พุทธปรัชญากับสังคมไทยยุคดิจิทัล
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างพุทธปรัชญาและสังคมไทยในบริบทของยุคดิจิทัล โดยเน้นการวิเคราะห์บทบาทของพุทธปรัชญาในการปรับตัวและการธำรงไว้ซึ่งคุณค่าทางจริยธรรมของสังคมไทยท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีที่รวดเร็ว ผลการศึกษาพบว่า พุทธปรัชญามีความสำคัญในฐานะเป็นแนวทางในการสร้างสติ การรู้เท่าทัน และการเข้าใจธรรมชาติของการเปลี่ยนแปลง ซึ่งช่วยลดผลกระทบเชิงลบที่เกิดจากโลกดิจิทัล เช่น ปัญหาการขาดจริยธรรมในสื่อออนไลน์ การบริโภคข้อมูลที่ผิดพลาด และความเสื่อมถอยของคุณค่าทางสังคม นอกจากนี้ บทความยังเสนอแนวทางการบูรณาการหลักพุทธปรัชญา ได้แก่ ไตรสิกขา (ศีล สมาธิ ปัญญา) และอริยสัจ 4 เข้ากับสังคมดิจิทัล เพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางจิตใจและจริยธรรมในสังคมไทย อันนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตและความสัมพันธ์ในสังคมให้ดียิ่งขึ้น บทความนี้จึงนำเสนอโมเดล B-WISE เป็นเครื่องมือในการประยุกต์ใช้พุทธปรัชญาอย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งครอบคลุมประเด็นการบูรณาการหลักธรรม การเสริมสร้างสุขภาวะ การสื่อสารจริยธรรมผ่านสื่อดิจิทัล การปลูกฝังสติในสังคม และการสร้างพลเมืองดิจิทัลที่มีคุณธรรม สรุปได้ว่าพุทธปรัชญายังคงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อสังคมไทย แม้ในบริบทที่โลกเปลี่ยนแปลงไปสู่ยุคดิจิทัลอย่างรวดเร็ว การนำหลักคำสอนทา พระพุทธศาสนามาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันและสื่อออนไลน์ สามารถช่วยรักษาคุณค่าทางวัฒนธรรมและจริยธรรมของสังคมไทยให้ดำรงอยู่ได้อย่างมั่นคงและยั่งยืนในอนาคต
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กมล บุตรชารี. (2567). การศึกษาเชิงวิเคราะห์ชาดกตามแนวพุทธปรัชญาเถรวาทที่ปรากฏในคัมภีร์อรรถกถาธรรมบท. วารสารชัยภูมิปริทรรศน์, 7(3), 11-20.
กิตติพงศ์ สุวรรณวงศ์ และคณะ. (2566). ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการเสริมสร้างความสุขแท้ตามแนวมนุษยนิยมในสังคมปัจจุบัน. วารสารวิจัยธรรมศึกษา, 6(1), 315-326.
จามะรี เชียงทอง. (2567). สังคมวิทยา มานุษยวิทยา เชียงใหม่: ภารกิจแรกแห่งการขับเคลื่อน. สังคมศาสตร์วารสารวิชาการ, 36(2), 12-31.
จิณณวัฒน์ รัตนโยธาสกุล และ จักรวาล สุขไมตรี. (2568). การจัดการทรัพยากรน้ําของท้องถิ่นไทย. วารสารส่งเสริมและพัฒนาวิชาการสมัยใหม่, 3(2), 17-31.
ชนัญญ์ เมฆหมอก. (2023). “ทาสไท(ย): อํานาจ ความกรุณา และปิยมหาราชในภาพจํา”: วาทกรรมวิเคราะห์ว่าด้วยเรื่องทาสในสังคมไทย. Journal of Arts and Thai Studies, 46(3), 1-4.
ณฌาริชา จุฑานพรัตน์ และฉัตรวรัญช์ องคสิงห. (2024). พระคเณศ: นวัตกรรมสังคมบนความศรัทธา. Journal of Philosophical Vision, 29(2), 162-173.
ธนารักษ์ สารเถื่อนแก้ว และขัณธ์ชัย อธิเกียรติ. (2567). กระบวนทัศน์ใหม่ของการสื่อสารแบบมีปฏิสัมพันธ์ในยุคดิจิทัล. วารสารนวัตกรรมการบริหารการจัดการและการสื่อสาร, 1(1), 1-6.
ธันยพงศ์ สารรัตน์ และคณะ. (2021). การวิเคราะห์อิทธิพลของพระพุทธราชภัฏมุนีศรีสะเกษกับการพัฒนาจิตใจและปัญญาในมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ. Journal of Faculty of Education, Sisaket Rajabhat University, 4(2), 28-50.
พระครูชินวีรบัณฑิต (เอก ชินวํโส). (2567). มาตรการการใช้เทคโนโลยีและโซเชียลมีเดียโดยพระสงฆ์: กฎหมายว่าด้วยการจัดการพระสงฆ์ที่ละเมิดธรรมวินัยในโลกยุคดิจิทัล. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 8(1), 289-300.
พระครูเจติยธรรมวิเทศ (สงวน หาญณรงค์). (2568). จากวัดสู่วงการดิจิทัล: พัฒนาการของภาษาบาลีในสื่อสังคมออนไลน์ไทย. วารสารภาษาและวัฒนธรรมศึกษา, 4(1), 1-7.
พระครูวินัยธรวุฒิไกร อภิรกฺโข. (2567). การปรับตัวและการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระสงฆ์ในสังคมยุคดิจิทัล. วารสารวิชาการพระพุทธศาสนาเขตลุ่มแม่น้ำโขง, 7(1), 33-45.
พระจอม มหาปัญโญ. (2567). วิเคราะห์แนวคิดปรัชญาการเมืองของ ฌอง ฌาค รุสโซ. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 8(1), 354-363.
พระปัญกร ปญฺญาธโร (จันทร์ ประแดง). (2565). พุทธจริยธรรมครอบครัวในทิศ 6 กับสังคมไทยยุคดิจิทัล. วารสารวนัมฏองแหรกพุทธ, 9(2), 103-115.
พระปลัดเมธี ปิยธมฺโม (หินใหม่) และคณะ. (2563). การประยุกต์ใช้ปรัชญาหลังนวยุคและพุทธปรัชญาเพื่อการเผยแผ่หลักพุทธธรรมในสังคมยุคดิจิทัล. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(8), 451-469.
พระใบฎีกาผาด ผาสุโก (ดาวเรือง) และพระครูพิศาลสารบัณฑิต. (ไม่มีปี). วิถีแห่งความรู้แจ้ง 1-2 ฉบับสมบูรณ์. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 3(1), 333-344.
พระมหาวัชรากร กิตฺติปญฺโญ. (2568). พัฒนาการของการสักยันต์ไทย: จากพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์สู่ศิลปะบนเรือนร่าง. วารสารภาษาและวัฒนธรรมศึกษา, 2(1), 10-16.
พระมานพ โชติโก (หงษ์พันธ์) และสมคิด เศษวงศ์. (2567). บทวิจารณ์หนังสือ BOOK REVIEW เพื่อความเข้าใจปัญหาเรื่องอัตตา-อนัตตา. วารสารมหาจุฬาคชสาร, 15(1), 40-46.
พรหมเรศ แก้วโมลา และคณะ. (2567). การบริหารการศึกษาตามหลักพุทธบูรณาการ. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 7(6), 1284-1298.
วีรนุช พรมจักร์. (2567). เยาวชนยุคใหม่กับอนาคตการเมืองไทย: การมีส่วนร่วมทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยยุคดิจิทัล. วารสารวิชาการสังคมศาสตร์สมัยใหม่, 2(1), 11-23.
วีรภัทร รุ่งโรจน์นภาดล และคณะ. (2567). องค์กรแห่งความสุขในยุคดิจิทัล. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 7(2), 160-174.
ศักธินันท์ ศรีหาบงค์ และพระมหากิตติ กิตฺติเมธี. (2568). การก้าวสู่ความเป็นผู้นำยุคดิจิทัลสำหรับผู้บริหารสถานศึกษา. Journal of Applied Education, 3(1), 47-58.
สมสัก เพ็ดสะไหม. (2565). การสื่อความหมายของพุทธศิลป์ร่วมสมัย: การตีความพุทธธรรมผ่านงานศิลปะดิจิทัล. วารสารภาษาและวัฒนธรรมศึกษา, 1(1), 17-22.
สุรฉัตร ชมบ้านแพ้ว และพระมหาศุภวัฒน์ บุญทอง. (2567). แผนที่ชีวิตตามหลักพุทธธรรมและปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงสำหรับวัยเกษียณในกรุงเทพมหานคร. วารสารเสียงธรรมจากมหายาน, 11(1), 315-323.
สิรินทร์ กันยาวิริยะ และ ชิสา กันยาวิริยะ. (2567). ปัญญาบารมีในพุทธปรัชญาเถรวาท. วารสารสถาบันพอดี, 11(1), 34-44.
อนุศาสน์ ตาเสน และคณะ. (2567). การเรียนรู้เชิงประสบการณ์ผ่านจักรวาลนฤมิตด้วยการคิดเชิงออกแบบเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะนวัตกร. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(9), 18-34.
อัษฎากร ฉัตรานันท์ และคณะ. (2567). พัฒนาการและพลวัตของวิสาหกิจการท่องเที่ยวโดยชุมชนเพื่อสังคมในประเทศไทย. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, 7(1), 1-17.
