Interpreting Buddhist Teachings in Thailand’s Multicultural Society Mahachulalongkornrajavidyalaya University, Nakhon Phanom Campus
Main Article Content
Abstract
This article presents a study on the interpretation of Dhamma in the context of Thailand’s culturally diverse society. Drawing on a synthesis of related academic works, it proposes a new body of knowledge in the form of a "Dynamic Interpretation Model of Dhamma in a Multicultural Context." The model emphasizes that Dhamma is not a fixed or universally immutable doctrine, but rather a dynamic set of religious concepts that are continuously interpreted and adapted according to the evolving socio-cultural and historical contexts of various communities across Thailand. The proposed model comprises three core dimensions: (1) The Dynamic Nature of Dhamma Interpretation, which reflects the contextual adaptability of core Buddhist principles such as compassion and wisdom in addressing contemporary social issues—ranging from interfaith conflict in southern Thailand to moral disintegration in urban societies; (2) Interpretive Agents, including monks, local intellectuals, and religious institutions, who serve as cultural mediators translating doctrinal teachings into lived experiences through a deep understanding of local cultural frameworks; and (3) Cultural-Contextual Specificity, which highlights regional distinctiveness in interpretation shaped by ethnic identity, historical experience, and interreligious coexistence—particularly in religiously plural regions or rapidly globalizing urban centers. In conclusion, this article argues that interpreting Dhamma in Thai society should be understood as a dynamic and context-sensitive process, shaped by cultural, social, and spatial elements. Such an approach supports cross-cultural understanding, religious harmony, and peaceful coexistence in multicultural societies, while reaffirming the relevance and resilience of Buddhist thought in an ever-changing world.
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
References
เกียรติศักดิ์ พานิชพัฒธนกุล, เมธา หริมเทพาธิป, และ ชิสา กันยาวิริยะ. (2568). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง: การศึกษาเชิงวิเคราะห์.วารสารสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม, 6(1), 118–124.
จักรพันธ์ ชัยยะ และ นรเศรษฐ์ อุดาการ. (2566). ดูเอ็ทฟอร์ทูแคทส์: บทวิเคราะห์ การตีความ และแนวทางการบรรเลง.วารสารดนตรีบ้านสมเด็จฯ, 5(1), 143–158.
ดิเรก ด้วงลอย, พระปลัดระพิน พุทฺธิสาโร, และ มัลลิกา ภูมะธน. (2568). กฎต้องเป็นกฎ: พระพุทธเจ้าสอนภาวะผู้นำเชิงพุทธ พันท้ายนรสิงห์ปฏิบัติ.วารสารมนุษยวิชาการ, 2(2), 25–39.
พระครูปลัดสัมพิพัฒนธรรมาจารย์, พระภาวนาพิศาลเมธี, และ พระครูพิบูลกิจจารักษ์. (2568). การพัฒนาวิธีปฏิบัติวิปัสสนาภาวนาในสังคมไทย เพื่อนำสู่ผลสัมฤทธิ์แบบซอฟพาวเวอร์.วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 10(2), 1–14.
พระครูสุทธิเมธาวัฒน์ (สุทธิพจน์ สุทฺธิวจโน). (2567). การจัดการศึกษาที่มุ่งเน้นความหลากหลายทางวัฒนธรรมในชุมชนโรงเรียน.วารสารกว๊านพะเยา, 1(4), 43–52.
พระณัฐพน ศุทธภาพิสุทธิคุณ. (2568). อัตลักษณ์และการสร้างความหมายใหม่ของผ้าไตรจีวรในสังคมไทยร่วมสมัย.วารสารภาษาและวัฒนธรรมศึกษา, 1(1), 1–8.
พระภิญโญ เอี่ยมสุวรรณ (ปญฺญาทีโป). (2567). LGBTQ: บทบาททางศาสนาพุทธในสังคมไทย.วารสารปัญญาลิขิต, 3(2), 41–53.
พระรบชนะชน อติพโล (คำอ่อนศรี), พระคำแหง อุตฺตโร (สีหาจักร์), และ สนุก สิงห์มาตร. (2568). การใช้ปัญญาประดิษฐ์สู่การวิจัยเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต: AI For All. เสฏฐวิทย์ปริทัศน์, 5(2), 595–609.
พระวิเทศวิสุทธิคุณ (สมัคร สมคฺโค), และ พระปราโมทย์ วาทโกวิโท. (2568). กระบวนการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกา โดยพุทธสันติวิธี.วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 13(2), 666–679.
ภาวนา เพ็ชรพราย. (2568). การศึกษาการตีความอวัจนภาษาเกาหลีของนักศึกษาไทย: กรณีศึกษานักศึกษาสาขาภาษาเกาหลี มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.มนุษยศาสตร์สาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 26(1), 42–61.
มนัส พัฒนผล. (2567). ชาติพันธุ์ชาวชอง: กลไกทางวัฒนธรรมและมิติของความหลากหลายทางชีวภาพ.มจร การพัฒนาสังคม, 9(2), 14–24.
มัฆวาน ภูมิเจริญ. (2565). การศึกษาภาษาในคาถาอาคมไทย: มิติทางความเชื่อและการสื่อความหมาย.วารสารภาษาและวัฒนธรรมศึกษา, 1(2), 8–15.
ยศธร ทวีพล. (2565). วาทกรรมนโยบาย: เทคนิคการตีความและวิพากษ์สู่การสร้างข้อโต้แย้งทางทฤษฎี.วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 48(2), 31–42.
วชิระ นันผาด. (2568). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมสิทธิมนุษยชนในสังคมไทย.วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์, 21(1), 40–53.
วัชรวร วงศ์กันหา. (2557). จารึกสมัยไท-ลาว: ภูมิทัศน์วัฒนธรรม และความหลากหลายทางวัฒนธรรมในจารึกอีสาน.วารสารวิถีสังคมมนุษย์, 2(1), 28–48.
วันชัย ชูศรีสุข และ ธนรัฐ สะอาดเอี่ยม. (2568). พุทธกสิกรรมธรรมชาติกับการแก้ปัญหาความยากจนอย่างยั่งยืน: กรณีศึกษาศูนย์กสิกรรมธรรมชาติ ตำบลหนองบัวบาน อำเภอรัตนบุรี จังหวัดสุรินทร์.วารสารพัฒนศึกษาศาสตร์, 1(1), 14–25.
วิชญะ ยศกาศ และ พระครูโกวิทอรรถวาที. (2568). ความยากลำบากของพระสงฆ์ในการใช้ชีวิตในสังคมไทย.วารสาร มจร โกศัยปริทรรศน์, 3(1), 85–94.
ศุภวัจน์ แต่รุ่งเรือง. (2567). ส่วนเติมเต็มเชิงอนุพากย์แบบเปิดในภาษาไทย: การตีความแนวการวิเคราะห์ Universal Dependencies. ภาษาและภาษาศาสตร์, 42(2), 28–55.
สมสัก เพ็ดสะไหม. (2565). การสื่อความหมายของพุทธศิลป์ร่วมสมัย: การตีความพุทธธรรมผ่านงานศิลปะดิจิทัล.วารสารภาษาและวัฒนธรรมศึกษา, 1(1), 17–22.
สมุทร ชำนาญ. (2555). การบริหารสถานศึกษาท่ามกลางความหลากหลายทางวัฒนธรรม.วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยบูรพา, 6(1), 1–14.
สิรินทร์ กันยาวิริยะ และ ชิสา กันยาวิริยะ. (2568). เมตตาบารมีในพุทธปรัชญาเถรวาท.วารสารสถาบันพอดี, 2(4), 45–56.
สุรชัย พุดชู, แม่ชีเนตรนภา สุทธิรัตน์, และ อริสา สายศรีโกศล. (2567). รูปแบบศาสตร์แห่งการตีความเชิงปรัชญาในคัมภีร์ธัมมปทัฏฐกถา.วารสารพุทธศาสตร์ศึกษา, 15(2), 39–58.
อรุณี วสันตยานันท์. (2566). การตีความเอกสาร.วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง, 6(1), 61–109.
อานง ใจแน่น, จาตุรงค์ แก้วสามดวง, และ ฐิติวรฎา ใยสำลี. (2564). Chinese Food in Thai: Food Cultural Diversity. Journal of Thai Food Culture, 3(2), 47–57.
เอกฉัท จารุเมธีชน. (2567). การตีความภาษาตามหลักพุทธธรรมเพื่อประสิทธิภาพการสื่อสาร.วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 24(2), 363–374.