หลักศาสนาในกรอบกฎหมายต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนาภายใต้กฎหมายคณะสงฆ์และกฎหมายระหว่างประเทศ
คำสำคัญ:
พระพุทธศาสนา, กฎหมายคณะสงฆ์, กฎหมายระหว่างประเทศ, เสรีภาพทางศาสนาบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มุ่งวิเคราะห์หลักศาสนาในกรอบกฎหมายต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา โดยพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างกฎหมายคณะสงฆ์ในฐานะกฎหมายภายในประเทศและกฎหมายระหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิมนุษยชน โดยเฉพาะเสรีภาพทางศาสนา บทความนี้เน้นให้เห็นถึงบทบาทของพระพุทธศาสนาในฐานะกลไกทางสังคมและจิตวิญญาณที่ต้องดำเนินไปภายใต้กรอบกฎหมายที่สมดุลและสอดคล้องกับหลักธรรม ผลการศึกษาพบว่า กฎหมายคณะสงฆ์มีหน้าที่กำหนดโครงสร้างและระเบียบการบริหารภายในคณะสงฆ์ เพื่อธำรงพระธรรมวินัย ขณะที่กฎหมายระหว่างประเทศมุ่งคุ้มครองสิทธิเสรีภาพในการนับถือและปฏิบัติศาสนาโดยไม่ถูกเลือกปฏิบัติ ทั้งสองระดับของกฎหมายจึงมีจุดร่วมในการส่งเสริมการเผยแผ่พระพุทธศาสนาให้เป็นไปอย่างเสรีและสงบสุข บนพื้นฐานของศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์และความเท่าเทียม และการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในยุคโลกาภิวัตน์ควรอาศัยการบูรณาการระหว่างหลักธรรม กฎหมายคณะสงฆ์ และกฎหมายสิทธิมนุษยชน เพื่อเสริมสร้าง soft power ทางศาสนาของประเทศไทยในเวทีนานาชาติ และรักษาความมั่นคงทางศาสนาให้สอดคล้องกับสังคมพหุวัฒนธรรมในอนาคต
เอกสารอ้างอิง
ดิเรก ควรสมาคม. (2563). สิทธิมนุษยชน : ศึกษาเปรียบเทียบในทางพระพุทธศาสนา. วารสารนิติ รัฐกิจ และสังคมศาสตร์, 4(2), 133-160.
นิติพันธ์ อินทโชติ. (2563). พระราชบัญญัติคณะสงฆ์. วารสารชัยภูมิปริทรรศน์, 3(3), 52-60.
บวรศักดิ์ อุวรรณโณ. (2563). หลักกฎหมายเปรียบเทียบ : ทฤษฎีและการประยุกต์ใช้. สำนักพิมพ์วิญญูชน.
ประภาศรี สืบสนธิ์. (2564). กฎหมายเปรียบเทียบกับการพัฒนากฎหมายไทย. โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ปรารถนา แพงคำแหง และ พระครูสังฆวิริยกิจ (ระพิน พุทฺธิสาโร). (2568). การมีส่วนร่วมของสมาคมชาวพุทธฟินน์ไทยในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในประเทศฟินแลนด์. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 8(4), 180-194.
ปรีชา ใยแก้ว. (2568). การบูรณาการบริหารองค์การในสถานการณ์ตามความแตกต่างเปรียบเทียบระหว่างภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ. Journal of Roi Kaensarn Academi, 10(1), 1-21.
ปัญม์ณิสาธ์ องค์ปรัชญากุล. (2566). ความสัมพันธ์ระหว่างกฎหมายทั่วไปกับพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505. วารสารสมาคมรัฐประศาสนศาสตร์แห่งประเทศไทย, 5(9), 78-95.
พระครูนันทจรณธรรม (ณนณัฏฐ์ จารุธมฺโม) และ พระมหาสวัสดิ์ ฐิตวณฺโณ (อินกอง). (2568). ประสิทธิผลการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของคณะสงฆ์ไทย. วารสารบัณฑิตศึกษาวิชาการ, 3(2), 86-95.
พระครูอนุกูลสุตกิจ (สุเทพ สุเทโว). (2567). มาตรการปฏิบัติตามหลักการในอุปถัมภ์และการคุ้มครองพระพุทธศาสนาเถรวาทในราชอาณาจักรไทย วารสารสังคมวิทยาพุทธศาสนา, 9(4), 185-197.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2558). พุทธธรรม : ฉบับปรับปรุงและขยายความ. มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพัฒนวัชร์ พูลสวัสดิ์ และ พระครูโกวิทสุตการ. (2566). หลักธรรมาภิบาลกับการขับเคลื่อนการเผยแผ่พระพุทธศาสนา. วารสารนวพุทธศาสตร์, 1(2), 31-42.
พระมหาภราดร สุวรรณรัตน์และคณะ. (2567). สาระสําคัญของพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ในยุครัตนโกสินทร์. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 8(4), 257-267.
พระศรีสิทธิวิเทศ (ธวัชชัย รสเลิศ) และ พระมหามิตร ฐิตปญฺโญ. (2564). การเผยแผ่ศาสนาของพระธรรมเทศนาในการบริหารพิเศษฮ่องกงแห่งการปกครองประชาชนจีน วารสารบัณฑิตศึกษา มจร วิทยาเขตขอนแก่น, 8(2), 232-248.
พระอุดมสิทธินายก (กำพล คุณงฺกโร). (2563). การบริหารการเผยแผ่พระพุทธศาสนาตามหลักพุทธธรรม. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 3(2), 60-66.
วงศ์ชนก จำเริญสาร และ พระอภิเดช อภิวฑฺฒโน (ติวเรือง). (2566). สิทธิมนุษยชนในพระพุทธศาสนา. เสฏฐวิทย์ปริทัศน์, 2(1), 47-58.
วิรัช วิรัชนิภาวรรณ. (2562). การบูรณาการกฎหมายอาเซียน : โอกาสและความท้าทาย. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สีมา สีมานันท์และคณะ. (2567). สิทธิมนุษยชนกับการพัฒนาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ. วารสารรัฐประศาสนศาสตร มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 7(2), 678-688.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารสินธุ์โสธร

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Authors who publish with Journal of TCI agree to the following terms:
- Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) that allows others to share the work with an acknowledgment of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgment of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work.