วิถีพุทธกับการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมไทยในศตวรรษที่ 21
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการเรื่อง “วิถีพุทธกับการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมไทยในศตวรรษที่ 21” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างวิถีพุทธกับการเปลี่ยนแปลงของวัฒนธรรมไทยในบริบทของโลกยุคใหม่ที่เผชิญกับกระแสโลกาภิวัตน์และการพัฒนาเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว การศึกษาครั้งนี้ใช้การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพจากเอกสารทางวิชาการ วารสารวิจัย และการสังเคราะห์แนวคิดหลักของวิถีพุทธ ประกอบกับแนวโน้มของการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมไทยในศตวรรษที่ 21 ผลการศึกษาพบว่า วิถีพุทธมีบทบาทสำคัญในการหล่อหลอมค่านิยมและรูปแบบการดำเนินชีวิตของคนไทย โดยเฉพาะในด้านการส่งเสริมศีลธรรม จริยธรรม และการมีจิตสำนึกต่อสังคม อย่างไรก็ตาม เมื่อเข้าสู่ศตวรรษที่ 21 พบว่าสังคมไทยเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วจากกระแสวัฒนธรรมตะวันตก การบริโภคนิยม และการพึ่งพาเทคโนโลยีดิจิทัลที่เพิ่มสูงขึ้น ส่งผลให้วิถีชีวิตของคนไทยมีความหลากหลายและลดทอนความเชื่อมโยงกับวัฒนธรรมดั้งเดิม แม้ว่าวิถีพุทธยังคงมีอิทธิพลในสังคม แต่บทบาทของวัด ชุมชน และครอบครัวในการถ่ายทอดคุณค่าพุทธศาสนามีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่อง ขณะเดียวกันก็มีการปรับตัวของวิถีพุทธ เช่น การนำเทคโนโลยีมาช่วยเผยแพร่ธรรมะ และการจัดกิจกรรมที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตคนรุ่นใหม่ บทความนี้เสนอแนวทางการบูรณาการวิถีพุทธเข้ากับพลวัตของวัฒนธรรมไทยในศตวรรษที่ 21 ผ่านโมเดลการพัฒนาเชิงวัฒนธรรมที่เน้นการฟื้นฟูบทบาทของสถาบันพระพุทธศาสนา การสร้างนวัตกรรมทางวัฒนธรรม และการเสริมสร้างคุณธรรมในสังคมยุคใหม่ เพื่อให้วัฒนธรรมไทยสามารถคงอยู่และปรับตัวได้อย่างเหมาะสมในบริบทโลกาภิวัตน์
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ฉันทนา โพธาราม. (2567). การสร้างจิตสำนึกวัฒนธรรมทางการเมืองของประชาชนในระบอบประชาธิปไตยในสังคมไทย. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 8(1), 209-218.
ฐิตารีย์ สำรี, และ จักรกฤษ กลิ่นเอี่ยม. (2567). การบูรณาการกระบวนการ CPA และโปรแกรมแมทติกอนเพื่อส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์เรื่องอัตราส่วน สัดส่วนและร้อยละของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา, 19(3), 62-70.
บัณฑูร พานแก้ว, และ นันทพร วงษ์เชษฐา. (2567). Soft power ในความหมายของ Joseph Nye กับนโยบายของรัฐและข่าวในเว็บไซต์. วารสารศาสตร์, 18(1), 151-198.
พระครูนิวิฐศีลขันธ์, และ พระใบฎีกาปิยะ ปิยชโน. (2567). วัด: ศูนย์พัฒนาพุทธิปัญญาประชาชนในชุมชน. วารสารวิจัยและวิชาการบวรพัฒน์, 3(1), 1-16.
พระครูรัตนสุตาภรณ์, และคณะ. (2568). การพัฒนาภูมินิเวศน์ธรรมชาติผ่านกระบวนการจัดการความรู้ร่วมกับชุมชนพื้นที่ทุ่งแสลงหลวง จังหวัดพิษณุโลก. วารสารวิจัยวิชาการ, 8(2), 1-15.
พระมหาจันที ธัมมะวิริโย(สีลาใหล), และคณะ. (2567). ธรรมะคลายโศก. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 3(2), 17-28.
พระมหาชัยเดช อธิปญฺโญ (ปัญสุวรรณ), และ พระครูพิศาลสารบัณฑิต. (2568). เชื่อกรรม รู้กรรม แก้กรรม. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 3(1), 324-332.
พระมหาวัชรากร กิตฺติปญฺโญ. (2566). พัฒนาการของการสักยันต์ไทย: จากพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์สู่ศิลปะบนเรือนร่าง. วารสารภาษาและวัฒนธรรมศึกษา, 2(1), 10-16.
พระมหาวิชาญ สุวิชฺชาโน, และคณะ. (2564). การจัดการศึกษาของโรงเรียนวิถีพุทธในศตวรรษที่ 21. วารสารนิตยสารเสียงธรรมจากมหายาน, 7(2), 27-36.
พระมหาสมัคร อติภทฺโท, และคณะ. (2568). หลักธรรมทางพุทธศาสนากับการพัฒนาภาวะผู้นำทางการเมืองในบริบทไทย. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 8(1), 256-266.
พระมหาสมัย ไกรประโคน, และคณะ. (2567). การส่งเสริมสัมมาอาชีพประชาชนตามหลักสังคหวัตถุธรรมของเทศบาลตำบลปลายนา อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 6(6), 1522-1532.
พระมหาเอกชัย วิสุทฺโธ (โคตรสุนทร). (2564). แนวทางการจัดการเรียนการสอนกลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรมตามแนววิถีพุทธ. วารสารปัญญาปณิธาน, 6(2), 71-84.
พระราชพัฒนวัชรบัณฑิต, และ วิทยา ทองดี. (2567). ทักษะการเรียนการสอนสังคมศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการสังคมศาสตร์สมัยใหม่, 2(1), 51-61.
พระวิจิตร ญาณวโร. (2567). ทิศทางการบริหารงานท้องถิ่นไทยในอนาคต. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 8(1), 122-132.
พิพิธธนวดี สมคะเณย์, และ ประยูร แสงใส. (2565). การจัดการเรียนรู้วิชาสังคมศึกษาตามแนวปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในศตวรรษที่ 21. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 7(1), 1234-1242.
พูลศักดิ์ หอมสมบัติ, และคณะ. (2565). สมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของผู้สอนสังคมศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 7(1), 457-472.
วรท ฤทธิ์มะหันต์. (2567). สถูปเจดีย์สัญลักษณ์ทางพระพุทธศาสนา. วารสารนวพุทธศาสตร์, 3(2), 46-55.
วรรณภา ทองแดง, และ ประยงค์ จันทร์แดง. (2567). การวิเคราะห์นวัตกรรมเพื่อให้บริการชุมชนและสังคม: กรณีศึกษาโครงการ 1 คณะ 1 ชุมชนนวัตกรรมมหาวิทยาลัยพะเยา ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 ถึง 2565. วารสารบัณฑิตแสงโคมคำ, 10(1), 1-18.
วิชุดา ผาทอง. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างการศึกษาแบบ STEM กับการพัฒนาทักษะการแก้ปัญหา. วารสารกว๊านพะเยา, 1(5), 46-53.
ศิริพงษ์ ฐานมั่น. (2562). การเสริมสร้างคุณธรรมจริยธรรมในศตวรรษที่ 21 เพื่อรองรับองค์การแห่งยุคเศรษฐกิจดิจิทัล. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 9(1), 146-163.
สุปราณี บุตรสมบัติ. (2567). ผลของโปรแกรมการให้คำแนะนำแบบสั้นในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 10(1), 57-67.
อักษร โพธิราชา. (2565). การศึกษาภาษาในพิธีกรรมทรงเจ้าเข้าผี: มิติทางภาษาศาสตร์และสังคมวิทยา. วารสารภาษาและวัฒนธรรมศึกษา, 1(1), 23-29.
อัญชลี เชี่ยวโสธร, และคณะ. (2568). ความสุขในชีวิตของผู้สูงอายุ. วารสารวิจัยวิชาการ, 8(2), 347-361.
อาทิตย์ ซาวคำ, และคณะ. (2567). แนวทางการจัดการเรียนรู้แนวใหม่กับการส่งเสริมความสุขในการเรียนรู้. วารสารครุศาสตร์ราชภัฏเชียงใหม่, 3(1), 1-16.
