พหุปัญญากับการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย: แนวทางพัฒนาอย่างรอบด้าน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้นำเสนอองค์ความรู้ใหม่ที่เกิดจากการบูรณาการระหว่างทฤษฎีพหุปัญญา (Multiple Intelligences Theory) ของโฮเวิร์ด การ์ดเนอร์ กับแนวทางการพัฒนาอย่างรอบด้านในเด็กปฐมวัย โดยเสนอเป็นกรอบแนวคิดที่สามารถนำไปสู่การออกแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้อย่างเป็นระบบ มีเป้าหมาย และตอบสนองต่อความแตกต่างระหว่างบุคคลอย่างมีประสิทธิภาพ โมเดลดังกล่าวประกอบด้วย 5 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ 1) การจำแนกและระบุปัญญาเฉพาะด้านของเด็ก เพื่อพัฒนาศักยภาพแต่ละด้านอย่างเหมาะสม 2) การจัดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ ที่เชื่อมโยงกับชีวิตจริงและพัฒนาทุกมิติ 3) การพัฒนาตามแนวทางรอบด้าน โดยมุ่งเน้นความสมดุลของพัฒนาการทั้งร่างกาย อารมณ์ สังคม สติปัญญา คุณธรรมและจริยธรรม 4) การเรียนรู้ที่ยึดเด็กเป็นศูนย์กลาง โดยครูทำหน้าที่อำนวยการเรียนรู้อย่างยืดหยุ่น และ 5) การประเมินผลที่หลากหลาย ครอบคลุม และเหมาะสมกับศักยภาพของเด็ก
แต่ละคน
สาระสำคัญขององค์ความรู้ชี้ให้เห็นว่า การจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดพหุปัญญาไม่ใช่การแบ่งแยกเด็ก แต่คือการส่งเสริมให้เด็กได้แสดงออกผ่านรูปแบบที่หลากหลาย สอดคล้องกับธรรมชาติของแต่ละบุคคล แนวทางพัฒนาอย่างรอบด้านทำให้การเรียนรู้ไม่จำกัดเพียงความรู้เชิงวิชาการ แต่รวมถึงการปลูกฝังคุณลักษณะพื้นฐานของมนุษย์ที่สมบูรณ์ ดังนั้น การผสมผสานทั้งสองแนวคิดจึงสามารถสร้างระบบการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น เป็นธรรมชาติ และส่งเสริมศักยภาพของเด็กปฐมวัยได้อย่างเต็มที่ ทั้งนี้เพื่อเตรียมความพร้อมให้เด็กเป็นผู้เรียนรู้ตลอดชีวิต มีคุณภาพ และสามารถปรับตัวในสังคมศตวรรษที่ 21 ได้อย่างเหมาะสม
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กมลวรรณ อังศรีสุรพร. (2555). การศึกษาความสามารถทางพหุปัญญาของเด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดกิจกรรมตามรูปแบบพหุปัญญาเพื่อการเรียนรู้โดยใช้นิทานเป็นสื่อ. วารสารจันทรเกษมสาร, 18(34), 127–133.
จิตรา พลสุธรรม และ ชลาธิป สมาหิโต. (2560). การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ตามแนวสะเต็มศึกษาเพื่อส่งเสริมทักษะการสื่อความหมายของเด็กปฐมวัย. วารสารศึกษาศาสตร์ปริทัศน์, 32(1), 117–123.
จิราภรณ์ เสือแก้ว และคณะ. (2568). การสร้างเสริมสุขภาพช่องปากผ่านสื่อสร้างสรรค์: แนวทางใหม่ของการเรียนรู้ในเด็ก. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและสาธารณสุข วชิระภูเก็ต, 5(2), 1–13.
ชมพูพราว มิ่งมงคล, และ พิชญาดา ดำแก้ว. (2568). แนวทางการปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณวิชาชีพครูสำหรับครูปฐมวัย. Journal of Dhamma for Life, 31(4), 68–88.
ณัฐกฤตา ศิริกิจ และคณะ. (2568). การศึกษาผลการใช้ Digital Book ตามแนวคิดทฤษฎีพหุปัญญา หน่วยการเรียนรู้ทักษะกระบวนการวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐาน วิชาทักษะกระบวนการวิทยาศาสตร์ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. วารสารราชภัฏเพชรบูรณ์สาร, 27(2), 17–29.
ณัทยา เกตุสิริ, และ วารุณี เรียนรู้. (2568). การพัฒนาทักษะชีวิตสำหรับเด็กปฐมวัยผ่านกิจกรรมบูรณาการในชีวิตประจำวัน. วารสารวิชาการนวัตกรรมการบริหารการศึกษา, 4(2), 1–8.
ทัดดาว ส่องแสงจันทร์, สุรีพร อนุศาสนนันท์ และ สมพงษ์ ปั้นหุ่น. (2557). การพัฒนาเครื่องมือประเมินปัญญาทางภาษาตามทฤษฎีพหุปัญญาสำหรับเด็กปฐมวัย. วารสารวิจัย มศว สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 20(1), 88–102.
นัฐธยา ออกช่อ, ทิพวัลย์ คำคง และ บุณยานุช เฉวียงหงส์. (2561). พฤติกรรมทางสังคมของเด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดประสบการณ์ตามแนวทฤษฎีพหุปัญญา. วารสารลวะศรี มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี, 2(1), 35–44.
นาถนัดดา ฉัตรชัยรัตนเวช และคณะ. (2568). การพัฒนาความสามารถในการอ่านเพื่อความเข้าใจโดยใช้การเรียนรู้แบบ MIA. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 3(2), 87–102.
นฤมล พัชรปิยะกุล และ ปิยพงษ์ พรมนนท์. (2565). การวิเคราะห์ลีลาการเรียนรู้ของผู้เรียนระดับประถมศึกษา: การสังเคราะห์ทฤษฎีและแนวทางการประยุกต์ใช้. วารสารการวัดผลการศึกษา สำนักทดสอบทางการศึกษาและจิตวิทยา, 42(112), 53–68.
บุญญิสา วงเวียน, เยาวพา เดชะคุปต์ และ นิภา ศรีไพโรจน์. (2557). การศึกษาความสามารถทางพหุปัญญาของเด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดกิจกรรมการเพาะปลูกพืชโดยใช้รูปแบบพหุปัญญาเพื่อการเรียนรู้. The Golden Teak: Humanity and Social Science, 20(1), 77–84.
บัวแก้ว ทองคำ. (2564). ชุดกิจกรรมเสริมประสบการณ์เรียนรู้เพื่อส่งเสริมพัฒนาการทางสติปัญญาโดยใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัยอนุบาลชั้นปีที่ 1. วารสารปัญญา, 28(1), 29–37.
ปรีญานันท์ พร้อมสุขกุล. (2562). การศึกษาดนตรีสำหรับเด็กปฐมวัย. วารสารดนตรีบ้านสมเด็จฯ, 11(2), 23–36.
ปิยะดา แพรดำ. (2568). การส่งเสริมการเรียนรู้แบบพหุปัญญา: กรณีศึกษาห้องสมุดโรงเรียนวัดแสงสรรค์ จังหวัดปทุมธานี. วารสารมนุษยวิชาการ, 2(3), 58–71.
ภิรดา สีขาว และ เกสร กอกอง. (2568). การศึกษาสภาพปัญหาและแนวทางการแก้ปัญหาการจัดการเรียนรู้แบบเชิงรุกของครูปฐมวัยสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 1. วารสารปราชญ์ประชาคม, 3(3), 178–192.
ศิรินันท์ สถาพร. (2568). การประเมินโครงการส่งเสริมศักยภาพทางด้านภาษาต่างประเทศ (ภาษาจีนและภาษาอังกฤษ) ปีการศึกษา 2567 โดยใช้รูปแบบการประเมินแบบ CIPPIEST Model โรงเรียนอนุบาลเทศบาลนาสาร. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 8(7), 289–299.
ศิริทัย ธโนปจัย และ ปัทมาวดี เล่ห์มงคล. (2559). การใช้ชุดกิจกรรมแบบปฏิบัติการเพื่อพัฒนาทักษะทางวิทยาศาสตร์ของเด็กปฐมวัย. วารสารศึกษาศาสตร์ปริทัศน์, 31(3), 159–164.
ศิริยุภา วรชินา, สาวิตรี ทยานศิลป์ และ ปิยะธิดา ขจรชัยกุล. (2561). การศึกษาอิทธิพลของพฤติกรรมการบริโภคอาหารต่อความสามารถทางพหุปัญญาในเด็กปฐมวัยอายุ 5–6 ปี ที่เป็นเด็กด้อยโอกาส จังหวัดสุรินทร์. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย, 13(43), 43–55.
สมกมล บุญมี และ จิราภรณ์ ทัพซ้าย. (2568). มองผ่านเลนส์ชาติพันธุ์วรรณนา กับการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ในบริบทปฐมวัย. วารสารชุมชนแห่งการเรียนรู้วิชาชีพครู (Online), 5(2), 106–117.
สมฤทัย กำจัดภัย, นนทชนนปภพ ปาลินทร และ วิชาญ ไทยแท้. (2565). ผลการจัดประสบการณ์แบบโครงการเพื่อพัฒนาทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ด้านการสังเกตการสื่อสารความหมายของเด็กปฐมวัย ชั้นอนุบาลปีที่ 3. วารสารพุทธศาสตร์ มจร.อุบลราชธานี, 4(1), 25–36.
สุนทรี ดุลมา และ อุบล ผลจันทน์. (2569). รายงานผลการใช้หนังสือนิทานเพื่อพัฒนาทักษะการฟังและการพูดสำหรับเด็กปฐมวัย ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านทีหนึเด สังกัดองค์การบริหารส่วนตำบลแม่หละ อำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก. Journal of Integration Social Sciences and Development, 6(1), 19–27.
อุบล ผลจันทน์, สุนทรี ดุลมา และ ไพรินทร์ บุหลัน. (2565). ผลการพัฒนาความพร้อมของกล้ามเนื้อมัดเล็กโดยใช้กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์เป็นกลุ่ม สำหรับเด็กนักเรียนชั้นเตรียมอนุบาล 2. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 4(6), 498–508.
