พุทธนวัตกรรมกับการพัฒนามนุษย์ในสังคมร่วมสมัย
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดพุทธนวัตกรรมกับการพัฒนามนุษย์ในสังคมร่วมสมัย โดยมุ่งวิเคราะห์ความหมาย องค์ประกอบ และแนวทางการประยุกต์ใช้พุทธธรรมเพื่อพัฒนามนุษย์ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยี เศรษฐกิจ การแข่งขัน วัฒนธรรมบริโภคนิยม ความเครียด และความเปราะบางทางจิตใจของมนุษย์ในยุคปัจจุบัน บทความนี้ใช้วิธีการศึกษาเชิงเอกสาร โดยศึกษาจากแนวคิดทางพระพุทธศาสนา แนวคิดการพัฒนามนุษย์ แนวคิดนวัตกรรม และบทความวิชาการที่เกี่ยวข้อง จากนั้นวิเคราะห์และสังเคราะห์เป็นกรอบแนวคิดเชิงพุทธบูรณาการ ผลการศึกษาพบว่า พุทธนวัตกรรมมิได้หมายถึงการสร้างสิ่งใหม่ทางวัตถุหรือเทคโนโลยีเท่านั้น แต่หมายถึงการนำหลักพุทธธรรมมาปรับใช้กับบริบทใหม่ เพื่อให้เกิดคุณค่าใหม่ต่อชีวิต องค์กร ชุมชน และสังคม โดยมีหลักไตรสิกขาเป็นฐานสำคัญในการพัฒนามนุษย์อย่างเป็นองค์รวม กล่าวคือ ศีลเป็นฐานของการพัฒนาพฤติกรรม ความรับผิดชอบ และความสัมพันธ์ สมาธิเป็นฐานของการพัฒนาจิตใจ ความมั่นคงภายใน สติ และความสามารถในการจัดการอารมณ์ ส่วนปัญญาเป็นฐานของการพัฒนาความเข้าใจ เหตุผล การตัดสินใจ และการรู้เท่าทันชีวิต องค์ความรู้ใหม่ที่เสนอในบทความนี้คือ “รูปแบบพุทธนวัตกรรมเพื่อการพัฒนามนุษย์ร่วมสมัย” ซึ่งประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ ฐานพุทธธรรม การบูรณาการศาสตร์สมัยใหม่ การพัฒนาภายใน การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม และความรับผิดชอบต่อสังคม บทความนี้เสนอว่า พุทธนวัตกรรมเป็นแนวทางสำคัญในการสร้างมนุษย์ที่มีความสามารถ มีคุณธรรม มีสติ มีปัญญา และสามารถดำรงชีวิตอย่างสมดุลในสังคมร่วมสมัย
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ธนัท ติระพรชัย. (2567). พุทธนวัตกรรมกับการพัฒนาทุนมนุษย์. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(1), 310–319.
ธีรทัศน์ ปิติภาคย์พงษ์, อำพร เจริญพร้อม, และวิลาวัลย์ บุญเพ็ง. (2568). ไตรสิกขากับการพัฒนามนุษย์ในศตวรรษที่ 21. วารสารครุพัฒนาปริทรรศน์, 2(2), 1–11.
ปาริชาติ เปรมวิชัย. (2566). หลักไตรสิกขาเพื่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 6(1), A34–A41.
พระครูใบฏีกาแสงเฮือง นรินฺโท และคณะ. (2569). พุทธนวัตกรรมและการยกระดับคุณภาพชีวิตพฤติกรรมการใช้ความรุนแรงของเด็กและเยาวชนเพื่อขับเคลื่อนยกระดับชุมชนสู่สันติสุขในจังหวัดบึงกาฬ. วารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์, 10(1), 97–110.
พระครูพิศาลพัฒนานุกิจ (สุจินต์ นันตมาศ). (2568). พุทธการบริหารทุนมนุษย์ในศตวรรษที่ 21. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 8(1), 194–208.
พระครูสมุห์พูลสวัสดิ์ ฐิตสีโล. (2567). การพัฒนาทุนมนุษย์ตามแนวพระพุทธศาสนา. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 7(3), 207–218.
พระมหาจิณณวัตร สุจิณฺโณ กันยาประสิทธิ์, และพระมหาธีระชัย สุจิตฺโต ภักมี. (2567). ไตรสิกขากับการพัฒนาคุณภาพชีวิต. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 9(2),2604-2612.
พระมหาบรรณ ปญฺญาธโร. (2565). การพัฒนาคุณภาพชีวิตตามลักษณะทางพระพุทธศาสนา. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 5(2), 183–191.
พระฤทธิรงค์ ขนฺติธมฺโม (บุญแสน), พระครูประยุตสารธรรม, อาทิตย์ ผ่านพูล, และณฐอร เจือจันทร์. (2569). ยุทธศาสตร์การพัฒนาพุทธนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืนของสังคมไทยในศตวรรษที่ 21. วารสารสินธุ์โสธร, 2(1),47-59.
โยตะ ชัยวรมันกุล, สุพัฒน์ ชัยวรรณ์, พระมหาวีรธิษณ์ วรินฺโท, ผจญ คำชูสงข์, และธวัช หอมทวนลม. (2565). พุทธนวัตกรรมในการพัฒนาการเรียนรู้ของเด็กและเยาวชน. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 7(2), 91–103.
วีนัส ธรรมสาโรรัชต์. (2567). การบูรณาการตามหลักไตรสิกขาเพื่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของสำนักงานพื้นที่การศึกษาจังหวัดราชบุรี. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 13(2), 476–483.
อรรถพล เสือคำรณ. (2566). การพัฒนาทุนมนุษย์ตามแนวพระพุทธศาสนา เพื่อการพัฒนาองค์กรอย่างยั่งยืน. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 6(2), A217–A228.