หลักศาสนาในกรอบกฎหมายต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนาภายใต้กฎหมายคณะสงฆ์และกฎหมายระหว่างประเทศ

ผู้แต่ง

  • ภคพล ชินโสภา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน
  • พระครูประยุตสารธรรม มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน
  • อภิชิต เหมือยไธสง มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน
  • พระวิชรญาณ วิสุทฺธิญาโณ (โม้แหยม) มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน

คำสำคัญ:

พระพุทธศาสนา, กฎหมายคณะสงฆ์, กฎหมายระหว่างประเทศ, เสรีภาพทางศาสนา

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งวิเคราะห์หลักศาสนาในกรอบกฎหมายต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา โดยพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างกฎหมายคณะสงฆ์ในฐานะกฎหมายภายในประเทศและกฎหมายระหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิมนุษยชน โดยเฉพาะเสรีภาพทางศาสนา บทความนี้เน้นให้เห็นถึงบทบาทของพระพุทธศาสนาในฐานะกลไกทางสังคมและจิตวิญญาณที่ต้องดำเนินไปภายใต้กรอบกฎหมายที่สมดุลและสอดคล้องกับหลักธรรม ผลการศึกษาพบว่า กฎหมายคณะสงฆ์มีหน้าที่กำหนดโครงสร้างและระเบียบการบริหารภายในคณะสงฆ์ เพื่อธำรงพระธรรมวินัย ขณะที่กฎหมายระหว่างประเทศมุ่งคุ้มครองสิทธิเสรีภาพในการนับถือและปฏิบัติศาสนาโดยไม่ถูกเลือกปฏิบัติ ทั้งสองระดับของกฎหมายจึงมีจุดร่วมในการส่งเสริมการเผยแผ่พระพุทธศาสนาให้เป็นไปอย่างเสรีและสงบสุข บนพื้นฐานของศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์และความเท่าเทียม และการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในยุคโลกาภิวัตน์ควรอาศัยการบูรณาการระหว่างหลักธรรม กฎหมายคณะสงฆ์ และกฎหมายสิทธิมนุษยชน เพื่อเสริมสร้าง soft power ทางศาสนาของประเทศไทยในเวทีนานาชาติ และรักษาความมั่นคงทางศาสนาให้สอดคล้องกับสังคมพหุวัฒนธรรมในอนาคต

เอกสารอ้างอิง

ดิเรก ควรสมาคม. (2563). สิทธิมนุษยชน : ศึกษาเปรียบเทียบในทางพระพุทธศาสนา. วารสารนิติ รัฐกิจ และสังคมศาสตร์, 4(2), 133-160.

นิติพันธ์ อินทโชติ. (2563). พระราชบัญญัติคณะสงฆ์. วารสารชัยภูมิปริทรรศน์, 3(3), 52-60.

บวรศักดิ์ อุวรรณโณ. (2563). หลักกฎหมายเปรียบเทียบ : ทฤษฎีและการประยุกต์ใช้. สำนักพิมพ์วิญญูชน.

ประภาศรี สืบสนธิ์. (2564). กฎหมายเปรียบเทียบกับการพัฒนากฎหมายไทย. โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ปรารถนา แพงคำแหง และ พระครูสังฆวิริยกิจ (ระพิน พุทฺธิสาโร). (2568). การมีส่วนร่วมของสมาคมชาวพุทธฟินน์ไทยในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในประเทศฟินแลนด์. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 8(4), 180-194.

ปรีชา ใยแก้ว. (2568). การบูรณาการบริหารองค์การในสถานการณ์ตามความแตกต่างเปรียบเทียบระหว่างภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ. Journal of Roi Kaensarn Academi, 10(1), 1-21.

ปัญม์ณิสาธ์ องค์ปรัชญากุล. (2566). ความสัมพันธ์ระหว่างกฎหมายทั่วไปกับพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505. วารสารสมาคมรัฐประศาสนศาสตร์แห่งประเทศไทย, 5(9), 78-95.

พระครูนันทจรณธรรม (ณนณัฏฐ์ จารุธมฺโม) และ พระมหาสวัสดิ์ ฐิตวณฺโณ (อินกอง). (2568). ประสิทธิผลการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของคณะสงฆ์ไทย. วารสารบัณฑิตศึกษาวิชาการ, 3(2), 86-95.

พระครูอนุกูลสุตกิจ (สุเทพ สุเทโว). (2567). มาตรการปฏิบัติตามหลักการในอุปถัมภ์และการคุ้มครองพระพุทธศาสนาเถรวาทในราชอาณาจักรไทย วารสารสังคมวิทยาพุทธศาสนา, 9(4), 185-197.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2558). พุทธธรรม : ฉบับปรับปรุงและขยายความ. มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพัฒนวัชร์ พูลสวัสดิ์ และ พระครูโกวิทสุตการ. (2566). หลักธรรมาภิบาลกับการขับเคลื่อนการเผยแผ่พระพุทธศาสนา. วารสารนวพุทธศาสตร์, 1(2), 31-42.

พระมหาภราดร สุวรรณรัตน์และคณะ. (2567). สาระสําคัญของพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ในยุครัตนโกสินทร์. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 8(4), 257-267.

พระศรีสิทธิวิเทศ (ธวัชชัย รสเลิศ) และ พระมหามิตร ฐิตปญฺโญ. (2564). การเผยแผ่ศาสนาของพระธรรมเทศนาในการบริหารพิเศษฮ่องกงแห่งการปกครองประชาชนจีน วารสารบัณฑิตศึกษา มจร วิทยาเขตขอนแก่น, 8(2), 232-248.

พระอุดมสิทธินายก (กำพล คุณงฺกโร). (2563). การบริหารการเผยแผ่พระพุทธศาสนาตามหลักพุทธธรรม. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 3(2), 60-66.

วงศ์ชนก จำเริญสาร และ พระอภิเดช อภิวฑฺฒโน (ติวเรือง). (2566). สิทธิมนุษยชนในพระพุทธศาสนา. เสฏฐวิทย์ปริทัศน์, 2(1), 47-58.

วิรัช วิรัชนิภาวรรณ. (2562). การบูรณาการกฎหมายอาเซียน : โอกาสและความท้าทาย. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สีมา สีมานันท์และคณะ. (2567). สิทธิมนุษยชนกับการพัฒนาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ. วารสารรัฐประศาสนศาสตร มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 7(2), 678-688.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-10-05