การบริหารการศึกษาเชิงกลยุทธ์ด้วยหลักทุติยปาปณิกสูตรในยุคปัญญาประดิษฐ์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และสังเคราะห์แนวทางการบริหารการศึกษาเชิงกลยุทธ์โดยประยุกต์หลักทุติยปาปณิกสูตรในยุคปัญญาประดิษฐ์ ใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เอกสาร ได้แก่ พระไตรปิฎก อรรถกถา และงานวิชาการที่เกี่ยวข้อง ผลการศึกษาพบว่า หลักทุติยปาปณิกสูตรประกอบด้วย 3 องค์ธรรม ได้แก่ 1) จักขุมา การมีวิสัยทัศน์และมองการณ์ไกล 2) วิธุโร การมีปัญญาและสามารถวิเคราะห์ปัญหาเชิงระบบ และ 3) นิสสยสัมปันโน การมีเครือข่ายและความสามารถในการพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน สามารถนำมาเป็นกรอบคิดในการกำหนดกลยุทธ์การบริหารการศึกษา โดยสอดคล้องกับทักษะที่จำเป็นของผู้บริหารในยุคปัญญาประดิษฐ์ ได้แก่ Conceptual Skill, Technical Skill และ Human Relation Skill ตามลำดับ การบูรณาการหลักธรรมดังกล่าวเข้ากับเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ช่วยเสริมสร้างสมดุลระหว่างประสิทธิภาพเชิงนวัตกรรมและคุณธรรมเชิงคุณค่า นำไปสู่แนวคิด ผู้อำนวยการปัญญาดิจิทัล (Digital Wisdom Orchestrator) ที่ธำรงคุณค่าความเป็นมนุษย์ควบคู่กับการขับเคลื่อนองค์กรการศึกษาในศตวรรษที่ 21
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
เกียรติชัย กาฬสินธุ์. (2563). การจัดการเชิงกลยุทธ์. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปาริชาติ คำป้อม. (2566). การบริหารเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารกับประสิทธิผลของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐม เขต 1. วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พระณรงค์ วุฑฺฒิเมธี (สังขวิจิตร). (2556). การบริหารจัดการตามหลักทุติยปาปณิกสูตรของบริษัท เอ็นอีซี อินฟอนเทียร์ (ไทย) จำกัด. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2549). พุทธวิธีบริหาร. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาอาคม อตฺถเมธี, และ พระมหาจักรพล สิริธโร. (2565). การศึกษาภาวะผู้นำตามหลักทุติยปาปณิกสูตรของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม จังหวัดเลย. วารสารวิจัยศรีล้านช้าง, 2(5), 7.
พระมหาวัฒนะชัย ชยวฑฺฒโน. (2565). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำตามหลักทุติยปาปณิกสูตรของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม จังหวัดหนองคาย. วารสารศรีล้านช้างปริทรรศน์, 8(2), 1–13.
พัทธกฤษฏิ์ สมจิตพันธโชติ, และ จิราภรณ์ ผันสว่าง. (2568). ปัญญาประดิษฐ์กับการบริหารการศึกษา: พลิกโฉมระบบการเรียนการสอนสู่อนาคต. วารสารรัฐศาสตร์สาส์น มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย (Online), 4(1), 17–28.
พิบูล ทีปะปาล, และ ธนวัฒน์ ทีปะปาล. (2559). การจัดการเชิงกลยุทธ์ (ปรับปรุงใหม่). อมรการพิมพ์.
ยุวเรศ หลุดพา. (2561). การบริหารเชิงกลยุทธ์ภาครัฐ. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 7(1), 326–342.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2568). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย (พิมพ์ครั้งที่ 46). วัดญาณเวศกวัน. https://www.watnyanaves.net/th/book_detail/583
สุพัตรา ปากดี. (2566). แนวทางการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการจัดการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2 [วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ].
สุภัทรศักดิ์ คำสามารถ, สุริมาศ นาครอด, และ จันทราภรณ์ สีสวย. (2568). การใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการบริหารการศึกษาสำหรับการปรับปรุงการเรียนรู้เฉพาะบุคคล. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 9(1), 700–713.
อัญชลี จวงจันทร์. (2566, พฤศจิกายน). เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) กับการบริหารงานภาครัฐ. วิจัยปริทัศน์ กลุ่มงานวิจัยและพัฒนา สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
อำนวย มีราคา, ชาญวิทย์ หมุนอุดม, ธีรวัฒน์ หินแก้ว, เละ ปราณี คนสวย. (2568). ทักษะการบริหารของผู้บริหารสถานศึกษาในยุค AI สู่ความเป็นเลิศ. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 10(1), 3081–3096.
Chandler, A. D., Jr. (1962). Strategy and structure: Chapters in the history of the American industrial enterprise. MIT Press.
Thompson, A. A., Jr., Peteraf, M. A., Gamble, J. E., Strickland, A. J., III. (2014). Crafting and executing strategy: The quest for competitive advantage (19th ed.). McGraw-Hill.
Wheelen, T. L., Hunger, D. J., Hoffman, A. N., & Bamford, C. E. (2018). Strategic management and business policy: Globalization, innovation and sustainability (15th ed.). Pearson Education Limited.
