Integrating the Dutiyapapanika Sutta into Strategic Educational Leadership in the AI Era

Main Article Content

SATHIT SRIWANNA
Worrakrit Thuenchang
Thanee Ketthong

Abstract

This academic article aims to analyze and synthesize approaches to strategic educational administration through the application of Dutiyapapanika Sutta in the Age of Artificial Intelligence. A qualitative research methodology was employed, utilizing documentary analysis of the Pali Canon, commentarial literature, and relevant academic works. The findings reveal that the three principles of the Dutiyapapanika Sutta 1) Cakkhuma (vision and foresight), 2) Vidhuro (wisdom and systemic problem analysis), and  3) Nissayasampanno (networks and mutual interdependence) correspond respectively to the Conceptual, Technical, and Human Relation Skills essential for educational administrators in the AI era. Integrating these Buddhist principles with artificial intelligence fosters a balance between innovative efficiency and ethical values, giving rise to the concept of the Digital Wisdom Orchestrator a leadership model that upholds human values while driving educational organizations forward in the 21st century.

Article Details

Section
Academic Article

References

เกียรติชัย กาฬสินธุ์. (2563). การจัดการเชิงกลยุทธ์. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ปาริชาติ คำป้อม. (2566). การบริหารเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารกับประสิทธิผลของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐม เขต 1. วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร.

พระณรงค์ วุฑฺฒิเมธี (สังขวิจิตร). (2556). การบริหารจัดการตามหลักทุติยปาปณิกสูตรของบริษัท เอ็นอีซี อินฟอนเทียร์ (ไทย) จำกัด. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2549). พุทธวิธีบริหาร. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาอาคม อตฺถเมธี, และ พระมหาจักรพล สิริธโร. (2565). การศึกษาภาวะผู้นำตามหลักทุติยปาปณิกสูตรของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม จังหวัดเลย. วารสารวิจัยศรีล้านช้าง, 2(5), 7.

พระมหาวัฒนะชัย ชยวฑฺฒโน. (2565). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำตามหลักทุติยปาปณิกสูตรของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม จังหวัดหนองคาย. วารสารศรีล้านช้างปริทรรศน์, 8(2), 1–13.

พัทธกฤษฏิ์ สมจิตพันธโชติ, และ จิราภรณ์ ผันสว่าง. (2568). ปัญญาประดิษฐ์กับการบริหารการศึกษา: พลิกโฉมระบบการเรียนการสอนสู่อนาคต. วารสารรัฐศาสตร์สาส์น มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย (Online), 4(1), 17–28.

พิบูล ทีปะปาล, และ ธนวัฒน์ ทีปะปาล. (2559). การจัดการเชิงกลยุทธ์ (ปรับปรุงใหม่). อมรการพิมพ์.

ยุวเรศ หลุดพา. (2561). การบริหารเชิงกลยุทธ์ภาครัฐ. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 7(1), 326–342.

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2568). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย (พิมพ์ครั้งที่ 46). วัดญาณเวศกวัน. https://www.watnyanaves.net/th/book_detail/583

สุพัตรา ปากดี. (2566). แนวทางการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการจัดการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2 [วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ].

สุภัทรศักดิ์ คำสามารถ, สุริมาศ นาครอด, และ จันทราภรณ์ สีสวย. (2568). การใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการบริหารการศึกษาสำหรับการปรับปรุงการเรียนรู้เฉพาะบุคคล. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 9(1), 700–713.

อัญชลี จวงจันทร์. (2566, พฤศจิกายน). เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) กับการบริหารงานภาครัฐ. วิจัยปริทัศน์ กลุ่มงานวิจัยและพัฒนา สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.

อำนวย มีราคา, ชาญวิทย์ หมุนอุดม, ธีรวัฒน์ หินแก้ว, เละ ปราณี คนสวย. (2568). ทักษะการบริหารของผู้บริหารสถานศึกษาในยุค AI สู่ความเป็นเลิศ. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 10(1), 3081–3096.

Chandler, A. D., Jr. (1962). Strategy and structure: Chapters in the history of the American industrial enterprise. MIT Press.

Thompson, A. A., Jr., Peteraf, M. A., Gamble, J. E., Strickland, A. J., III. (2014). Crafting and executing strategy: The quest for competitive advantage (19th ed.). McGraw-Hill.

Wheelen, T. L., Hunger, D. J., Hoffman, A. N., & Bamford, C. E. (2018). Strategic management and business policy: Globalization, innovation and sustainability (15th ed.). Pearson Education Limited.