ครูปฐมวัยในศตวรรษที่ 21: ทักษะใหม่ในการสอนเด็กยุคดิจิทัล

Main Article Content

พัทฐรินทร์ โลหา
สุระสิทธิ์ เขียวเชย
โสภาพร ลุนสำโรง

บทคัดย่อ

บทความนี้นำเสนอองค์ความรู้ใหม่ในรูปแบบโมเดลสมรรถนะครูปฐมวัยในบริบทดิจิทัลแห่งศตวรรษที่ 21 (ECT21-DC Model) โดยมุ่งอธิบายการเปลี่ยนแปลงเชิงบริบท บทบาท และสมรรถนะของครูปฐมวัยที่จำเป็นต้องมีในโลกยุคดิจิทัลที่มีความซับซ้อนและเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว จุดเริ่มต้นของการสร้างโมเดลนี้ตั้งอยู่บนพื้นฐานของการเปลี่ยนแปลงด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมในศตวรรษที่ 21 ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อพฤติกรรม การเรียนรู้ และพัฒนาการของเด็กปฐมวัยที่เติบโตท่ามกลางข้อมูลข่าวสารอย่างไร้ขีดจำกัด
ครูจึงจำเป็นต้องมีวิธีการสอนที่ยืดหยุ่น ทันสมัย และเน้นการพัฒนาทักษะเพื่ออนาคตของผู้เรียน
โมเดล ECT21-DC ประกอบด้วยองค์ประกอบสำคัญ 4 ด้าน ได้แก่ (1) บริบทของการเปลี่ยนแปลง ซึ่งเน้นย้ำถึงความจำเป็นของการปรับตัวในโลกดิจิทัล (2) องค์ประกอบของทักษะใหม่ แบ่งเป็นสามกลุ่ม ได้แก่ ทักษะดิจิทัล ทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 และทักษะการสอนเชิงอำนวยการ (3) บทบาทใหม่ของครูปฐมวัย ซึ่งเปลี่ยนจากผู้ถ่ายทอดความรู้เป็นผู้ออกแบบการเรียนรู้ ผู้อำนวยความสะดวก และผู้สร้างพื้นที่เรียนรู้ที่ใช้เทคโนโลยีอย่างมีจริยธรรม และ (4) เป้าหมายของการพัฒนาสมรรถนะครู เพื่อให้ครูสามารถปลูกฝังทักษะแห่งอนาคตให้แก่เด็กอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน
โดยสังเคราะห์แล้ว โมเดลนี้ชี้ให้เห็นถึงการเปลี่ยนผ่านเชิงระบบคิดในการพัฒนาครูปฐมวัย จากแนวทางดั้งเดิมที่เน้นการถ่ายทอดความรู้ ไปสู่การจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง โดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเป็นเครื่องมือสำคัญ ทั้งนี้ เพื่อรองรับความท้าทายของศตวรรษที่ 21 และสร้างทุนมนุษย์คุณภาพตั้งแต่ระดับปฐมวัย ซึ่งเป็นรากฐานของการพัฒนาประเทศในระยะยาว

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กรจักร สุขลิ้ม. (2562). กระบวนทัศน์ใหม่ทางการศึกษากับการพัฒนาครูเด็กปฐมวัยในศตวรรษที่ 21. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 2(2), 50–59.

จีรภา บุญสุด และประชุม ปิ่นสกุล. (2568). แนวทางการบริหารงานวิชาการในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา สำนักงานเทศบาลเมืองหล่มสัก. วารสารวิจัยธรรมศึกษา, 8(2), 311–324.

จุฬินฑิพา นพคุณ. (2566). การพัฒนาทักษะในศตวรรษที่ 21 สำหรับเด็กปฐมวัยในโรงเรียนสาธิตละอออุทิศ โดยใช้นวัตกรรมการสอนแบบมอนเตสซอรี่. วารสารการจัดการทางการศึกษาปฐมวัย, 5(2), 76–90.

ชนัญชิดา ตะเพ็ชร และธรินธร นามวรรณ. (2568). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ในยุคดิจิทัลของครูปฐมวัยสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 3. วารสารพุทธศาสตร์ มจร.อุบลราชธานี, 6(2), 627–638.

ชุตินันท์ ตั๋นผัด. (2568). การจัดกิจกรรมการเล่นสื่อวัสดุปลายเปิด โดยใช้วัสดุจากธรรมชาติเพื่อพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ของเด็กปฐมวัย. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง, 2(1), 19–35.

เชน นคร วราสยะ วราสยานนท์ และโกศล มาดี. (2568). ภาพแทนบทบาทพระสงฆ์ในวรรณกรรมพุทธศาสนาไทยร่วมสมัย: การวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบระหว่างเรื่องหลวงตาและซีรีส์สาธุ. วารสารภาษาและวัฒนธรรมศึกษา, 5(1), 154–164.

เชษฐพัฒน์ สิริวัฒนตระการ. (2566). แนวโน้มของปัญญาประดิษฐ์ในการสื่อสารการตลาดในอนาคต. วารสารสันตยาภิวัฒน์วัดหนองนกกด, 4(1), 153-168.

ไชยรัก ทองนำ, จารุวรรณ เขียวน้ำชุม และสุมาลี ศรีพุทธรินทร์. (2568). แนวทางพัฒนาการมีส่วนร่วมในการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยของผู้ปกครองในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดนครพนม. วารสารการบริหารการศึกษาและนวัตกรรมการศึกษา, 5(2), 73–84.

ญาณพัฒน์ วิชาเดช, นาฏยาพร บุญเรือง, และศรีสุดา ด้วงโต้ด. (2569). การศึกษาผลการใช้การจัดการเรียนรู้ประวัติศาสตร์วิถีใหม่โดยใช้เกมเป็นฐานร่วมกับเทคโนโลยีเมตาเวิร์ส เพื่อส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหาของนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4. วารสารวิชาการหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 17(50), 90–103.

ธัญมัย แฉล้มเขตต์ และคณะ. (2568). การจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ (Competency-Based Education) เพื่อพัฒนาผู้เรียนในศตวรรษที่ 21: การวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบแนวปฏิบัติสากล. วารสารรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 8(2), 25–34.

นันธิดา มะแสน, สรวงพร กุศลส่ง และเตือนใจ ผางคำ. (2568). การพัฒนารูปแบบการจัดชุดกิจกรรมตามแนวการเรียนรู้โดยใช้สมองเป็นฐาน เพื่อส่งเสริมทักษะทางคณิตศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัย. วารสารครุศาสตร์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร, 9(18), 16–28.

ปภังกร สายบัว. (2568). การศึกษาระบบการเรียนรู้ผ่านออนไลน์ของโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาปีที่ 2 จังหวัดนครพนม. วารสารปัญญาปณิธาน, 10(2), 197–210.

ปิยนันท์ โฆษิดาพันธุ์, ไพจิต ตรีชาญเดชรัตนะ และแก้วตา นพมณีจำรัสเลิศ. (2568). แนวทางการสื่อสารเกี่ยวกับการระบาดของโรคติดเชื้อในศูนย์เด็กปฐมวัยเพื่อบรรเทาความกังวลและลดความขัดแย้งระหว่างผู้ปกครองและครู. วารสารกุมารเวชศาสตร์, 64(3), 1–17.

พิชญานนท์ วัจนสุนทร, ชารี มณีศรี, และสมหมาย สร้อยนาคพงษ์. (2568). แนวทางการบริหารสถานศึกษายุคดิจิทัลสำหรับโรงเรียนขนาดเล็กกลุ่มเครือข่ายโรงเรียนหนองหาน 2 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 3. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 14(53), 109–116.

ภูผาภูมิ วิชาเดช, นาฏยาพร บุญเรือง และศรีสุดา ด้วงโต้ด. (2569). การศึกษาผลการใช้การจัดการเรียนรู้ประวัติศาสตร์วิถีใหม่โดยใช้เกมเป็นฐานร่วมกับเทคโนโลยีเมตาเวิร์ส เพื่อส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหาของนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4. วารสารวิชาการหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 17(50), 90–103.

ราชัน เกศาวงศ์, บุญเลิศ โอฐสู และกนกวรรณ กรุณาฤทธิโยธิน. (2568). พุทธนวัตกรรมการสื่อสารภาษาบาลีด้วยภาษาในศตวรรษที่ 21. วารสารพุทธอาเซียนศึกษา, 10(2), 224–234.

วันหลานหมิงลิน, นภาวรรณ เนตรประดิษฐ์ และพิชาภพ พันธุ์แพ. (2569). บรรทัดฐานเชิงอัตวิสัยนำไปสู่การรับรู้ความง่ายในการใช้งานเทคโนโลยีในยุคดิจิทัล. วารสารสันตยาภิวัฒน์วัดหนองนกกด, 4(1),53-69.

วรพล ศรีเทพ, และอภิญญา อินทนะ. (2568). แนวปฏิบัติที่เหมาะสมกับพัฒนาการเพื่อการพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัย. วารสารวิทยาการเรียนรู้และศึกษาศาสตร์, 4(1), 69–114.

ศศิวิมล คงเมือง. (2568). การพัฒนาทักษะการเห็นคุณค่าตนเองเพื่อเสริมสร้างความฉลาดทางดิจิทัลในยุคภัยไซเบอร์. วารสารครุศาสตร์ ราชภัฏเชียงใหม่, 5(1), 1–17.

ศิริ นิลสุขขา และสุภาวดี โสภาวัจน์. (2565). พลเมืองดิจิตอลในเด็กปฐมวัย. ศึกษาศาสตร์ มมร, 10(1), 333–342.

ศิริขวัญ แซ่เฮ่า, และศิริพรรณ กุลดี. (2568). การพัฒนารูปแบบการเล่นเพื่อส่งเสริมพัฒนาการด้านภาษาของเด็กปฐมวัย: บริบทครอบครัวและสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาและการแพทย์, 10(4), 577–587.

สมกมล บุญมี, และจิราภรณ์ ทัพซ้าย. (2568). มองผ่านเลนส์ชาติพันธุ์วรรณนา กับการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ในบริบทปฐมวัย. วารสารชุมชนแห่งการเรียนรู้วิชาชีพครู (Online), 5(2), 106–117.

สมเกียรติ มาแก้ว. (2568). การพัฒนารูปแบบการพัฒนาสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้ยุคใหม่ เพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโรงเรียนอนุบาลเมืองอุทัยธานี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุทัยธานี เขต 1. วารสารส่งเสริมและพัฒนาวิชาการสมัยใหม่, 3(5), 890–909.

สิทธิชัย กฤชวิวรรธน์. (2568). ลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาไทย นโยบายครูดีเรียนฟรี ใกล้บ้านทั้งระบบ. วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 7(6), 195–208.

สิริพัชชา เทศอ้น และนวรัตน์ ประทุมตา. (2568). ความเป็นพลเมืองดิจิทัลของครูและผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อความเป็นองค์กรดิจิทัลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 4(6), 549–559.

สุกานดา ภูจีระ และคณะ. (2568). ผลการสังเคราะห์กระบวนการเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้แบบคละชั้นระดับการศึกษาปฐมวัยตามแนวคิดการพัฒนาบทเรียนร่วมกันร่วมกับทฤษฎีการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลงสำหรับนักศึกษาครู. วารสารสังคมศาสตร์ปัญญาพัฒน์, 7(4), 143–158.

สุทธิพงษ์ พันภักดี, และคณะ. (2568). หุ่นยนต์สื่อการเรียนรู้ปฐมวัย: กรณีศึกษาโรงเรียนเทศบาล 4 ฉลองรัตน (Kinder Bot for Early Childhood Learning). วารสารวิทยาศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย, 5(2), 103–118.

สุวัทนา สงวนรัตน์. (2568). วิถีใหม่ของการจัดการเรียนรู้โดยใช้สมองเป็นฐานร่วมกับเทคนิค KWL Plus. วารสารปราชญ์ประชาคม, 3(6), 295–308.

อรรถพล ผลประเสริฐ, เชาวฤทธิ์ เชาว์แสงรัตน์, และศุภวัฒน์ สุขะปรเมษฐ. (2568). การประยุกต์ใช้ทักษะดิจิทัลของบุคลากรสายสนับสนุนในสถาบันการศึกษา. วารสารวิจยวิชาการ, 9(1), 345–358.