การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในระบบบริหารจัดการคิวตรวจผู้ป่วยนอก กรณีศึกษาหน่วยตรวจโรคจักษุ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

ผู้แต่ง

  • ศิริรัตน์ ชัยวร คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล กรุงเทพมหานคร 10700
  • รพี มณีงาม คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล กรุงเทพมหานคร 10700

คำสำคัญ:

เทคโนโลยีสารสนเทศ, ระบบบริหารจัดการคิว, คิว, ผู้ป่วยนอก, ความแออัด

บทคัดย่อ

          การบริหารจัดการคิวตรวจผู้ป่วยนอกอย่างมีประสิทธิภาพเป็นองค์ประกอบสำคัญในการยกระดับคุณภาพบริการทางการแพทย์ โดยเฉพาะในโรงพยาบาลขนาดใหญ่ที่ต้องรองรับผู้ป่วยจำนวนมากในแต่ละวัน การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเข้ากับระบบบริหารจัดการคิวจึงเป็นกลยุทธ์ที่ตอบสนองต่อความต้องการของระบบบริการสุขภาพยุคใหม่ บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในระบบบริหารจัดการคิวตรวจผู้ป่วยนอก ผ่านกรณีศึกษาหน่วยตรวจโรคจักษุ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ซึ่งให้บริการผู้ป่วยเฉลี่ยวันละ 400 - 500 ราย จากการดำเนินการนำระบบบริหารจัดการคิวตรวจผู้ป่วยนอก (Si-Flow) มาใช้ร่วมกับระบบนัดหมายและแอปพลิเคชัน Siriraj Connect พบว่าระบบสามารถปรับปรุงกระบวนการทำงานให้มีความเป็นระบบ ลดความซ้ำซ้อน และลดความผิดพลาดในการจัดการข้อมูลผู้ป่วย นอกจากนี้ ยังช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการทรัพยากรทั้งในด้านบุคลากรและพื้นที่บริการ โดยช่วยให้เจ้าหน้าที่สามารถบริหารคิวผู้ป่วยได้ชัดเจนและเป็นธรรมมากขึ้น ลดภาระงานที่ไม่จำเป็น และเพิ่มความคล่องตัวในการให้บริการ ผลการศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่า การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างเหมาะสมสามารถยกระดับการบริหารจัดการภายในหน่วยบริการ เพิ่มความพึงพอใจของผู้รับบริการ และเป็นแนวทางสำคัญในการพัฒนาคุณภาพบริการในระยะยาว อีกทั้งยังสามารถประยุกต์ใช้กับหน่วยบริการอื่นภายในโรงพยาบาลเพื่อเสริมสร้างระบบบริการที่มีประสิทธิภาพและยั่งยืนยิ่งขึ้น

เอกสารอ้างอิง

โกลัญญา ตายะ, และ พิมพ์รภัส งามสันติวงศ์. (2565). การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเป็นเครื่องมือในการแบ่งปันและการจัดการความรู้ในองค์กร. วารสารวิชาการเทคโนโลยีป้องกันประเทศ, 3(9), 4–15.

คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล. (2563). ศิริราชให้บริการผู้ป่วยนอกแบบใหม่ (OPD New Normal) เพื่อเว้นระยะห่างทางสังคม “พบหมอง่าย แค่ปลายนิ้ว”. https://www.si.mahidol.ac.th/Th/hotnewsdetail.asp?hn_id=2544

งานพัฒนาคุณภาพ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล. (2562). Siriraj process improvement project & design thinking for innovation. https://www.si.mahidol.ac.th/th/division/soqd/admin/download_files/1066_18_1.pdf

จำลักษณ์ ขุนพลแก้ว. (2562). Digital Lean มิติใหม่การบริการยุค 4.0. https://www.ftpi.or.th/2019/30910

ฐิตาภรณ์ กำเหนิดรัตน์, และ กนก เอมรุจิ. (2566). วิถีใหม่การเข้ารับบริการตรวจเลือดแบบไดร์ฟทรูผ่านแอปพลิเคชัน ศิริราชคอนเน็ค. Mahidol R2R e-Journal, 10(3), 1–15.

ไพโรจน์ ยศเมฆ, และ ประกอบ ใจมั่น. (2566). การพัฒนาระบบการให้บริการแพทย์แผนไทยของโรงพยาบาลในพื้นที่เกาะ. วารสารการศึกษาและวิจัยสาธารณสุข, 1(2), 91–103.

เรวดี สุราทะโก, ศิริรัตน์ ชัยวร, ศิริวรรณ โลเกตุ, อภิชญา เปลี่ยนวิจารณ์, อรทัย วรานุกูลศักดิ์, กมลพร วิวิทธวร, และ กฤษณะ สงวนหงส์. (2565). รู้คิว รู้เวลา เข้าวัดสายตาอย่างมีระบบ. ใน กองพัฒนาคุณภาพ, กองทรัพยากกรบุคคล และกองบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล (บ.ก.), Good Governance in Didital Era ธรรมาภิบาลในยุคดิจิทัล MAHIDOL QUALITY FAIR 2022 (น. 127). มหาวิทยาลัยมหิดล.

สุดารัตน์ จันทิมา, และ เจษฎา โพธิ์จันทร์. (2566). การบริหารจัดการคิวแบบเรียลไทม์บนหลักความเสมอภาค เพื่อลดระยะเวลาการรอคอยโดยใช้แบบจําลองทางคณิตศาสตร์. วารสารวิชาการสังคมศาสตร์เครือข่ายวิจัยประชาชื่น, 5(2), 84–98.

สุดารัตน์ จันทิมา. (2565). การบริหารจัดการคิวแบบเรียลไทม์บนหลักความเสมอภาค เพื่อลดระยะเวลาการรอคอย โดยใช้แบบจำลองทางคณิตศาสตร์ [วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตร์มหาบัณฑิตที่ไม่มีการตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

สุทิพย์ ประทุม, และ สรัญณี อุเส็นยาง, (2565). การยอมรับเทคโนโลยีสารสนเทศในยุควิถีชีวิตใหม่. วารสารลวะศรี มหาวิทยาลัยราชภัฎเทพสตรี, 6(1), 1–18.

อนันต์ชัย อัศวเมฆิน. (2562). นโยบายลดความแออัด ลดการรอคอย ในโรงพยาบาล แค่รับยาที่ร้านขายยาจริงหรือ. https://www.hfocus.org/content/2019/10/17865

Adhicandra, I., Nurhidayati, S., & Fauzan, T. R. (2024). Optimization of hospital queue management using priority queue algorithm and reinforcement learning for emergency service prioritization. International Journal of Software Engineering and Computer Science, 4(2), 512–522.

Isarsoft. (2024). What is a Queue Management System (QMS)? https://www.isarsoft.com/knowledge-hub/qms

Logiwa Marketing. (2023). FIFO – First In First Out warehousing. https://www.logiwa.com/blog/first-in-first-out-warehousing.

Qmatic. (n.d.). The guide to queue management systems. https://www.qmatic.com/resources/queue-management-system#span-classsection-index-data-section-prefixchapter-span-span-classsection-titlewhat-is-a-queue-management-systemspan

Uddin, N., Rashid, M., Mostrafa, M., H, B., Salam, S., Hithe, N., & Ahmed, S. (2016). Automated queue management system. Global Journal of Management and Business Research: A Administration and Management, 16(1), 30–38.

Wavetec. (2023). Queue Management System for Hospital & Healthcare. https://www.wavetec.com/blog/queue-management/healthcare/

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

17-05-2026

รูปแบบการอ้างอิง

ชัยวร ศ. ., & มณีงาม ร. . (2026). การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในระบบบริหารจัดการคิวตรวจผู้ป่วยนอก กรณีศึกษาหน่วยตรวจโรคจักษุ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล. วารสารวิชาการ ปขมท., 15(1), e1563. สืบค้น จาก https://so19.tci-thaijo.org/index.php/CUASTJournal/article/view/1563