กระบวนการเสริมสร้างทักษะเก่ง ดี มีสุข ตามหลักพระพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

กระบวนการเสริมสร้างทักษะเก่ง ดี มีสุข ตามหลักพระพุทธศาสนามีวัตถุประสงค์  เพื่อวิเคราะห์หลักธรรมที่ส่งผลต่อการสร้างทักษะเก่ง ดี มีสุข และเพื่อเสนอกระบวนการเสริมสร้างทักษะเก่ง ดี มีสุขตามหลักพระพุทธศาสนา การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยวิธีวิเคราะห์เชิงพรรณนา

ผลการศึกษาพบว่า  หลักธรรมที่ผลต่อการสร้างทักษะความเก่งได้แก่อิทธิบาท ๔ โดยในการประพฤติปฏิบัติตามแนวคิดอิทธิบาท ๔ นั้น หลักธรรมที่ส่งผลต่อการสร้างทักษะความดีได้แก่หลักสัปปุริสธรรมหลักธรรมที่ส่งผลต่อการสร้างทักษะด้านการดำรงชีวิตอย่างมีความสุขได้แก่สังคหวัตถุ ๔ คือหลักธรรมสำคัญในพระพุทธศาสนา เป็นแนวทางที่ใช้ในการส่งเสริมความสามัคคีและความสัมพันธ์ที่ดีในสังคม

๒. กระบวนการเสริมสร้างทักษะเก่ง ดี มีสุขตามหลักพระพุทธศาสนา

กลไกที่นำไปสู่การสร้างทักษะเก่ง ดี มีสุข ในสมัยพุทธกาลพระพุทธเจ้าทรงอนุเคราะห์สรรพสัตว์ทั้งหลาย  เพื่อมุ่งหวังประโยชน์สุขในปัจจุบันคือพระนิพพาน พุทธวิธีชนะความทุกข์ พุทธวิธีคือ วิธีตามแบบของชาวพุทธชนะทุกข์ทั้งปวง  แต่หมู่สัตว์มีอุปนิสัยไม่เท่ากัน ส่วนผู้อบรมอินทรีย์มาน้อยไม่สามารถบรรลุสัจจะธรรมได้พระองค์ทรงแนะแนวทางขั้นพื้นฐานด้วยการให้ทาน รักษาศีล เจริญภาวนา ซึ่งเป็นแนวทางที่สามารถพัฒนาขึ้นสูงได้ตามลำดับโดยพระพุทธองค์จะทรงพิจารณาบุคคล สถานที่ อุปนิสัยของบุคคลอยู่ ณ สถานที่นี้ใครจะมีอุปนิสัยใคร่รู้พระสัทธรรม พระพุทธองค์ถ้วนทั่วนั้นเป็นสำคัญที่จะสมควรรู้ธรรมที่จะทรงแสดงนั้นอย่างแจ่มแจ้งในการแสดงธรรมของพระพุทธเจ้าทั้ง ๑๐ ลักษณะนั้น พระพุทธเจ้าจะไม่ใช้ลักษณะหนึ่งลักษณะใดเฉพาะ  สลับสับเปลี่ยนหมุนเวียนไปมาหลายลักษณะ  ที่ทรงแสดงธรรมแต่ละครั้งสิ่งที่ตถาคตตรัสรู้นั้นมีมากเท่ากับใบไม้ทั้งป่า สิ่งที่ทรงเอามาสอนเท่ากับใบไม้กำมือเดียว  จะทรงใช้ลักษณะธรรมไหนกี่ครั้งก็ตาม  พุทธบริษัทฟังเข้าใจเนื้อความอย่างถูกต้องหมดจด เกิดปัญญาทำลายอาสวะกิเลสถือว่าสำริดประโยชน์

กรณีศึกษาการดำรงชีวิตฆราวาสแบบเก่ง ดี มีสุขในสมัยพุทธกาลประกอบด้วย

ท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี พระเจ้าพิมพิสาร พระเจ้าปเสนทิโกศล หมอชีวกโกมารภัจจ์ นางปชาบดีโคตมีหรือพระมหาปชาบดีเถรี นางวิสาขา พระนางสามาวดี  และนางขุชชุตตรา

ตัวแบบการเสริมสร้างทักษะเก่ง ดี มีสุขตามหลักพระพุทธศาสนา พบว่าในสมัยพุทธกาล การสร้างทักษะที่เก่ง ดี มีสุข อาศัยกลไกหลายประการที่มีรากฐานจากคำสอนของพระพุทธเจ้า ซึ่งมีจุดมุ่งหมายในการพัฒนาทั้งด้านจิตใจและกายภาพ เพื่อให้บุคคลสามารถดำรงชีวิตอย่างมีคุณค่าและเป็นสุข

คำสำคัญ: กระบวนการเสริมสร้างทักษะเก่ง ดี มีสุข,หลักพระพุทธศาสนา