กฎหมายต่อต้านการทุจริตกับหลักพรหมวิหาร 4 : ผลกระทบต่อความโปร่งใสในการบริหารราชการไทย
คำสำคัญ:
กฎหมาย, การทุจริต, พรหมวิหาร 4, ความโปร่งใส, การบริหารราชการบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มุ่งศึกษาความเชื่อมโยงระหว่างกฎหมายต่อต้านการทุจริตกับหลักพรหมวิหาร 4 และวิเคราะห์ผลกระทบที่มีต่อความโปร่งใสในการบริหารราชการไทย ผลการศึกษาพบว่า การทุจริตคอรัปชันเป็นปัญหาสำคัญที่บั่นทอนความเชื่อมั่นของประชาชนต่อระบบราชการ แม้รัฐบาลไทยจะได้ออกกฎหมาย เพื่อป้องกันและปราบปรามการทุจริต แต่การบังคับใช้กฎหมายเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอต่อการสร้างวัฒนธรรมความซื่อสัตย์สุจริต การนำหลักพรหมวิหาร 4 ประกอบด้วย เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา มาบูรณาการกับกฎหมายต่อต้านการทุจริต จะช่วยสร้างรากฐานทางจริยธรรมที่เข้มแข็ง โดยเมตตาและกรุณาลดแรงจูงใจในการแสวงหาผลประโยชน์ส่วนตน มุทิตาสร้างบรรยากาศการทำงานที่เกื้อกูล และอุเบกขาทำให้การตัดสินใจเป็นกลางและโปร่งใส ซึ่งวัฒนธรรมองค์กรมีบทบาทสำคัญในการหล่อหลอมทัศนคติและพฤติกรรมของบุคลากร ความโปร่งใสเป็นหลักการสำคัญที่ช่วยสร้างความเชื่อมั่นและป้องกันการทุจริต แต่ยังมีอุปสรรคหลายประการ ได้แก่ การบังคับใช้กฎหมายที่อ่อนแอ วัฒนธรรมอุปถัมภ์ การมีส่วนร่วมของประชาชนที่จำกัด และความท้าทายจากข่าวปลอม และการสร้างธรรมาภิบาลแบบองค์รวมที่บูรณาการกฎหมาย หลักธรรม เทคโนโลยี การมีส่วนร่วมของประชาชน ซึ่งจะทำให้ระบบราชการไม่เพียงแต่โปร่งใส แต่ยังมีภูมิคุ้มกันต่อการทุจริตในระยะยาว การผสมผสานระหว่างพลังเชิงโครงสร้างของกฎหมายกับรากฐานทางคุณธรรมจากพรหมวิหาร 4 จะสร้างระบบป้องกันการทุจริตที่ยั่งยืนและมีประสิทธิภาพมากขึ้น
เอกสารอ้างอิง
กรกนก เหรียญทองและคณะ. (2567). หลักพรหมวิหาร 4 กับคุณธรรมจริยธรรมของผู้บริหารท้องถิ่นในสังคมไทย. วารสารมณีเชษฐารามวัดจอมมณี, 7(4), 997-1014.
กวินทิพย์ ชาญพิพัฒน์ไพบูลย์. (2567). การปรับปรุงคุณภาพการบริการภาครัฐเพื่อความโปร่งใสและมีธรรมาภิบาล. วารสารการบริหารการจัดการและการพัฒนาที่ยั่งยืน, 2(4), 899-910.
จิดาภา เร่งมีศรีสุข และ นภัทร์ แก้วนาค. (2564). การมีส่วนร่วมของประชาชนเพื่อการส่งเสริมความโปร่งใสขององค์ปกครองส่วนท้องถิ่นไทยในประชาคมอาเซียน. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 3(2), 105-114.
ณัฐพงษ์ ดีเสมอวงค์. (2568). ความสำคัญของค่านิยมและการนำพนักงานในการสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่ยั่งยืน. วารสารสหวิทยาการบริหารและธุรกิจ, 1(2), 12-23.
นิติพล ธาระรูปและคณะ. (2565). วัฒนธรรมองค์การกับการสร้างสังคมสุจริต. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 14(1), 321-332.
ปิยะนุช ปราการสมุทร. (2566). คุณธรรมและความโปร่งใสในการปฏิบัติหน้าที่ของข้าราชการสำนักงานเขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร. Procedia of Multidisciplinary Research, 1(10), 1-12.
พระณัฐวุฒิ พันทะลี. (2564). การส่งเสริมคุณธรรมและจริยธรรมสําหรับข้าราชการไทยตามหลักธรรม เพื่อสร้างจิตสํานึกต่อการป้องกันการทุจริตคอร์รัปชั่นภายในหน่วยงานภาครัฐ. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 4(2), 46-63.
พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต). (2558). พุทธธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 43). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พระมหาธนวัฒน์ ปริยตฺติเมธี. (2568). ธรรมาภิบาลเชิงพุทธ : แนวทางการสร้างธรรมรัฐในสังคมไทยร่วมสมัย. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 8(2), 257-271.
พระมหารักศักดิ์ ปญฺญาวุฑฺโฒ (บุญชัย). (2566). แนวทางการส่งเสริมการครองคนตามหลักพรหมวิหาร 4 สำหรับผู้บริหารการศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารมณีเชษฐารามวัดจอมมณี, 5(3), 100-117.
วรเชษฐ์ โทอื้นและคณะ. (2567). จริยธรรมทางการเมืองในศตวรรษที่ 21 : โอกาสและความท้าทาย. วารสารปราชญ์ประชาคม, 2(5), 58-72.
วิจารณ์ พานิช. (2562). การประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหาร 4 ในการบริหารงานภาครัฐ. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์, 17(2), 45-68.
วิชุดา ธีระสาร. (2567). การบริหารวัฒนธรรมองค์กรในสถานการณ์ปัจจุบัน: การเปลี่ยนแปลงและความสำคัญของการปรับตัว. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, 6(4), 101-108.
สมยศ ปัญญามากและคณะ. (2568). การส่งเสริมการป้องกันการทุจริตและประพฤติมิชอบในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นพื้นที่อำเภอแม่ใจ จังหวัดพะเยา ตามหลักพุทธนวัตกรรม. วารสารวิจัยวิชาการ, 8(3), 241-256.
สรายุธ รัศมี. (2567). ความหลากหลายในห่วงโซ่อุปทาน: กลยุทธ์ใหม่เพื่อการผลิตและจัดหาวัตถุดิบที่ยั่งยืนในยุควิกฤต. วารสารบริหารธุรกิจ ราชมงคลสุวรรณภูมิ, 1(3), 34-53.
สุธิดา พัฒนศรีวิเชียร. (2566). บทบาทหน้าที่ อุปสรรค และแนวทางในการใช้สื่อเพื่อต่อต้านการทุจริต. วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 21(1), 150-176.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารสินธุ์โสธร

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Authors who publish with Journal of TCI agree to the following terms:
- Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) that allows others to share the work with an acknowledgment of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgment of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work.