Wicharapote, S. (2020). Academic advisor systems and educational information management for at-risk students in higher education. Journal of Education and Learning, 9(2), 45-53.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

07-06-2026

รูปแบบการอ้างอิง

เลื่อมอรุณ ธ. . (2026). การวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อการพ้นสภาพของนิสิตระดับปริญญาตรี คณะบริหารธุรกิจและ นิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา. วารสารวิชาการ ปขมท., 15(1), e1908. สืบค้น จาก https://so19.tci-thaijo.org/index.php/CUASTJournal/article/view/1908