การพัฒนากรอบแนวคิดนวัตกรรมการฝึกอบรมนักเรียนการบิน บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) โดยใช้เทคโนโลยีความจริงเสมือน (VR)

บทคัดย่อ

การฝึกบินของนักเรียนการบิน​ (Student​ Pilot) เป็นการเรียนรู้ที่มีความเสี่ยงสูง​ ต้องมีความ​รับผิดชอบ​ที่สูงยิ่ง​ทั้งยังต้องมีความรู้ภาคทฤษฎี​ ​ ฝึกปฏิบัติจนเกิดทักษะ​ให้ความแม่นยำ​ ​ ประกอบกับ​ระยะเวลาการฝึ​กที่​ยาวนาน​ ​ ซึ่งสิ่งเหล่านี้สร้าง​ความ​กดดันให้นักเรียนการบินอย่างมีนัยสำคัญ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ ได้แก่ (1) วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อสภาวะ​ความ​เครียด​และความกังวลในการถูกคัดออก (Washout Anxiety) ของนักเรียนการบินในช่วงเปลี่ยน​ผ่าน​จากภาคทฤษฎีสู่เครื่องจำลองการบินเต็มรูปแบบ (Full Flight Simulator: FFS) (2) ออกแบบ​และ​พัฒนากรอบแนวคิดนวัตกรรมการฝึกอบรมโดยใช้เทคโนโลยีความจริงเสมือน (Virtual Reality: VR) เพื่อสนับสนุนการฝึกขั้นตอนปฏิบัติงานมาตรฐาน (SOPs) และการสร้างความคุ้นเคยกับห้องนักบิน (Cockpit Familiarization) และ (3) ประเมินความเป็นไปได้และนำเสนอข้อเสนอแนะเชิงยุทธศาสตร์​สำหรับการบูรณาการเทคโนโลยี VR เข้ากับหลักสูตรการฝึกอบรมของบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน)

การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก​แบบ​กึ่งโครงสร้าง (Semi-structured Interview) กับครูการบินและนักบินของบริษัทการบินไทย รวม 8 ท่าน​ โดยผลการวิจัยสอดรับกับวัตถุประสงค์ทั้ง 3 ประการ ดังนี้ ประการแรก พบว่าปัจจัย​หลัก​ที่ก่อให้เกิด Washout Anxiety ได้แก่ ภาระทางปัญญาเกินขีดจำกัด (Cognitive Overload) จากการเปลี่ยนผ่านสู่เครื่อง FFS โดยตรง ปริมาณเนื้อหาที่หลากหลาย เวลาฝึกที่จำกัด และบรรยากาศ​การถูกประเมินอย่างเข้มงวด ประการที่สอง กรอบแนวคิด "Pre-Simulator VR Integration" ที่พัฒนา​ขึ้น​ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ Cockpit Familiarization Module เพื่อสร้าง​ความจำกล้ามเนื้อ (Muscle Memory), SOPs Mastery Module เพื่อฝึกขั้นตอนมาตรฐาน​ซ้ำในพื้นที่ปลอดภัย (Safe-to-fail Space) และ Stress Management Module เพื่อสร้างภูมิคุ้มกัน​ทางอารมณ์ก่อนการประเมินจริง ประการที่สาม ผู้เชี่ยวชาญทั้งสองกลุ่มเห็นพ้องว่า VR มีความเป็น​ไปได้​สูง​ในเชิงการใช้งานจริงในระยะเริ่มต้นของการฝึก อย่างไรก็ตาม ไม่สามารถทดแทน Simulator ได้ในเชิงการประเมินหลัก และการนำไปใช้จำเป็นต้องผ่านการรับรองจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น CAAT

นวัตกรรมนี้ถือเป็นยุทธศาสตร์สำคัญในการรักษาทรัพยากรมนุษย์ ทั้งยังเพิ่มสมรรถนะของ​บุคลากร และยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของสายการบินในยุคดิจิทัลได้ด้วย