การศึกษาเพื่อการพัฒนา: บทบาทของ AI ในการพัฒนาทักษะ และการเรียนรู้สู่ความยั่งยืน
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้นำเสนอแนวคิดว่าการศึกษาเพื่อการพัฒนาในศตวรรษที่ 21 ได้เปลี่ยนผ่านจากกระบวนทัศน์การถ่ายทอดองค์ความรู้เชิงเดี่ยวและเน้นการจดจำ ไปสู่กระบวนการเรียนรู้เชิงบูรณาการที่มุ่งสร้างทักษะ สมรรถนะ และคุณลักษณะของผู้เรียนอย่างรอบด้าน กระบวนการดังกล่าวตั้งอยู่บนฐานคิดที่ว่าการเรียนรู้มิได้เป็นกิจกรรมที่แยกส่วนจากชีวิตจริง หากแต่ต้องเชื่อมโยงกับการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา การเรียนรู้ตลอดชีวิต และการปรับตัวต่อความเปลี่ยนแปลงเชิงพลวัตของเศรษฐกิจ สังคม และเทคโนโลยี
ในบริบทนี้ เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) ได้เข้ามามีบทบาทเป็นกลไกสำคัญในการสนับสนุนและเสริมพลังการศึกษา โดยมิได้จำกัดอยู่เพียงการจัดเก็บและประมวลผลข้อมูล หรือสร้างสื่อการสอนอัจฉริยะ แต่ยังครอบคลุมถึงการวิเคราะห์ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนแบบเรียลไทม์ การจัดการเรียนรู้เชิงรุก การสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้แบบปรับตัว (Adaptive Learning Environment) ตลอดจนการออกแบบกิจกรรมที่สอดคล้องกับศักยภาพเฉพาะบุคคลของผู้เรียน AI จึงทำหน้าที่เป็นทั้งผู้ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการสอน ผู้กำกับดูแลการเรียนรู้ และเครื่องมือสำคัญที่ช่วยปลดล็อกศักยภาพผู้เรียนในด้านการคิดสร้างสรรค์ การแก้ปัญหาเชิงซับซ้อน การทำงานร่วมกัน และการใช้เทคโนโลยีอย่างมีวิจารณญาณ
ผลลัพธ์ของการบูรณาการ AI เข้ากับระบบการศึกษามิได้มีเป้าหมายเพียงเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและความรวดเร็วในการเรียนรู้ หากยังเป็นยุทธศาสตร์สำคัญในการขับเคลื่อนความยั่งยืนในมิติต่างๆ ทั้งด้านคุณภาพชีวิต ความเสมอภาคทางการศึกษา และศักยภาพทางเศรษฐกิจสังคมของผู้เรียน ผลลัพธ์สำคัญคือการสร้างพลเมืองที่พร้อมพึ่งพาตนเอง เข้าใจและเคารพคุณค่าของสังคมและสิ่งแวดล้อม และสามารถมีส่วนร่วมในการพัฒนาประเทศอย่างมีจริยธรรมและความรับผิดชอบต่อส่วนรวม
