วิเคราะห์และประเมินระดับความพร้อมของเทคโนโลยีสู่อุตสาหกรรมของผลงานที่ได้ยื่นคำขอสิทธิบัตร การประดิษฐ์ และอนุสิทธิบัตรปี พ.ศ. 2561 - 2566 ของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
คำสำคัญ:
ระดับความพร้อมของเทคโนโลยีสู่อุตสาหกรรม, สิทธิบัตรการประดิษฐ์, อนุสิทธิบัตรบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินระดับความพร้อมของเทคโนโลยีสู่อุตสาหกรรม (Technology Readiness Level - TRL) ของผลงานที่ได้ยื่นคำขอสิทธิบัตรการประดิษฐ์ และอนุสิทธิบัตรปี พ.ศ. 2561 - 2566 และวิเคราะห์ข้อมูลผลการประเมิน เพื่อวางแผนเชิงนโยบายในการสนับสนุนการผลิตผลงานวิจัย งานสร้างสรรค์ นวัตกรรม ผลักดันผลงานวิจัยสู่เชิงพาณิชย์ โดยวิธีการเก็บข้อมูลประเมินระดับความพร้อมของเทคโนโลยี สู่อุตสาหกรรม ผลการวิจัยจากการประเมินระดับความพร้อมของเทคโนโลยีสู่อุตสาหกรรมของผลงานที่ได้ยื่นคำขอสิทธิบัตรการประดิษฐ์ และอนุสิทธิบัตรปี พ.ศ. 2561 - 2566 ของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มีจำนวนคำขอสิทธิบัตรการประดิษฐ์ จำนวน 29 ผลงาน และ อนุสิทธิบัตรจำนวน 227 ผลงาน รวมทั้งสิ้น 256 ผลงาน พบว่ามหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มีผลงานที่อยู่ระดับ TRL 1 - 3 เป็นการพัฒนาองค์ความรู้และการวิจัยพื้นฐาน เป็นเทคโนโลยีที่มีความพร้อมขั้นต้น จำนวน 32 ผลงาน คิดเป็นร้อยละ 12.5, ระดับ TRL 4 - 7 เป็นการพัฒนา และทดสอบต้นแบบในระดับต่าง ๆ ตามความเข้มข้นและสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป เช่น ต้นแบบห้องปฏิบัติการ ต้นแบบภาคสนาม จำนวน 203 ผลงานคิดเป็น ร้อยละ 79.30, ระดับ TRL 8 มีการทดลองผลิตในปริมาณที่เหมาะสม หรือทดสอบความมีเสถียรภาพของระบบในระยะเวลาที่เหมาะสม และผ่านการทดสอบคุณภาพ และมาตรฐาน ที่เกี่ยวข้อง หรือกรณีที่ผลงานไม่จำเป็นต้องมีมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง ให้ใช้ข้อกำหนดที่เป็นที่ยอมรับได้ระหว่างผู้ผลิตกับผู้ใช้ จำนวน 15 ผลงาน คิดเป็นร้อยละ 5.86 และระดับ TRL 9 เทคโนโลยีหรือผลิตภัณฑ์ถูกนำไปใช้งานจริงโดยลูกค้า อย่างต่อเนื่องในตลาดหรือมีการใช้งานในเชิงสาธารณประโยชน์ หรือหลักฐานอื่นที่แสดงให้เห็นถึงการนำไปใช้งานจริงและได้รับการยอมรับ จำนวน 6 ผลงาน คิดเป็นร้อยละ 2.34 มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มีผลงานวิจัยที่อยู่ในระดับ TRL 8 - 9 ที่พร้อมถ่ายทอดเทคโนโลยี จำนวน 21 ผลงาน คิดเป็นร้อยละ 8.20 ซึ่งมหาวิทยาลัยควรคัดเลือกผลงานวิจัยที่อยู่ในระดับ 4 - 7 ซึ่งมีอยู่จำนวน จำนวน 203 ผลงาน คิดเป็นร้อยละ 79.30 เพื่อเยี่ยมชมผลงานวิจัยและนวัตกรรม ในรูปแบบการนำเสนอโดยการจัดแสดงผลงานวิจัยและนวัตกรรม คัดเลือกผลงานและพัฒนาไปสู่ระดับ TRL ที่สูงขึ้น และสามารถต่อยอดจนเกิดประโยชน์เชิงพาณิชย์ได้จริง โดยการหาที่ปรึกษาด้านการพัฒนานวัตกรรมส่งผลให้ผลงานวิจัยสามารถตอบโจทย์ผู้บริโภค สามารถจำหน่ายผลิตภัณฑ์ได้ดี การให้ทุนสนับสนุน หรือผลักดันสู่การขอทุนจากแหล่งทุนภายนอกซึ่งเป็นการสนับสนุนผู้ประกอบการในการผลิตผลิตภัณฑ์ออกทดสอบตลาด ทั้งนี้ผลของการวิจัยอาจมีส่วนช่วยในการกำหนดเป้าหมาย ทิศทางวางแผนเชิงนโยบายในการสนับสนุนการผลิตผลงานวิจัย งานสร้างสรรค์ นวัตกรรม บริหารจัดการงานด้านทรัพย์สินทางปัญญาของมหาวิทยาลัย นำไปสู่การนำองค์ความรู้ของผลงานวิจัยและนวัตกรรมของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ไปใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ สร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจให้กับประเทศ
เอกสารอ้างอิง
กรมทรัพย์สินทางปัญญา. (2560). ความรู้เบื้องต้น ด้านทรัพย์สินทางปัญญา (พิมพ์ครั้งที่ 1). นนทบุรี: สำนักพิมพ์ ก้อนเมฆ.
จตุรงค์ กอบแก้ว. (2566). TRL คืออะไร ทำไมการขอทุนวิจัยและพัฒนาจึงต้องมี TRL บพข. ไขความกระจ่าง สร้างศักยภาพการแข่งขันของอุตสาหกรรมไทยในตลาดโลก. สืบค้นจาก https://www.salika.co/2024/04/11/pmuc-technology-readiness-level/
จิราภรณ์ เหลืองไพรินทร์. (2561). การยื่นคำขอทรัพย์สินทางปัญญาของมหาวิทยาลัยขอนแก่น. ขอนแก่น: ศูนย์ทรัพย์สินทางปัญญา มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ชนิดา ยุบลไสย์. (2568). การศึกษาการบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญาจากผลงานวิจัยและนวัตกรรมของมหาวิทยาลัยนครพนม. วารสารวิจัยและพัฒนาอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง, 4(1), 37-52.
บริษัท ดีบุญมี ณ ชุมแพ 4289 จำกัด. (2563). ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้เพื่อสังคมแห่งการเรียนรู้ – Knowledge Sharing. สืบค้นจาก https://www.thailibrary.in.th/2021/10/15/trl/
สถาบันวิจัยและพัฒนา มทร.สุวรรณภูมิ. (2567). มารู้จักกับหน่วยงานบริหารและจัดการทุนวิจัยภายนอก และกำหนดการเปิดรับทุนวิจัยแต่ละแหล่งทุน. สืบค้นจาก https://www.gotoknow.org/posts/719140
สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ. (2567). การขอรับการสนับสนุนโครงการนวัตกรรมเพื่อสังคม. สืบค้นจาก https://social.nia.or.th/service/support/
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.). (2565). Factsheet ระดับความพร้อมของเทคโนโลยี (TRL: Technology Readiness Level). สืบค้นจาก file:///C:/Users/ASUS/Downloads/TRL%20Factsheet%20Rev.04.pdf
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ฝ่ายบริหารกลยุทธ์และนโยบายองค์กร. (2562). Technology Readiness Levels (TRLs) กับการบริหารงานวิจัยของ สวทช. NSTDA Style. สืบค้นจาก https://waa.inter.nstda.or.th/stks /pub/2020/20200420-TRL.pdf
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ฝ่ายพัฒนาคุณภาพการวิจัย. (2562). คู่มือการประยุกต์ใช้ Technology Readiness Level: TRL ของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (ฉบับเผยแพร่หน่วยงานภายนอก). สืบค้นจาก https://www.nstda.or.th/rqm/allmedia/category/1-pr.html?download=25:trl-ver-2-1-external
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ, สถาบันวัคซีนแห่งชาติ วรางคณา ปัญญากรวงศ์, สุพัตรา ลออรัตนศักดิ์, และ สุดารัตน์ ลือพงศ์พัฒนะ. (2564). ประเมินระดับความพร้อมของเทคโนโลยีอย่างไรเมื่อต้องยื่นขอทุนวิจัย. สืบค้นจาก https://research.cri.or.th/administrative-office/trl
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. (2553). Technology Readiness Levels: ระดับความพร้อมของเทคโนโลยีสู่อุตสาหกรรม. สืบค้นจาก https://www.nstda.or.th/home/knowledge _post/technology-readiness-levels/
หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่. (2566). เกณฑ์การพิจารณาข้อเสนอโครงการ บพท. สืบค้นจาก https://pmua.or.th/process/
หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ-บพข. (2564). การสนับสนุนทุนเพื่อการ พัฒนางานวิจัย และระดับ TRL. กรุงเทพฯ: บพข.
หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ. (2566). คู่มือการส่งข้อเสนอโครงการ บพข. (2566). สืบค้นจาก https://pmuc.or.th/proposal-guide-book/
Adapted from Sandia National Labs. (2007). Measuring the maturity of a technology: Guidance on assigning a TRL. Retrieved from https://www.spacecomm.nasa.gov/spacecomm/ programs/technology/
Data Investigator Team. (2021). การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงอนุมาน. สืบค้นจาก https://www.datainvestigatorth.com/post/descriptiveandinferentialstatistics
National Aeronautics and Space Administration. (2012). Technology readiness level. Retrieved from https://www.nasa.gov/directorates/heo/scan/engineering /technology/technology_readiness_level
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิชาการ ปขมท.

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.


