กฎหมายต่อต้านการทุจริตกับหลักพรหมวิหาร 4 : ผลกระทบต่อความโปร่งใสในการบริหารราชการไทย

ผู้แต่ง

  • พรธิตา นาทุม มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน
  • อภิชิต เหมือยไธสง มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน
  • พระวิชรญาณ วิสุทฺธิญาโณ (โม้แหยม) มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน

คำสำคัญ:

กฎหมาย, การทุจริต, พรหมวิหาร 4, ความโปร่งใส, การบริหารราชการ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งศึกษาความเชื่อมโยงระหว่างกฎหมายต่อต้านการทุจริตกับหลักพรหมวิหาร 4 และวิเคราะห์ผลกระทบที่มีต่อความโปร่งใสในการบริหารราชการไทย ผลการศึกษาพบว่า การทุจริตคอรัปชันเป็นปัญหาสำคัญที่บั่นทอนความเชื่อมั่นของประชาชนต่อระบบราชการ แม้รัฐบาลไทยจะได้ออกกฎหมาย เพื่อป้องกันและปราบปรามการทุจริต แต่การบังคับใช้กฎหมายเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอต่อการสร้างวัฒนธรรมความซื่อสัตย์สุจริต การนำหลักพรหมวิหาร 4 ประกอบด้วย เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา มาบูรณาการกับกฎหมายต่อต้านการทุจริต จะช่วยสร้างรากฐานทางจริยธรรมที่เข้มแข็ง โดยเมตตาและกรุณาลดแรงจูงใจในการแสวงหาผลประโยชน์ส่วนตน มุทิตาสร้างบรรยากาศการทำงานที่เกื้อกูล และอุเบกขาทำให้การตัดสินใจเป็นกลางและโปร่งใส ซึ่งวัฒนธรรมองค์กรมีบทบาทสำคัญในการหล่อหลอมทัศนคติและพฤติกรรมของบุคลากร ความโปร่งใสเป็นหลักการสำคัญที่ช่วยสร้างความเชื่อมั่นและป้องกันการทุจริต แต่ยังมีอุปสรรคหลายประการ ได้แก่ การบังคับใช้กฎหมายที่อ่อนแอ วัฒนธรรมอุปถัมภ์ การมีส่วนร่วมของประชาชนที่จำกัด และความท้าทายจากข่าวปลอม และการสร้างธรรมาภิบาลแบบองค์รวมที่บูรณาการกฎหมาย หลักธรรม เทคโนโลยี การมีส่วนร่วมของประชาชน ซึ่งจะทำให้ระบบราชการไม่เพียงแต่โปร่งใส แต่ยังมีภูมิคุ้มกันต่อการทุจริตในระยะยาว การผสมผสานระหว่างพลังเชิงโครงสร้างของกฎหมายกับรากฐานทางคุณธรรมจากพรหมวิหาร 4 จะสร้างระบบป้องกันการทุจริตที่ยั่งยืนและมีประสิทธิภาพมากขึ้น

เอกสารอ้างอิง

กรกนก เหรียญทองและคณะ. (2567). หลักพรหมวิหาร 4 กับคุณธรรมจริยธรรมของผู้บริหารท้องถิ่นในสังคมไทย. วารสารมณีเชษฐารามวัดจอมมณี, 7(4), 997-1014.

กวินทิพย์ ชาญพิพัฒน์ไพบูลย์. (2567). การปรับปรุงคุณภาพการบริการภาครัฐเพื่อความโปร่งใสและมีธรรมาภิบาล. วารสารการบริหารการจัดการและการพัฒนาที่ยั่งยืน, 2(4), 899-910.

จิดาภา เร่งมีศรีสุข และ นภัทร์ แก้วนาค. (2564). การมีส่วนร่วมของประชาชนเพื่อการส่งเสริมความโปร่งใสขององค์ปกครองส่วนท้องถิ่นไทยในประชาคมอาเซียน. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 3(2), 105-114.

ณัฐพงษ์ ดีเสมอวงค์. (2568). ความสำคัญของค่านิยมและการนำพนักงานในการสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่ยั่งยืน. วารสารสหวิทยาการบริหารและธุรกิจ, 1(2), 12-23.

นิติพล ธาระรูปและคณะ. (2565). วัฒนธรรมองค์การกับการสร้างสังคมสุจริต. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 14(1), 321-332.

ปิยะนุช ปราการสมุทร. (2566). คุณธรรมและความโปร่งใสในการปฏิบัติหน้าที่ของข้าราชการสำนักงานเขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร. Procedia of Multidisciplinary Research, 1(10), 1-12.

พระณัฐวุฒิ พันทะลี. (2564). การส่งเสริมคุณธรรมและจริยธรรมสําหรับข้าราชการไทยตามหลักธรรม เพื่อสร้างจิตสํานึกต่อการป้องกันการทุจริตคอร์รัปชั่นภายในหน่วยงานภาครัฐ. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 4(2), 46-63.

พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต). (2558). พุทธธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 43). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

พระมหาธนวัฒน์ ปริยตฺติเมธี. (2568). ธรรมาภิบาลเชิงพุทธ : แนวทางการสร้างธรรมรัฐในสังคมไทยร่วมสมัย. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 8(2), 257-271.

พระมหารักศักดิ์ ปญฺญาวุฑฺโฒ (บุญชัย). (2566). แนวทางการส่งเสริมการครองคนตามหลักพรหมวิหาร 4 สำหรับผู้บริหารการศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารมณีเชษฐารามวัดจอมมณี, 5(3), 100-117.

วรเชษฐ์ โทอื้นและคณะ. (2567). จริยธรรมทางการเมืองในศตวรรษที่ 21 : โอกาสและความท้าทาย. วารสารปราชญ์ประชาคม, 2(5), 58-72.

วิจารณ์ พานิช. (2562). การประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหาร 4 ในการบริหารงานภาครัฐ. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์, 17(2), 45-68.

วิชุดา ธีระสาร. (2567). การบริหารวัฒนธรรมองค์กรในสถานการณ์ปัจจุบัน: การเปลี่ยนแปลงและความสำคัญของการปรับตัว. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, 6(4), 101-108.

สมยศ ปัญญามากและคณะ. (2568). การส่งเสริมการป้องกันการทุจริตและประพฤติมิชอบในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นพื้นที่อำเภอแม่ใจ จังหวัดพะเยา ตามหลักพุทธนวัตกรรม. วารสารวิจัยวิชาการ, 8(3), 241-256.

สรายุธ รัศมี. (2567). ความหลากหลายในห่วงโซ่อุปทาน: กลยุทธ์ใหม่เพื่อการผลิตและจัดหาวัตถุดิบที่ยั่งยืนในยุควิกฤต. วารสารบริหารธุรกิจ ราชมงคลสุวรรณภูมิ, 1(3), 34-53.

สุธิดา พัฒนศรีวิเชียร. (2566). บทบาทหน้าที่ อุปสรรค และแนวทางในการใช้สื่อเพื่อต่อต้านการทุจริต. วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 21(1), 150-176.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-10-04