พุทธศาสนากับความเป็นอยู่แบบพอเพียงของคนไทย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้นำเสนอองค์ความรู้ใหม่ในรูปแบบของ PPS Model ซึ่งเป็นกรอบแนวคิดเชิงบูรณาการที่เชื่อมโยง “พุทธธรรม” เข้ากับ “แนวคิดความเป็นอยู่แบบพอเพียง” ของคนไทย โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อสร้างความเข้าใจเชิงโครงสร้างของแนวทางการดำเนินชีวิตที่สมดุล มีเหตุผล และยั่งยืน ทั้งในระดับปัจเจกและสังคมโดยรวม โมเดลดังกล่าวประกอบด้วย 3 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ (1) Phravinyā (พระวิญญา) ซึ่งหมายถึงหลักธรรมในพระพุทธศาสนา ได้แก่ มัชฌิมาปฏิปทา ศีล สมาธิ ปัญญา ตลอดจนหลักอริยสัจ 4 และไตรลักษณ์ ที่เน้นการดำรงชีวิตอย่างไม่ยึดติดและเข้าใจความเป็นจริง (2) Porpiang (พอเพียง) ซึ่งได้แก่หลักเศรษฐกิจพอเพียงที่ประกอบด้วยความพอประมาณ ความมีเหตุผล และการมีภูมิคุ้มกันในตัว เพื่อให้บุคคลสามารถดำรงชีวิตได้อย่างมั่นคงภายใต้สภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลง และ (3) Sustainability (ความยั่งยืน) ซึ่งเป็นผลลัพธ์ของการผสานสององค์ประกอบแรก โดยเน้นการพึ่งพาตนเอง การบริหารจัดการทรัพยากรอย่างสมดุล และการดำรงชีวิตที่มีคุณธรรมเพื่อความมั่นคงของสังคมในระยะยาว กลไกการทำงานของโมเดล PPS แสดงให้เห็นว่าการน้อมนำหลักพุทธธรรมมาปรับใช้ในชีวิตประจำวันจะช่วยปลูกฝังคุณธรรมพื้นฐานและสร้างสติในการดำรงชีวิต เมื่อผสานเข้ากับแนวคิดความพอเพียงที่เน้นความพอดีและความรับผิดชอบต่อทรัพยากร ก็จะนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนทั้งในระดับบุคคล ชุมชน และสังคมโดยรวม โมเดลนี้จึงสามารถใช้เป็นเครื่องมือในการวิเคราะห์ เชื่อมโยง และขับเคลื่อนแนวทางการพัฒนาอย่างสมดุลในสังคมไทย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
จิราพร ไชยเชนทร์. (2562). วิถีสู่ชุมชนพอเพียง. วารสารราชภัฏสุราษฎร์ธานี, 6(1), 251–262.
ณัฎฐกานต์ หงษ์กุลเศรษฐ์. (2568). การสร้างศาสนทายาทในศตวรรษที่ 21. วารสาร มจร. นม. สังคมศาสตร์
ปริทรรศน์, 2(1), 11–20.
ดาวเพ็ญ นาวาบุญนิยม. (2555). กรณีศึกษาชุมชนฝึกฝนเศรษฐกิจพอเพียงมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี: ความ
เป็นไปได้ในการขยายผล. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 3(2), 56–77.
ดิเรก ด้วงลอย, พระปลัดระพิน พุทฺธิสาโร และมัลลิกา ภูมะธน. (2568). กฎต้องเป็นกฎ: พระพุทธเจ้าสอน
ภาวะผู้นำเชิงพุทธ พันท้ายนรสิงห์ปฏิบัติ. วารสารมนุษยวิชาการ, 2(2), 25–39.
ปฐมา ภู่น้อย. (2566). การปรับรูปแบบการเข้าถึงพุทธศาสนา: ความท้าทายของพุทธศาสนาในยุคดิจิทัล.
วารสารบัณฑิตศึกษาวิชาการ, 1(3), 1–12.
ปรีชา เรืองจันทร์. (2559). ความพอเพียง: คำตอบของกษัตริย์นักปราชญ์ มหาราชแห่งแผ่นดิน. Journal of
Business, Innovation and Sustainability (JBIS), 11(2), 1–9.
พระบุญล้อม จารุธมฺโม, ไพฑูรย์ สวนมะไฟ และธนกร ดรกมลกานต์. (2567). ประโยชน์ของกรรมฐานสำหรับ
พระสงฆ์ในพระพุทธศาสนา. เสฏฐวิทย์ปริทัศน์, 4(1), 43–54.
พระปลัดสุกฤษฏิ์ ปิยสีโล (ทะรินทร์), พระมหาศิวกร ปญฺญาวชิโร และพระครูใบฎีกาเฉลิมพล อริยวํโส (คำ
เชื้อ). (2568). ศึกษาวิเคราะห์คุณค่าของการบูชาตามแนวทางมงคลสูตร. วารสารมนุษยวิชาการ, 2(2), 1–12.
พระพัฒนา พุทธามาส. (2565). หลักเศรษฐกิจพอเพียงที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนา. วารสารศาสตร์แห่ง
พุทธ, 1(2), 49–62.
พระพุฒชา พุทฺธิโก (จันทร์ทอง). (2568). ศึกษาความเชื่อและการบูชาเกี่ยวกับพระธาตุดอยจอมทองอำเภอ
เมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย. วารสารส่งเสริมและพัฒนาวิชาการสมัยใหม่, 3(3), 250–264.
พระมหาวิเชียร วชิรธมฺโม และคณะ. (2562). พุทธธรรมกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. วารสารมหาจุฬาตานี
ปริทรรศน์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 1(1), 1–9.
พระมหาสุวัฒน์ สุวฑฺฒโน. (2564). ความสำคัญของพระวินัยในประวัติศาสตร์พุทธศาสนาเถรวาท: จากการ
สังคายนาครั้งที่ 1 ถึงธัมมนันทาสามเณรี. วารสาร มจร กาญจนปริทรรศน์, 1(2), 134–139.
พระสุทิน อตฺถโกสโล และปารินันท์ ปรางทิพย์อำไพ. (2564). ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. Journal of
Dhamma for Life, 27(3), 24–37.
พระอธิการสนิท อานนฺโท (พุฒศรี) และคณะ. (2563). ศึกษาการดำเนินชีวิตด้วยหลักปรัชญาเศรษฐกิจ
พอเพียงตามแนวทางพระพุทธศาสนาของชุมชนซาตารมย์ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 5(1), 57–67.
ภัชลดา สุวรรณนวล, พระมหากฤษฎา กิตฺติโสภโณ และพระเมธีธรรมาจารย์. (2565). รูปแบบการบริหาร
จัดการชุมชนวิถีพุทธสู่ความพอเพียงในจังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 9(1), 34–49.
มณี อาภานันทิกุล. (2561). สุขภาพพอเพียง. วารสารสภาการพยาบาล, 33(2), 5–14.
มุจจรินทร์ ทัศดรกุลพัฒน์. (2568). ภาวะผู้นำยุคดิจิทัลกับรัฐศาสตร์ตามแนวพระพุทธศาสนาในบริบทประเทศ
ไทย. วารสารสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม, 6(1), 143–152.
ยอดคม ชัยนิรัติศัย และพระสุทธิสารเมธี. (2567). ศรัทธาในพระพุทธศาสนากับความเข้าใจของชาวพุทธ.
วารสารบัณฑิตศาส์น มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 22(2), 71–78.
สมสัก เพ็ญสะไหม. (2565). การสื่อความหมายของพุทธศิลป์ร่วมสมัย: การตีความพุทธธรรมผ่านงานศิลปะ
ดิจิทัล. วารสารภาษาและวัฒนธรรมศึกษา, 1(1), 17–22.
สุจิตรา ชลกาญจน์สกุล. (2565). ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงกับการดำเนินชีวิตของสังคมไทย. วารสารวิชาการ
แห่งอนาคต, 2(2), 24–31.
สุเมธ ตันติเวชกุล. (2551). เศรษฐกิจพอเพียง (Sufficiency Economy). วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัย
บูรพา, 19(3), 1–6.
