สุรสีห์ ผาธรรม และดวงกมลมหรสพ ผู้สร้างหนังจากภาคอีสานในทศวรรษ 2520
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ธุรกิจหนังในประเทศไทยเกิดขึ้นในช่วงเวลาไล่เลี่ยกับการสร้างชาติด้วยอำนาจรวมศูนย์ที่กรุงเทพฯ ภาคอีสานได้ถูกรวมเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของสยาม-ไทย ธุรกิจหนังกลายเป็นส่วนหนึ่งเชื่อมโยงภาคอีสานเข้ากับกรุงเทพฯ จากการเป็นผู้ชมหนังไทย และต่างประเทศที่มีกรุงเทพฯเป็นศูนย์กลางของเครือข่ายการสร้าง และการจัดจำหน่าย คนอีสานเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของวงการหนังไทย ด้วยการสร้างหนังที่มีเรื่อง ภาพ ดนตรีของท้องถิ่น เสนอมุมมองทางสังคม การเมือง ความรู้สึกนึกคิด โลกทัศน์ ของท้องถิ่นอีสาน ในบริบทของการเมือง สังคม และการตลาดของประเทศไทย เริ่มต้นในทศวรรษ 2520 โดยบริษัทดวงกมลมหรสพ และผู้กำกับคนสำคัญ สุรสีห์ ผาธรรม ได้สร้างหนังเรื่องสำคัญในประวัติศาสตร์ของวงการหนังไทยอย่าง ครูบ้านนอก หนองหมาว้อ สวรรค์บ้านนา และราชินีดอกหญ้า สร้างพื้นที่ให้แก่เรื่องราวของคนอีสานในวงการหนังไทย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
4 ความรุนแรงและการลอบสังหาร.(ม.ป.ป.).บันทึก 6 ตุลา.https://doct6.com/learn-about/how/chapter-3/3-4.
กมล กุลตังวัฒนา(ผู้กำกับ).(2522).เจ็ดสิงห์ตะวันเพลิง.[ ภาพยนตร์].ไทย:ดวงกมลมหรสพ.
กระทรวงศึกษาธิการสนับสนุน “ครูวิบาก”.(2524 กรกฎาคม 17). ไทยรัฐ,หน้า 13,2
กฤษณพงษ์ นาคธน(ผู้กำกับ).(2524).กุลาร้องไห้.[ ภาพยนตร์].ไทย:ดวงกมลมหรสพ.
คณะกรรมการชม “ครูวิบาก”.( 2524 มิถุนายน 17). ไทยรัฐ, หน้า 13,2
ครูบ้านนอก.(2521 พฤษภาคม 28).ไทยรัฐ หน้า 13.
ครูวิบาก.(2524 กรกฎาคม 19). ไทยรัฐ หน้า 12.
โฆษณามนต์รักแม่น้ำมูล.(1)(2520 สิงหาคม 2).ไทยรัฐ,หน้า 12.
โฆษณามนต์รักแม่น้ำมูล.(2)(2520 สิงหาคม 24).ไทยรัฐ, หน้า 12
ชาญชนะ หอมทรัพย์.(2562 มีนาคม 22).WAY https://waymagazine.org/political-movie/.
ชุมทางหนังไทย.(2526 มีนาคม 14).ร่วมไว้อาลัย สุรสีห์ ผาธรรม ผู้กำกับหนังคนอีสาน เสียชีวิตแล้ว 25 มีนาคม 2566 [ วิดีโอ].You Tube, https://www.youtube.com/watch?v=Qt7U22_P7Mc&t=390s.
“ดวงกมล”เริ่มทำงาน... “กองทัพธรรม”...แล้ว.( 2522, 23 มกราคม).ไทยรัฐ, หน้า 13.
ดารารัตน์ เมตตาริกานนท์.(2546). การเมืองสองฝั่งโขง. กรุงเทพฯ: ศิลปวัฒนธรรม.
โดม สุขวงศ์. (2555). สยามภาพยนตร์.นครปฐม:หอภาพยนตร์(องค์กรมหาชน).
โดม สุขวงศ์.(2556). หนึ่งศตวรรษภาพยนตร์ไทย. นครปฐม:หอภาพยนตร์(องค์กรมหาชน).
นิธิ เอียวศรีวงศ์ (2538). โขน, คาราบาว, น้ำเน่า และหนังไทย. กรุงเทพฯ:มติชน.
พงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา.(2567 ตุลาคม 30). วิกิพีเดีย. th.wikipedia.org/wiki/พงษ์ศักดิ์_จันทรุกขา
พงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา(ผู้กำกับ).(2520).มนต์รักแม่น้ำมูล.[ ภาพยนตร์].ไทย:ดวงกมลมหรสพ.
พงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา(ผู้กำกับ).(2521).ลูกทุ่งเพลงสวรรค์.[ ภาพยนตร์].ไทย:ดวงกมลมหรสพ.
พงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา(ผู้กำกับ).(2523).ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่.[ ภาพยนตร์].ไทย:เพื่อนโปรดักชั่น.
พงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา(ผู้กำกับ).(2524).มนต์รักลำน้ำพอง.[ ภาพยนตร์].ไทย:ธรรมมงคลภาพยนตร์.
ภาษาในประเทศไทย.(2568 เมษายน 30). ใน วิกิพีเดีย. th.wikipedia.org/wiki/ภาษาในประเทศไทย
มานพ อุดมเดช.(2531). หนังไทย:ธุรกิจคนขายฝัน.กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์ มัณฑนาสถาปัตย์.
ยิ่งยง สะเด็ดยาด. (2520,12 สิงหาคม). วิจารณ์บันเทิง. ไทยรัฐ, น.13
ยิ่งยง สะเด็ดยาด. (2526, 19 กันยายน). วิจารณ์บันเทิง. ไทยรัฐ, น.13
รัตนา บุญมัธยะ โตสกุล.(2550). ชาวนาอีสาน ชาติไทย และการพัฒนาไปสู่ความทันสมัย. วารสารสังคมศาสตร์คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. ปีที่ 19 ฉบับที่ 1, 68-129.
ลาว(ชาติพันธุ์). (2568 พฤษภาคม 25). ใน วิกิพีเดีย. th.wikipedia.org/wiki/ลาว_(กลุ่มชาติพันธุ์)
แวง พลังวรรณ.(2545). ลูกทุ่งอีสาน.กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์เรือนปัญญา.
วิไล วงศ์สืบชาติ และคณะ. (2536).ประชากรของประเทศไทย สถิติในรอบ 25 ปี (2511-2535). กรุงเทพฯ:สถาบันประชากรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ศูนย์ศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยขอนแก่น.(2561 ตุลาคม 19). สุรสีห์ ผาธรรม – ฐานข้อมูลศิลปินมรดกอีสาน.[วิดีโอ]. You Tube, https://www.youtube.com/watch?v=LrCK3celWYs&t=92s.
สจ๊วต-ฟอกซ์, เอ็ม. (2553). ประวัติศาสตร์ลาว. (จิราภรณ์ วิญญรัตน, แปล). กรุงเทพฯ: มูลนิธิโตโยต้า และมูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.
สมชาย ศรีรักษ์.(2548). ภาพยนตร์และบริบททางสังคม พ.ศ.2510-2525.(วิทยานิพนธ์อักษรศาสตร์มหาบัณฑิต, คณะอักษรศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย).
สื่อสร้างสุข.(2559 ธันวาคม 20).คึดฮอด...ครูบ้านนอก...คำหมาน คนไค.[วิดีโอ].You Tube https://www.youtube.com/watch?v=wwEuCid9_ak&t=3512s
สุพงษ์ ผาธรรม (ผู้กำกับ). (2528). หมอบ้านนอก.[ภาพยนตร์]. ไทย:สีบุญเรืองฟิล์ม.
สุรสีห์ ผาธรรม.(2567 พฤษภาคม 19).วิกิพีเดีย. th.wikipedia.org/wiki/สุรสีห์_ผาธรรม.
สุรสีห์ ผาธรรม (ผู้กำกับ). (2521). ครูบ้านนอก.[ภาพยนตร์].ไทย:ดวงกมลมหรสพ.
สุรสีห์ ผาธรรม (ผู้กำกับ). (2522). หนองหมาว้อ.[ภาพยนตร์].ไทย:ดวงกมลมหรสพ.
สุรสีห์ ผาธรรม (ผู้กำกับ). (2523). ลูกแม่มูล.[ภาพยนตร์].ไทย:ดวงกมลมหรสพ.
สุรสีห์ ผาธรรม (ผู้กำกับ). (2524). ครูดอย.[ภาพยนตร์].ไทย:สหมงคลฟิล์ม.
สุรสีห์ ผาธรรม (ผู้กำกับ). (2525). ผู้แทนนอกสภา.[ภาพยนตร์].ไทย:สหมงคลฟิล์ม.
สุรสีห์ ผาธรรม (ผู้กำกับ). (2526). สวรรค์บ้านนา.[ภาพยนตร์].ไทย: รุ่งกิจฟิล์ม โปรดักชั่น.
สุรสีห์ ผาธรรม (ผู้กำกับ). (2529). ราชินีดอกหญ้า.[ภาพยนตร์]. ไทย:สีบุญเรืองฟิล์ม.
สุรสีห์ ผาธรรม (ผู้กำกับ). (2530 ไม่ได้ฉาย) บ๊าย...บาย ไทยแลนด์.[ภาพยนตร์]. ไทย:แจ่มจันทร์ภาพยนตร์.
สุวิทย์ ธีรศาศวัต.(2546) เศรษฐกิจชุมชนหมู่บ้านอีสาน : ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจอีสานหลังสงครามโลกครั้งที่สองถึงปัจจุบัน(2488-2544). กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์สกว.
หอภาพยนตร์.(2024, 27 ธันวาคม). บ๊าย...บาย ไทยแลนด์ [รูปภาพ].Facebook.
อธิษฐาน.(2529 มิถุนายน 1).ราชินีดอกหญ้า.ไทยรัฐ, น.17,14
อนุชิต สิงห์สุวรรณ.(2557). การเปลี่ยนแปลงทางสังคมกับการก่อเกิด “สำนึกท้องถิ่นนิยม” ของคนอีสาน พ.ศ.2475 ถึง พ.ศ.2500. วารสารวิชาการแพรวากาฬสินธุ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏกาฬสินธุ์. ปีที่ 1 ฉบับที่ 1, 9-30.
อิทธิเดช พระเพ็ชร.(2566).จาก ‘เสือ’ สู่ ‘สิงห์’ ถึง ‘มือปืน’: ถอดรหัสการเมืองและการเปลี่ยนแปลงทางอำนาจในควันปืนประวัติศาสตร์หนังบู๊ไทย.101. https://www.the101.world/history-of-thai-action-film/
อีสานฮ็ดหยัง-อีสานฮ็ดหนัง .(2562). The Isander . https://www.theisaander.com/post/190606isaanheadyoung.
อุณาโลม จันทร์รุ่งมณีกุล. (2561). 120 ปีธุรกิจภาพยนตร์ไทย.กรุงเทพฯ:ศักดิ์โสภาการพิมพ์.
Thai PBS.(2564 มีนาคม 31). ครูบ้านนอก : ความจริงไม่ตาย (31 มี.ค. 64).[วิดีโอ] You Tube https://www.youtube.com/watch?v=kBaMnjIbCqA&t=10s.
UBON TV.(2563, พฤศจิกายน 7).กว่าจะมาเป็น "สุรสีห์ ผาธรรม " ผู้กำกับครูบ้านนอก นักต่อสู้ที่ยังมีลมหายใจ.[วิดีโอ] You Tube, https://www.youtube.com/watch?v=5VVhMhvVGys.
