ประชาธิปไตยกับการตื่นรู้ของพลเมือง : สิทธิ เสียง และส่วนร่วมทางการเมือง
คำสำคัญ:
ประชาธิปไตย, การตื่นรู้ของพลเมือง, สิทธิพลเมือง, การมีส่วนร่วมทางการเมืองบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มุ่งวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างประชาธิปไตยกับการตื่นรู้ของพลเมืองในบริบทสังคมไทย โดยเน้นสิทธิ เสียง และการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชน จากการศึกษาพบว่า แม้ประเทศไทยจะเปลี่ยนแปลงการปกครองมาเป็นระบอบประชาธิปไตยเกือบ 90 ปี และมีรัฐธรรมนูญ 20 ฉบับ แต่การพัฒนาประชาธิปไตยยังประสบปัญหาจากการรัฐประหาร การทุจริต และการขาดการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างแท้จริง ส่งผลให้ประชาชนสูญเสียศรัทธาและมองว่าการเมืองเป็นเรื่องของชนชั้นนำเท่านั้น ซึ่งสิทธิของประชาชนคือหัวใจของระบอบประชาธิปไตยและตั้งอยู่บนหลักการสำคัญ ได้แก่ หลักเสรีภาพ ความเสมอภาค การยึดถือเสียงส่วนมาก หลักเหตุผล และภราดรภาพ ขณะที่เสียงของประชาชนคือพลังที่ขับเคลื่อนการเมืองและสะท้อนเจตจำนงของผู้เป็นเจ้าของอำนาจอธิปไตย อย่างไรก็ตามระบบการเลือกตั้งในอดีตยังมีข้อจำกัดที่ไม่สะท้อนหลักเสียงข้างมากอย่างแท้จริง จนต้องมีการปรับปรุงแก้ไขเพื่อความเป็นธรรม โดยการมีส่วนร่วมทางการเมืองถือเป็นแก่นแท้ของประชาธิปไตย ซึ่งไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการใช้สิทธิเลือกตั้ง แต่รวมถึงการเข้ามามีบทบาทในกิจกรรมสาธารณะและการกำหนดทิศทางประเทศ ปัจจัยสำคัญที่ส่งเสริมการตื่นรู้และการมีส่วนร่วม ได้แก่ ครอบครัวที่ปลูกฝังจิตสำนึก สถาบันการศึกษาที่ให้ความรู้ กลุ่มอาชีพและศาสนา รวมถึงหน่วยงานรัฐที่ดำเนินนโยบายอย่างต่อเนื่อง
เอกสารอ้างอิง
ฉัตรธิดา หยูคง. (2567). การสร้างพลเมืองตื่นรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน. วารสารวิจยวิชาการ, 7(5), 175-190.
ชนะศึก วิเศษชัย. (2564). สถาบันรัฐสภาตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 กับการพัฒนาการเมืองภายใต้ระบอบประชาธิปไตยแบบรัฐสภาอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 6(2), 177-189.
ธิติวุฒิ หมั่นมีและคณะ. (2567). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนในจังหวัดนนทบุรี. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(5), 192-203.
นิพพิชฌน์ เครื่องสนุกและคณะ. (2567). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนในการสรรหาสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. 2567. วารสารรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 4(5), 175-187.
พรรชรนันท์ สายจันดีและคณะ. (2565). การรับรู้ทางการเมือง การกล่อมเกลาทางการเมือง และการมีส่วนร่วมทางการเมืองของเยาวชนในประเทศไทย. วารสารพุทธปรัชญาวิวัฒน์, 6(2), 26-40.
พระครูธรรมคุต (สุทธิพจน์ สุทฺธิวจโน) และคณะ. (2565). การมีส่วนร่วมทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยกับการพัฒนาที่ยั่งยืน. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 5(1), 140-158.
พระณัฐวุฒิ พันทะลี. (2565). การเคลื่อนไหวทางการเมืองของกลุ่มคนรุ่นใหม่ในสังคมไทย. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มมร วิทยาเขตอีสาน, 3(3), 56-70.
พระมหาชาตรี ชาครชโย. (2564). การตื่นตัวทางการเมืองของประชาชนในการไปใช้สิทธิ์เลือกตั้งทั่วไปในอำเภอสามโคกจังหวัดปทุมธานี. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 4(2), 24-30.
พระมหาไทยน้อย ญาณเมธี และ พระศิลาศักดิ์ สุเมโธ. (2563). รัฐกับการเสริมสร้างความเป็นพลเมืองในระบอบประชาธิปไตยไทย. วารสารมณีเชษฐารามวัดจอมมณี, 2(1), 68-82.
พีร์นิธิ สิริธีรธราดลและคณะ. (2565). การให้ความหมายเกี่ยวกับคุณลักษณะและแนวทางการพัฒนาความเป็นพลเมืองตื่นรู้โลกตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลงของนักศึกษาปริญญาตรี. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 7(6), 98-114.
พุทธธิดา ดิลกกัลยากุลและคณะ. (2568). การวิเคราะห์เสรีภาพทางการเมืองของประชาชนเทศบาลนครขอนแก่นเขต 4. วารสารการจัดการองค์กรและพัฒนาสังคม, 5(1), 195-204.
ละอองดาว ชาทองยศและคณะ. (2567). พลเมืองตื่นรู้ตามระบอบประชาธิปไตยของนักศึกษามหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย. วารสารรัชต์ภาคย์, 18(59), 110-130.
สิทธิกร พันศิริและคณะ. (2567). การบูรณาการหลักวิถีพุทธเพื่อส่งเสริมการตื่นรู้ทางการเมืองของประชาชนในจังหวัดฉะเชิงเทรา. Journal of Buddhist Education and Research (JBER), 10(3), 357-374.
สิทธิพร เขาอุ่นและคณะ. (2566). การเลือกตั้งกับพระสงฆ์ไทย. วารสารปราชญ์ประชาคม, 1(2), 57-70.
สุดารัตน์ ต้นทอง และ พระครูปริยัติปัญญาโสภณ. (2568). ผลกระทบของสื่อออนไลน์ในยุคดิจิทัลต่อการมีส่วนร่วมทางการเมืองของเยาวชนในสังคมประชาธิปไตย. วารสารพุทธสุขภาวะศึกษาและสังคมศาสตร์, 1(1), 39-49.
อนุภูมิ โซวเกษม และ วัชรินทร์ ชาญศิลป์. (2566). บทบาทของสื่อทางสังคมในการสร้างการตื่นรู้ทางการเมืองของนักเรียนมัธยมศึกษาในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารสหวิทยาการทางสังคมศาสตร์, 1(1), 1-20.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารสินธุ์โสธร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Authors who publish with Journal of TCI agree to the following terms:
- Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) that allows others to share the work with an acknowledgment of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgment of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work.
