การบูรณาการการเรียนรู้โดยใช้กิจกรรมเป็นฐานตามหลักพุทธโอวาท 3 เพื่อพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีเหตุผลของผู้เรียน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สังเคราะห์แนวคิดการเรียนรู้โดยใช้กิจกรรมเป็นฐาน หลักพุทธโอวาท 3 และทักษะการคิดอย่างมีเหตุผล 2) เสนอแนวทางบูรณาการองค์ประกอบทั้งสาม สู่กระบวนการจัดการเรียนรู้ และ 3) นำเสนอกรอบการจัดการเรียนรู้ที่สามารถประยุกต์ใช้กับผู้เรียน ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยใช้การวิเคราะห์และ สังเคราะห์เอกสารทางการศึกษา พระพุทธศาสนา และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ผลการสังเคราะห์ชี้ว่า การเรียนรู้โดยใช้กิจกรรม เป็นฐานเปิดโอกาสให้ผู้เรียน สร้างความรู้จากการลงมือปฏิบัติ การแลกเปลี่ยนเหตุผล และการสะท้อนคิด ขณะที่หลักพุทธโอวาท 3 ได้แก่ การไม่ทำความชั่ว การทำความดี และการทำจิตใจให้บริสุทธิ์ สามารถทำหน้าที่เป็นกรอบ กำกับการพิจารณาการกระทำ ผลกระทบ คุณค่า และเจตนาของผู้เรียน เมื่อนำมาบูรณาการอย่างเป็น ระบบจะช่วยให้การคิดอย่างมีเหตุผลมิได้จำกัดอยู่เพียงการวิเคราะห์ข้อมูล แต่เชื่อมโยงการพิจารณา หลักฐาน เหตุและผล ทางเลือก ผลกระทบ และคุณค่าทางจริยธรรม บทความจึงเสนอ “ABL–O3 Rational Thinking Framework” ประกอบด้วย 5 ขั้น ได้แก่ 1) เผชิญสถานการณ์และตั้งคำถาม 2) ลงมือปฏิบัติและรวบรวมหลักฐาน 3) วิเคราะห์เหตุ–ผลผ่านพุทธโอวาท 3 4) แลกเปลี่ยนเหตุผล และตัดสินใจ และ 5) สะท้อนคิดและถ่ายโอนสู่ชีวิตจริง กรอบดังกล่าวมุ่งพัฒนาผู้เรียนให้สามารถ ให้เหตุผลอย่างมีหลักฐาน ตัดสินใจอย่างรอบคอบ และรับผิดชอบต่อผลของการกระทำอันสอดคล้อง กับเป้าหมาย การจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาสมรรถนะและคุณลักษณะของผู้เรียน อย่างสมดุล
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารวิชาการจินตาสิทธิ์ อยู่ภายใต้การอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) เว้นแต่จะระบุไว้เป็นอย่างอื่น โปรดอ่านหน้านโยบายของเราสำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเข้าถึงแบบเปิด ลิขสิทธิ์ และการอนุญาต
เอกสารอ้างอิง
Aránguiz, P., Palau-Salvador, G., Belda, A., & Peris, J. (2020). Critical thinking using project based learning: The case of the Agroecological Market at the “Universitat Politècnica de València”. Sustainability, 12(9), 3553. https://doi.org/10.3390/su12093553
Bektaş, Ö. (2021). Activity-based teaching with social studies pre-service teachers for developing the thinking skills of learners. International Journal of Progressive Education, 17(3), 49–69. https://doi.org/10.29329/ijpe.2021.346.4
Ennis, R. H. (1996). Critical thinking. Prentice Hall.
Khammani, T. (2017). Sat kan son: Ong khwamru phuea kan chat krabuankan rianru thi mi prasitthiphap [Science of teaching: Knowledge for effective learning process management] (21st ed.). Chulalongkorn University Press. (in Thai)
Lertkrai, Y., & Poolcharoen, N. (2025). Kan chatkan rianru doi chai kitkam pen than tam lak Phuttha-owat 3 phuea phatthana thaksa kan khit yang mi hetphon khong nakrian radap chan prathomsueksa [Activity-based learning based on the Threefold Buddhist Admonitions to develop rational thinking skills of primary school students]. MCU Buddhist Wisdom Review, 10(1), 46–55. (in Thai)
Office of the Education Council. (2017). Phaen kan sueksa haeng chat Pho.So. 2560–2579 [National Education Plan 2017–2036]. Ministry of Education. (in Thai)
Phra Dhammapitaka (P. A. Payutto). (2003). Su kan sueksa naeo Phut [Toward Buddhist education] (2nd ed.). Ministry of Education. (in Thai)
Phumpiruen, E., & Suksena, S. (2022). Kan phatthana kan chatkan rianru duai kitkam pen than ruam kap technology phuea songsœm khwam pen nawattakon lae phonngan sangsan samrap nakrian chan matthayom sueksa ton plai [Development of activity-based learning with technology to promote innovativeness and creative products for upper secondary students]. Faculty of Education, Silpakorn University. (in Thai)
Rossouw, M., & Steenkamp, G. (2025). Developing the critical thinking skills of first year accounting students with an active learning intervention. The International Journal of Management Education, 23(1), 101086. https://doi.org/10.1016/j.ijme.2024.101086
Sitthisungnoen, C., et al. (2022). Kan chatkan rianru duai kitkam pen than ruam kap technology phuea songsœm khwam pen nawattakon lae phonngan sangsan samrap nakrian [Activity-based learning with technology to promote innovativeness and creative products among students]. Journal of Humanities and Social Sciences, 20(2), 89–110. (in
Thai)
Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. Jossey-Bass.
