บทบาทของพระสังฆธิการในบริบทสังคมร่วมสมัยกับประสิทธิภาพการคุ้มครองคณะสงฆ์ไทย
คำสำคัญ:
พระสังฆาธิการ, คณะสงฆ์ไทย, สังคมร่วมสมัย, การคุ้มครองคณะสงฆ์, ธรรมาภิบาลบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทของพระสังฆาธิการในบริบทสังคมร่วมสมัย และความสัมพันธ์กับประสิทธิภาพในการคุ้มครองคณะสงฆ์ไทย ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงทางสังคม เศรษฐกิจ เทคโนโลยี และวัฒนธรรม ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อโครงสร้างการบริหารคณะสงฆ์และภาพลักษณ์ของพระพุทธศาสนา การศึกษาใช้ระเบียบวิธีวิเคราะห์เอกสารทางวิชาการ กฎหมายคณะสงฆ์ และแนวคิดด้านการบริหารจัดการองค์กร ผลการศึกษาพบว่า ในปัจจุบันพระสงฆ์มีสถานะทางกฎหมายแบบ "อัตลักษณ์คู่" คือเป็นทั้งสมณะผู้ปฏิบัติตามพระธรรมวินัยและเป็นเจ้าพนักงานตามกฎหมายบ้านเมือง ดังนั้น พระสังฆาธิการยุคใหม่จำเป็นต้องปรับบทบาทจากการปกครองเชิงโครงสร้างแบบดั้งเดิมไปสู่ "การบริหารเชิงรุก" โดยบูรณาการหลักพุทธศาสตร์ นิติศาสตร์ และเทคโนโลยีสารสนเทศเข้าด้วยกัน เน้นการบริหารงาน 6 ด้านด้วยหลักธรรมาภิบาล ความโปร่งใส และการจัดการภาวะวิกฤตออนไลน์ด้วยบิ๊กดาต้า เพื่อสร้างเกราะป้องกันวิกฤตศรัทธาและเสริมสร้างความยืดหยุ่นทางสังคมผ่านงานสาธารณสงเคราะห์เชิงรุก อันจะนำไปสู่การคุ้มครองคณะสงฆ์ไทยได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืนในยุคดิจิทัล
เอกสารอ้างอิง
จิรายุทธ เยี่ยมสวน, อภิชิต เหมือยไธสง, และ พระวิชรญาณวิสุทฺธิญาโณ (โม้แหยม). (2568). สถานะทางกฎหมายของพระสงฆ์: ความซับซ้อนของการบังคับใช้กฎหมายทางโลกและผลกระทบต่อการปกครองคณะสงฆ์. วารสารสินธุ์โสธร, 1(3), 36-46.
จุติพร ปริญโญกุล, และ ธาตรี ใต้ฟ้าพูล. (2568). การจัดการภาวะวิกฤตออนไลน์ทางการเมืองด้วยบิ๊กดาต้า: กรณีศึกษาบริบทสังคมไทยยุคดิจิทัล. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 10(2), 43-61.
พระครูวิสาลสรนาท (อุดม อติพโล). (2568). วิเคราะห์การปกป้องคุ้มครองคณะสงฆ์ในคัมภีร์พระพุทธศาสนา. วารสารนวังคสัตถุศาสน์ปริทรรศน์, 3(2), 183-197.
พระครูสมุห์กรณ์พัฒน์ กนฺตวณฺโณ, และ พิชญกัญญา กองนิล. (2568). การวิเคราะห์ผลกระทบของแผนปฏิรูปกิจการคณะสงฆ์ในยุคใหม่สู่สาธารณะสงเคราะห์. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 8(2), 243-256.
พระมหาสมพาร จิตฺตสํวโร, พระเทพวัชรสารบัณฑิต (ประสาร จนฺทสาโร), และ ประเสริฐ ธิลาว. (2568). การพัฒนาศักยภาพการปกครองคณะสงฆ์ของพระสังฆาธิการในอำเภอวังน้ำเย็น จังหวัดสระแก้ว. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 8(4), 112-126.
พระราชเมธีวชิรดิลก (ไพจิตร สาฆ้อง), พระกิตติสารสุธี (เชิดชัย แก้วอาษา), พระครูสุภัทรสีลโสภณ (สายัณห์ วงศ์สุรินทร์), พระมหาทศพร สุมุทุโก (อ่อนน้อม), และ สำราญ ศรีคำมูล. (2568). การบริหารการศึกษาคณะสงฆ์ในยุคแห่งการเปลี่ยนแปลง. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 8(6), 1127-1141.
ภคพล ชินโสภา, พระครูประยุตสารธรรม, อภิชิต เหมือยไธสง, และ พระวิชรญาณวิสุทฺธิญาโณ (โม้แหยม). (2568). หลักศาสนาในกรอบกฎหมายต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนาภายใต้กฎหมายคณะสงฆ์และกฎหมายระหว่างประเทศ. วารสารสินธุ์โสธร, 1(3), 95-106.
รณกร นาคเกลี้ยง, ดรุณี ทองสุข, ชลรดา ประสิทธิ์แสงอารีย์, และ รัฐพงศ์ มีสิทธิ์. (2568). การประเมินความยืดหยุ่นของการจราจรบนทางพิเศษเมื่อเกิดเหตุขัดข้อง กรณีศึกษาการประยุกต์ใช้ช่องทางจราจรที่สามารถปรับเปลี่ยนทิศทาง. ใน รายงานสืบเนื่องจากการประชุมวิศวกรรมโยธาแห่งชาติ ครั้งที่ 30 (เล่มที่ 30).
วิชญะ ยศกาศ และ พระครูโกวิทอรรถวาที. (2568). ความยากลำบากของพระสงฆ์ในการใช้ชีวิตในสังคมไทย. วารสาร มจร โกศัยปริทรรศน์, 3(1), 85-94.
Samahito, P. S. (2568). การเสริมสร้างกิจการคณะสงฆ์ตามหลักพระพุทธศาสนา. Mahachula Academic Journal, 12(1).
Sodamak, H. (2568). ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการประกันภัยธุรกิจหยุดชะงักในประเทศไทย กรณีศึกษาการหยุดชะงักของธุรกิจจากคำสั่งนายทะเบียนที่ 24/2564. Journal of Social Science for Local Development Rajabhat Maha Sarakham University, 9(2), 590-606.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสินธุ์โสธร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Authors who publish with Journal of TCI agree to the following terms:
- Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) that allows others to share the work with an acknowledgment of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgment of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work.
