รูปแบบการมีส่วนร่วมทางการเมืองทางตรงและทางอ้อมของประชาชนไทยในโลกออนไลน์และความท้าทายในยุคดิจิทัล

ผู้แต่ง

  • วรางคณา โพธิ์ศรี มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน
  • อภิชิต เหมือยไธสง มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน
  • พระวิชรญาณ วิสุทธิญาโณ (โม้แหยม) มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน

คำสำคัญ:

การมีส่วนร่วม, การเมือง, โลกออนไลน์, ยุคดิจิทัล

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งศึกษารูปแบบการมีส่วนร่วมทางการเมืองทางตรงและทางอ้อมของประชาชนไทยในโลกออนไลน์​และความท้าทายในยุคดิจิทัลที่เทคโนโลยีสารสนเทศมีบทบาทอย่างลึกซึ้งต่อการดำเนินชีวิตของประชาชนไทย การมีส่วนร่วมทางการเมืองได้เปลี่ยนแปลงจากรูปแบบดั้งเดิมไปสู่มิติใหม่ทั้งทางตรงและทางอ้อมผ่านช่องทางออนไลน์ การมีส่วนร่วมทางตรง เช่น การลงชื่อสนับสนุนข้อเรียกร้อง การเข้าร่วมกิจกรรมประท้วงผ่านโซเชียลมีเดีย และการร่วมอภิปรายประเด็นทางการเมือง มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ขณะที่การมีส่วนร่วมทางอ้อม เช่น การเผยแพร่ข้อมูล การตั้งคำถามเชิงวิพากษ์ และการใช้พลังโซเชียลในการกดดันภาครัฐ ก็มีบทบาทสำคัญ อย่างไรก็ตาม ความท้าทายสำคัญ ได้แก่ ปัญหาข่าวปลอม ความขัดแย้งในโลกออนไลน์ การควบคุมจากรัฐ และความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงเทคโนโลยี ซึ่งล้วนเป็นอุปสรรคต่อการมีส่วนร่วมอย่างสร้างสรรค์และยั่งยืน การส่งเสริมการรู้เท่าทันดิจิทัลและ    การสร้างพื้นที่สาธารณะออนไลน์ที่เปิดกว้าง จึงเป็นแนวทางสำคัญในการพัฒนาประชาธิปไตยร่วมสมัยของไทย

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมการเกษตร. (2565). กรมส่งเสริมการเกษตร ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลตรวจสอบแปลงเพาะปลูก ผ่านแอปพลิเคชัน Geoplots appeared. (ออนไลน์). สืบค้นเมื่อ 18 กันยายน 2568, จาก https://www.doae.go.th/

กิตตินันท์ วงษ์สุวรรณและคณะ. (2566). อิทธิพลการสื่อสารทางการเมืองยุคดิจิทัลกับการเคลื่อนไหวทางสังคม. วารสารปัญญา, 30(3), 158-171.

จารุกิตติ์ ธีรตาพงศ์. (2562). “Digital Politics” การเมืองใหม่ในโลกดิจิทัล กับ จันจิรา สมบัติพูนศิริ”. (ออนไลน์). สืบค้นเมื่อ 18 กันยายน 2568, จาก https://www.the101.world/one-on-one-ep-37/

พระณัฐวุฒิ พันทะลีและคณะ. (2565). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนผ่านสื่อสังคมออนไลน์. วารสารการจัดการและพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 2(1), 83-93.

พระมหาวีระชาติ ปิยวณฺโณ (โปธา). (2565). การจัดการความโกรธโดยใช้หลักเมตตาทางพระพุทธศาสนาเพื่อแก้ไขปัญหาความขัดแย้งระหว่างรัสเซียกับยูเครน. วารสารสิรินธรปริทรรศน์, 23(2), 27-40

พัณนิดา อุปหนองและคณะ. (2565). พลเมืองดิจิทัลกับมิติด้านการมีส่วนร่วมทางการเมืองและสังคม. วารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 13(2), 173-188.

ภูริวัจน์ ปุณยวุฒิปรีดา. (2563). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชน : แนวคิด หลักการ และการส่งเสริม. วารสารบัณฑิตแสงโคมคำ, 5(2), 386-387.

วรพจน์ วงศ์กิจรุ่งเรือง. (2561). ความท้าทายแห่งศตวรรษที่ 21 ของพลเมืองดิจิทัล. (ออนไลน์). สืบค้นเมื่อ 18 กันยายน 2568, จาก https://www.the101.world/digital-challenges/

วุฒิพร ลิ้มวราภัส. (2562). กระบวนการมีส่วนร่วมทางการเมืองผ่านสื่อออนไลน์ : กรณีศึกษาโพสต์ทูเดย์ และแนวหน้า. ปริญญานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการเมืองและยุทธศาสตร์การพัฒนา. บัณฑิตวิทยาลัย : สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

สมคิด พุ่มทุเรียน และ ประเวศน์ มหารัตน์สกุล. (2565). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของพลเมืองไทยในยุคดิจิทัล. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 10(5), 2298-2312.

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2559). การส่งเสริมเด็กและเยาวชนให้เป็นพลเมืองมีส่วนร่วมในระบอบประชาธิปไตย. (ออนไลน์). สืบค้นเมื่อ 18 กันยายน 2568, จาก https://prt.parliament.go.th/items/d74808e0-909d-4a38-970f-2bf84b2878da

สุภิญญา กลางณรงค์ และ ณภัทร เรืองนภากุล. (2564). ความเป็นพลเมืองยุคดิจิทัลกับการรับมือด้านมืดออนไลน์ในวิถีปรกติใหม่. (ออนไลน์). สืบค้นเมื่อ 18 กันยายน 2568, จาก https://blog.cofact.org/digitalcitizen/

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-09-30