แนวทางการพัฒนาสมรรถนะเชิงเอไอเพื่อเสริมสร้างความเป็นเลิศในการจัดการศึกษา ของสถาบันอุดมศึกษาในเขตกรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

          การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณลักษณะ องค์ประกอบ และระบุแนวทางการพัฒนาสมรรถนะเชิงเอไอเพื่อเสริมสร้างความเป็นเลิศในการจัดการศึกษาของสถาบันอุดมศึกษาในเขตกรุงเทพมหานคร โดยการศึกษาจากเอกสารและข้อมูลเชิงประจักษ์รวมถึงการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้บริหารที่ประสบความสำเร็จ จำนวน 12 คน แล้วพัฒนาเป็นแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่าตามกรอบสมรรถนะเชิงเอไอ 3 ด้าน ได้แก่ การรู้เอไอ การใช้และ การแก้ปัญหาด้วยเครื่องมือเอไอ และการปรับตัวจากการเปลี่ยนแปลงเอไอ จากนั้นนำไปสอบถามผู้บริหารและบุคลากร จำนวน 598 คน ของสถาบันอุดมศึกษาในเขตกรุงเทพมหานคร โดยใช้ระเบียบวิธีการวิจัยแบบผสมผสาน ทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ การตรวจสอบด้วยวิธีวิทยาวิจัยสามเส้าด้านข้อมูล และการยืนยันร่างแนวทางโดยวิธีการสนทนาอิงผู้เชี่ยวชาญ ผลการวิจัยพบว่า คุณลักษณะสมรรถนะเชิงเอไอมี 3 ด้าน ได้แก่ (1) การรู้เอไอ (2) การใช้และการแก้ปัญหาด้วยเครื่องมือเอไอ และ (3) การปรับตัวจากการเปลี่ยนแปลงเอไอ องค์ประกอบหลักของการพัฒนาสมรรถนะเชิงเอไอเพื่อเสริมสร้างความเป็นเลิศในการจัดการศึกษา ได้แก่ 1) ด้านพุทธิพิสัย 2) ด้านทักษะพิสัย และ 3) ด้านจิตพิสัย องค์ประกอบย่อย ได้แก่ (1) พื้นฐานคอมพิวเตอร์และเอไอ (2) การเข้าถึงเอไอ (3) การใช้เอไอ (4) การผลิตและการสร้างสรรค์สื่อเอไอ (5) การสื่อสารเอไอ (6) การจัดการ สื่อเอไอ และ (7) การประเมินค่าเอไอ ซึ่งมีตัวบ่งชี้รวมทั้งสิ้น 195 รายการ โดยองค์ประกอบทั้งหมดสามารถอธิบายถึงสมรรถนะเชิงเอไอได้ร้อยละ 72.956 แนวทางการพัฒนาสมรรถนะเชิงเอไอเพื่อเสริมสร้างความเป็นเลิศในการจัดการศึกษามีวิธีการพัฒนา 5 วิธี ได้แก่ (1) การเรียนรู้และพัฒนาด้วยตนเอง (2) การเรียนรู้ผ่านระบบออนไลน์ (3) การใช้กรณีศึกษา (4) การเรียนรู้ผ่านเอไอ และ (5) การฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ ผลการวิจัยสามารถนำไปใช้กำหนดเป็นนโยบายหรือกลไกสำหรับผู้บริหารเพื่อนำไปใช้ในการพัฒนาสมรรถนะเชิงเอไอสำหรับบุคลากรในการจัดการศึกษายุคการศึกษาดิจิทัลในระดับอุดมศึกษาให้มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลเพื่อมุ่งสู่ความเป็นเลิศต่อไป