การใช้ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) ร่วมกับการจัดการเรียนรู้เชิงรุกเพื่อพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีดิจิทัล โดยเฉพาะปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) ได้ส่งผลต่อการจัดการศึกษาอย่างกว้างขวาง ทำให้สถานศึกษาจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนกระบวนการจัดการเรียนรู้จากการถ่ายทอดความรู้ไปสู่การพัฒนาสมรรถนะของผู้เรียนผ่านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ที่ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา การสื่อสาร การทำงานร่วมกัน และการเรียนรู้ตลอดชีวิต บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาแนวคิดและบทบาทของปัญญาประดิษฐ์ที่สนับสนุนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก และ (2) สังเคราะห์แนวทางการบูรณาการ AI กับ Active Learning เพื่อพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 โดยใช้การสังเคราะห์องค์ความรู้จากหนังสือ บทความวิชาการ งานวิจัย และรายงานขององค์กรทั้งในประเทศและต่างประเทศ
ผลการสังเคราะห์พบว่า AI มีบทบาทสำคัญในการออกแบบการเรียนรู้แบบเฉพาะบุคคล การสร้างสื่อการเรียนรู้ การวิเคราะห์ข้อมูลผู้เรียน การประเมินผล และการให้ข้อมูลย้อนกลับอย่างรวดเร็ว ขณะที่ Active Learning ช่วยส่งเสริมให้ผู้เรียนสร้างองค์ความรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติ การอภิปราย การแก้ปัญหา และการสะท้อนผลการเรียนรู้ เมื่อบูรณาการทั้งสองแนวคิดร่วมกันอย่างเป็นระบบ จะช่วยพัฒนาสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ได้แก่ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ ความคิดสร้างสรรค์ การสื่อสาร การทำงานร่วมกัน การรู้เท่าทันดิจิทัล การรู้เท่าทัน AI และการเรียนรู้ตลอดชีวิต
บทความเสนอองค์ความรู้ใหม่ในรูปแบบ AI–Active Learning Competency Integration Model (AI–ALCI Model) ซึ่งอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างการใช้ AI เพื่อสนับสนุนการออกแบบการเรียนรู้ การจัดกิจกรรมเชิงรุก การเรียนรู้เฉพาะบุคคล และการพัฒนาสมรรถนะของผู้เรียน ภายใต้หลักจริยธรรม ความโปร่งใส และการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ทั้งนี้ ความสำเร็จของการประยุกต์ใช้ AI ในการศึกษาขึ้นอยู่กับการพัฒนาศักยภาพของครู การกำหนดแนวปฏิบัติด้านจริยธรรม และการสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ดิจิทัลที่เอื้อต่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารวิชาการจินตาสิทธิ์ อยู่ภายใต้การอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) เว้นแต่จะระบุไว้เป็นอย่างอื่น โปรดอ่านหน้านโยบายของเราสำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเข้าถึงแบบเปิด ลิขสิทธิ์ และการอนุญาต
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2566). แนวทางการขับเคลื่อนการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ. กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). กรอบสมรรถนะหลักของผู้เรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2567). ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) กับการพัฒนาการศึกษาไทย. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
Black, P., & Wiliam, D. (2009). Developing the theory of formative assessment. Educational Assessment, Evaluation and Accountability, 21(1), 5–31.
Bonwell, C. C., & Eison, J. A. (1991). Active learning: Creating excitement in the classroom. ASHE-ERIC Higher Education Report No. 1.
Holmes, W., Bialik, M., & Fadel, C. (2022). Artificial intelligence in education: Promises and implications for teaching and learning. Center for Curriculum Redesign.
Luckin, R. (2018). Machine learning and human intelligence: The future of education for the 21st century. UCL Institute of Education Press.
Miao, F., & Holmes, W. (2023). Guidance for generative AI in education and research. UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000386693
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2023). OECD digital education outlook 2023: Towards an effective digital education ecosystem. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/b14bef8c-en
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2023). Opportunities, guidelines and guardrails for effective and equitable use of AI in education. OECD.
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2024). Artificial intelligence and education and skills. OECD. https://www.oecd.org/en/topics/sub-issues/artificial-intelligence-and-education-and-skills.html
Partnership for 21st Century Learning. (2019). Framework for 21st century learning definitions. Battelle for Kids.
Prince, M. (2004). Does active learning work? A review of the research. Journal of Engineering Education, 93(3), 223–231.
UNESCO. (2021). AI and education: Guidance for policy-makers. UNESCO Publishing.
UNESCO. (2023). Guidance for generative AI in education and research. UNESCO.
UNESCO. (2024). Artificial intelligence in education. UNESCO.
https://www.unesco.org/en/digital-education/artificial-intelligence
World Economic Forum. (2023). The future of jobs report 2023. World Economic Forum.
