ผลกระทบของนโยบายประชานิยมต่อการบริหารทรัพยากร ทางการศึกษาขั้นพื้นฐาน: การวิเคราะห์เชิงสถาบันในมิติรัฐศาสตร์
คำสำคัญ:
นโยบายประชานิยม, การบริหารทรัพยากรทางการศึกษา, รัฐศาสตร์บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มุ่งศึกษาวิเคราะห์ผลกระทบของนโยบายประชานิยมต่อการบริหารทรัพยากรทางการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยใช้กรอบการวิเคราะห์เชิงสถาบันและแนวคิดรัฐศาสนศาสตร์เป็นฐานในการอธิบาย พบว่า นโยบายประชานิยมมีบทบาทเป็นทั้งเครื่องมือทางการเมืองและกลไกเชิงนโยบายที่สามารถสร้างผลลัพธ์เชิงบวกในระยะสั้น โดยเฉพาะการตอบสนองความต้องการของประชาชนและการลดความเหลื่อมล้ำบางมิติ อย่างไรก็ตาม ในระยะยาวกลับก่อให้เกิดผลกระทบเชิงโครงสร้าง ได้แก่ การบิดเบือนการจัดสรรทรัพยากร การแทรกแซงการบริหารสถานศึกษา และการลดทอนความเป็นอิสระของสถาบันการศึกษา นอกจากนี้ ยังพบว่านโยบายแบบเหมารวมและการรวมศูนย์อำนาจนำไปสู่การผลิตซ้ำความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา และก่อให้เกิดช่องว่างระหว่างนโยบายส่วนกลางกับบริบทเชิงพื้นที่ ส่งผลให้การใช้ทรัพยากรไม่มีประสิทธิภาพและไม่ตอบโจทย์ความต้องการที่แท้จริง บทความเสนอแนวทางเชิงนโยบายในการสร้าง “ภูมิคุ้มกันเชิงสถาบัน” ผ่านการกระจายอำนาจ การเสริมสร้างธรรมาภิบาล ความโปร่งใส และการมีส่วนร่วมของภาคประชาสังคม เพื่อยกระดับความยั่งยืนและความเป็นธรรมของระบบการศึกษาในระยะยาว
เอกสารอ้างอิง
ยุทธศาสตร์ หน่อแก้ว. (2563). การบริหารประเทศภายใต้แนวทางประชานิยม: บทเรียนความล้มเหลวจากต่างแดนกับการดำเนินนโยบายประชานิยมของรัฐบาลไทย. วารสารนิติ รัฐกิจ และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 4(2), 1–35.
ยุทธศาสตร์ หน่อแก้ว. (2562). โครงการประชารัฐ: นโยบายเชิงประชานิยมภายใต้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่กับการสืบทอดอำนาจของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.). วารสารรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 2(1), 113–139.
มณี คงสิน. (2568). ผลกระทบของนโยบายประชานิยมต่อเสถียรภาพทางการเมืองของไทย: การวิเคราะห์เชิงโครงสร้างและพลวัตอำนาจ. วารสารรัฐศาสตร์และนิติศึกษา, 1(3), 1–10.
พระครูพิสุทธิธรรมาภรณ์ (ทองสะคม). (2567). ความท้าทายของประชานิยมต่อระบอบประชาธิปไตยเสรีนิยม. วารสารวิชาการจินตาสิทธิ์, 2(2). 132-143.
วิทวัส อภิญญานนท์. (2568). ลัทธิทรัมป์ในจุดจบของระเบียบโลกเสรีนิยมและเสรีนิยมใหม่ (?) กับการผงาดขึ้นของประชานิยมฝั่งขวา 2017-2025. วารสารประวัติศาสตร์ มศว, 50(1). 69-100.
สุนิสา โพธิ์ศรี, ศศิธร ศูนย์กลาง, และ ชัย สมรภูมิ. (2568). นโยบายประชานิยมของรัฐบาลแพทองธาร ชินวัตร: กรณีศึกษาเงินดิจิทัลวอลเล็ต. วารสารราชภัฏสุรินทร์วิชาการ, 3(6), 77–90.
ปภาวรินทร์ ลัดธรรม. (2568). อิทธิพลของพรรคการเมืองในกระบวนการสร้างนโยบายสาธารณะในประเทศไทย: การวิเคราะห์เชิงโครงสร้างและพลวัตอำนาจ. Journal of Political Science and Legal Studies, 1(3), 11–21.
ธนกร วรพิทักษานนท์. (2565). ความเหลื่อมล้ำทางทุนเศรษฐกิจกับการกวดวิชาของชนชั้นกลางในสภาวการณ์โรคระบาดโควิด-19. วารสารวิจัยสังคม, 45(1), 133–170.
พระณัฐวุฒิ พันทะลี, พระมหาวิรุธ วิโรจโน, สุขพัฒน์ อนนท์จารย์, อาทิตย์ แสงเฉวก, พระเดชา นามวงษา, และ วีรนุช พรมจักร์. (2566). ความเหลื่อมล้ำทางสังคมไทยในยุคชีวิตวิถีใหม่. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 5(2), 185–209.
พระครูสุจิตพัฒนพิธาน, พระพินิจ ธีรภทฺโท, พนมพร เมฆพัฒน์, และ บุญเตือน ทรัพย์เพชร. (2567). นโยบายประชานิยมกับการจัดการความต้องการทางสังคม. วารสาร BU Academic Review, 23(1), 170–180.
ภูมิศรัณย์ ทองเลี่ยมนาค. (2565). ภาระค่าใช้จ่ายรับเปิดเทอม เรียนฟรี 15 ปี ไม่ใช่คำตอบ?. ThaiPublica. สืบค้นเมื่อ 15 เมษายน 2569, จาก https://thaipublica.org/2022/05/ research-eef-expenses-for-opening-semesters/
ธีระ รุญเจริญ. (2553). ความเป็นมืออาชีพในการจัดและบริหารการศึกษา: ยุคปฏิรูปการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 6.
วีระศักดิ์ เครือเทพ. (2554). ประเด็นท้าทายการกระจายอำนาจและการปกครองท้องถิ่นไทย. ศูนย์ส่งเสริมนวัตกรรมและธรรมาภิบาลท้องถิ่น ภาควิชารัฐประศาสนศาสตร์ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมพงษ์ จิตระดับ. (2565). MOU: ไขปัญหาความเหลื่อมล้ำ. หน่วยปฏิบัติการวิจัยเพื่อการพัฒนาด้านเด็กและเยาวชน คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสินธุ์โสธร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Authors who publish with Journal of TCI agree to the following terms:
- Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) that allows others to share the work with an acknowledgment of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgment of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work.
