AI กับการสร้างความสันติศึกษา: การใช้เทคโนโลยีเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้เพื่อสันติภาพ
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มุ่งวิเคราะห์และสังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับการบูรณาการเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้เพื่อสันติภาพ โดยได้พัฒนา “โมเดลการสร้างเสริมการเรียนรู้เพื่อสันติภาพด้วย AI” ที่ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบหลักและ 2 ปัจจัยแวดล้อมสนับสนุน องค์ประกอบหลักประกอบด้วย (1) การสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่ปลอดภัยทางจิตใจ ซึ่งเน้นการลดอคติและสร้างบรรยากาศเอื้อต่อการแสดงความคิดเห็นอย่างเสรี (2) การออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม โดยใช้ AI เป็นเครื่องมือจัดลำดับกิจกรรมเชิงปฏิบัติ เช่น การจำลองสถานการณ์และการเรียนรู้กลุ่ม (3) การประเมินและติดตามผลด้วยข้อมูลเชิงวิเคราะห์ (Learning Analytics) เพื่อสะท้อนพฤติกรรมและพัฒนาการทางสังคมของผู้เรียนอย่างต่อเนื่อง และ (4) การเสริมสร้างทักษะการคิดเชิงวิพากษ์และทักษะทางอารมณ์ที่ช่วยให้ผู้เรียนพิจารณาความขัดแย้งอย่างมีเหตุผลและเห็นคุณค่าในความแตกต่าง ในส่วนของปัจจัยแวดล้อมสนับสนุนประกอบด้วย (1) สมรรถนะและจริยธรรมของครู ที่ต้องมีทักษะดิจิทัลและจริยธรรมการใช้ข้อมูลอย่างเคร่งครัด และ (2) นโยบายและระบบสนับสนุนที่เอื้อต่อการบูรณาการ AI ในบริบทการสร้างวัฒนธรรมสันติภาพ โมเดลนี้เน้นการทำงานร่วมกันเป็นวงจรพัฒนาอย่างต่อเนื่อง โดยมุ่งสร้างผู้เรียนที่มีคุณลักษณะพลเมืองสันติภาพและพร้อมปรับตัวในสังคมพหุวัฒนธรรม ทั้งนี้ การบูรณาการ AI ในสันติศึกษาถือเป็นแนวทางเชิงกลยุทธ์ที่ผสานมิติความรู้ จิตใจ และคุณค่าเข้าด้วยกัน โดยมีหลักจริยธรรมและความเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์เป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนากระบวนการเรียนรู้ที่ยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ขันทอง วัฒนะประดิษฐ์ และคณะ. (2564). การพัฒนาสมรรถนะผู้นำด้วยรูปแบบนวัตกรรมการสร้างวิศวกรสันติภาพท้องถิ่นที่ส่งผลต่อการสร้างสรรค์ชุมชนให้เกิดสันติสุข. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 9(3), 895–907.
ทรงลักษณ์ สกุลวิจิตรสินธุ์. (2560). การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการเรียนรู้ร่วมกันทางออนไลน์. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 10(2), 437–449.
ธนารักษ์ สารเถื่อนแก้ว และ สุพิน ใจแก้ว. (2566). การใช้เทคโนโลยีเพื่อการแนะแนวในโรงเรียน. วารสารวิชาการ สถาบันเทคโนโลยีภาคตะวันออกแห่งสุวรรณภูมิ, 2(1), 1–16.
ปารมี สิงหเดโชชัย. (2560). ห้องเรียนพหุวัฒนธรรมกับการอยู่ร่วมกันอย่างมีสันติภาพในเด็กปฐมวัย. วารสารศึกษาศาสตร์ปริทัศน์, 32(2), 65–72.
พนิดา ชอบทำกิจ, พิชญาภา ยวงสร้อย และ วิวัฒน์ มีสุวรรณ์. (2568). การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้แบบปุจฉาวิสัชนากับปัญญาประดิษฐ์ เพื่อเสริมสร้างกรอบมโนทัศน์การเป็นผู้ประกอบการบนฐานซอฟพาวเวอร์ของจังหวัดพิษณุโลก สำหรับนิสิตระดับปริญญาตรี. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 25(2),
–284.
พระมหาสมบูรณ์ สุเมโธ และ ธีรศักดิ์ ศรีสวัสดิ์. (2563). การประยุกต์หลักพุทธจิตวิทยาเพื่อพัฒนาการเรียนรู้และการอยู่ร่วมกันอย่างสันติในสังคมไทย. วารสารพุทธจิตวิทยา, 5(1), 15–30.
ภาณุพงศ์ ธงศรี. (2567). การพัฒนาหน่วยการเรียนรู้ เรื่องท้องถิ่นเราชาวตำบลยางขี้นก เพื่อส่งเสริมทักษะการนำเสนอสินค้าชุมชนท้องถิ่นผ่านเทคโนโลยีดิจิทัล โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบชุมชนเป็นฐานร่วมกับการจัดการเรียนรู้ผสานเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์. วารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการศึกษา, 2(2), 1–10.
ภูรินทร์ จิตตา. (2563). การใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่ออนุรักษ์อักษรไทย. วารสารครุศาสตร์อภิวัฒน์, 1(2), 21–34.
ศิริกัญญา แก่นทอง. (2561). การพัฒนารูปแบบการสอนวิชาสันติศึกษาของสถาบันอุดมศึกษาในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 5(2), 12–25.
สมเกียรติ ดาสา, สิทธิพร ประวัติรุ่งเรือง และ ขวัญหญิง ศรีประเสริฐภาพ. (2565). รูปแบบการบริหารจัดการการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศโรงเรียนในศตวรรษที่ 21 สังกัดกรุงเทพมหานคร. วารสารรัชต์ภาคย์, 16(46), 509–526.
สาคร สุจริตกุล, ชวลิต ขอดศิริ และ วชิรา เครือคำอ้าย. (2567). การจัดการเรียนรู้แนวใหม่เพื่อเสริมสร้างทักษะแห่งโลกอนาคต. วารสารปาริชาต, 37(2), 309–325.
สำราญ สมพงษ์, พระมหาหรรษา ธมฺมหาโส และ พระปราโมทย์ วาทโกวิโท. (2564). ต้นแบบการสื่อสารออนไลน์ผ่านเฟซบุ๊กเพื่อส่งเสริมสันติภาพของพระสงฆ์ไทย. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 9(2), 858–871.
อภิญญา ดิสสะมาน. (2565). การศึกษาสันติภาพ: กรณีศึกษาหลักสูตรเสริมสร้างสังคมสันติสุข (สสสส.). วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 7(2), 41–50.
อภิรดี ณ สงขลา. (2567). การเรียนรู้เป็นทีมโดยใช้กระบวนการสอนแบบเรียนรู้ร่วมกัน (Learning Together: LT) ผ่านการสอนเรื่องสิทธิมนุษยชนกับสันติภาพในวิชาสังคมศึกษา. วารสารรามคำแหง ฉบับคณะศึกษาศาสตร์ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 5(1), 83–96.
อมรรัตน์ ผาละศรี, และคณะ. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างการรู้เท่าทันและการยอมรับเทคโนโลยีสารสนเทศกับพฤติกรรมการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการปฏิบัติการพยาบาลของนักศึกษาพยาบาล. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล, 27(1), 43–57.