บทบาทของวัดอนัมนิกายในการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และการพัฒนาชุมชนในประเทศไทย

THE ROLE OF ANAM NIKAYA TEMPLES IN PROMOTING MORALITY, ETHICS, AND COMMUNITY DEVELOPMENT IN THAILAND

ผู้แต่ง

  • ดร.สุริยา แสงอินตา สำนักเขตการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 14

คำสำคัญ:

วัดอนัมนิกาย, คุณธรรมจริยธรรม, การพัฒนาชุมชน, พุทธศาสนาเพื่อสังคม

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์บทบาทของวัดอนัมนิกายในประเทศไทยในการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และการพัฒนาชุมชน โดยสังเคราะห์ข้อมูลจากเอกสารวิชาการ แหล่งข้อมูลของคณะสงฆ์อนัมนิกาย และหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง ผลการวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่า วัดอนัมนิกายมิได้ทำหน้าที่เฉพาะด้านพิธีกรรมและการธำรงอัตลักษณ์ของพระพุทธศาสนามหายานแบบเวียดนามเท่านั้น แต่ยังเป็นพื้นที่สร้างคนและสร้างทุนทางสังคมผ่านอย่างน้อย 6 มิติ ได้แก่ (1) การขัดเกลาคุณธรรมด้วยหลักเมตตากรุณา ความกตัญญู การให้ และอุดมคติพระโพธิสัตว์ (2) การจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมและการเรียนรู้ตลอดชีวิต (3) การสาธารณสงเคราะห์และช่วยเหลือกลุ่มเปราะบาง (4) การอนุรักษ์วัฒนธรรมและสร้างความเข้าใจข้ามวัฒนธรรม (5) การดูแลสิ่งแวดล้อมและพื้นที่สาธารณะ และ (6) การประสานเครือข่ายระหว่างวัด โรงเรียน ชุมชน ภาครัฐ และภาคประชาสังคม บทความเสนอว่า การพัฒนาบทบาทของวัดอนัมนิกายในระยะต่อไปควรยกระดับจากกิจกรรมเชิงครั้งคราวสู่ระบบงานชุมชนที่มีเป้าหมาย ตัวชี้วัด ข้อมูลผลลัพธ์ ความโปร่งใส และการมีส่วนร่วมของเยาวชน เพื่อทำให้คุณธรรมปรากฏเป็นพฤติกรรมและผลกระทบทางสังคมที่ตรวจสอบได้ อันจะทำให้วัดอนัมนิกายเป็นทั้งศูนย์กลางทางจิตวิญญาณ สถาบันการเรียนรู้ และหุ้นส่วนการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กรุงเทพมหานคร. (2569). กิจกรรมขับเคลื่อนนโยบายวัดคู่เมือง: สำนักงานเขตดุสิต. กรุงเทพมหานคร.

คณะกรรมการส่งเสริมคุณธรรมแห่งชาติ. (2566). แผนปฏิบัติการด้านการส่งเสริมคุณธรรมแห่งชาติ ระยะที่ 2 (พ.ศ. 2566-2570). กรุงเทพฯ: กระทรวงวัฒนธรรม.

คณะสงฆ์อนัมนิกายแห่งประเทศไทย. (2567). โรงเรียนศรีวิชาวิทยา. คณะสงฆ์อนัมนิกายแห่งประเทศไทย.

จักรพงษ์ ทิพสูงเนิน, พระพิสิษฐ์ ศรีวิชา, พระทินวงศ์ วงค์แวง, สุริยา แสงอินตา, และกมลทิพย์ สุพร. (2568). ศึกษาวิเคราะห์หลักธรรมที่ปรากฏในพิธีกรรมของคณะสงฆ์อนัมนิกาย. วารสารเสียงธรรมจากมหายาน, 11(5).

เดลินิวส์. (2569, 2 กันยายน). โรงเจดอนมะนาว เปิดโรงทานแจกข้าวสารบรรเทาความเดือดร้อนผู้ยากไร้. เดลินิวส์.

พระนภิน บุตธิสาโร (ดวงร้อย). (2555). พัฒนาการของพระพุทธศาสนาอนัมนิกายแบบเวียดนามในประเทศไทย. วารสารชัยภูมิปริทรรศน์, 3(3), 27-41.

ภัคธีรา พงศ์ศรีตรีเนตร, สนอง โลหิตวิเศษ, และกัมปนาท บริบูรณ์. (2556). แนวทางการพัฒนาโรงเรียนวัดสมณานัมบริหารให้เป็นแหล่งการเรียนรู้ตลอดชีวิตตามความต้องการของชุมชนแขวงสี่แยกมหานาค เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์, 14(1), 82-94.

มูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน. (2549). วัดญวนในประเทศไทย. สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนโดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เล่ม 31. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน.

สำนักเรียนคณะสงฆ์อนัมนิกาย. (2568). ประกาศจำนวนผู้สมัครเข้าสอบวัดความรู้นักธรรม ธรรมศึกษา และบาลีศึกษา ประจำปีการศึกษา 2568. สำนักเรียนคณะสงฆ์อนัมนิกาย.

สำนักเรียนคณะสงฆ์อนัมนิกาย. (2568). เปิดการอบรมนักธรรมชั้นตรี คณะสงฆ์อนัมนิกาย ประจำปี 2568. สำนักเรียนคณะสงฆ์อนัมนิกาย.

สุริยา แสงอินตา. (2567). พระพุทธศาสนามหายาน (อนัมนิกาย) ในประเทศไทย. วารสารอนัมนิกาย, 4(2).

King, S. B. (2009). Socially Engaged Buddhism. Honolulu: University of Hawai'i Press.

Nguyen, V. N. (2019). A New Model of the Bodhisattva Ideal in Thich Nhat Hanh's Socially Engaged Buddhism. The Journal of International Association of Buddhist Universities.

Panyachit, S., & Sirisawad, N. (2025). The Spirit of Socially Engaged Buddhism: Public Welfare Operations of Rescue Groups Supported by Buddhist Institutions in the Northern Region of Thailand. Journal of International Buddhist Studies, 16(2), 1-16.

Putnam, R. D. (1994). Social Capital and Public Affairs. Bulletin of the American Academy of Arts and Sciences, 47(8), 5-19.

Visuddhangkoon, K. (2018). Engaged Buddhism in Northeast Thailand. Proceedings of the XXIII World Congress of Philosophy, 4, 95-100.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

แสงอินตา ด. (2026). บทบาทของวัดอนัมนิกายในการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และการพัฒนาชุมชนในประเทศไทย: THE ROLE OF ANAM NIKAYA TEMPLES IN PROMOTING MORALITY, ETHICS, AND COMMUNITY DEVELOPMENT IN THAILAND. วารสารปริยัติธรรมศึกษา, 1(1), 41–58. สืบค้น จาก https://so19.tci-thaijo.org/index.php/bes/article/view/3936

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ