ความสัมพันธ์ระหว่างพุทธศาสนาและอัตลักษณ์ไทยยุคใหม่ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้นำเสนอองค์ความรู้ใหม่เกี่ยวกับบทบาทของพุทธศาสนาในฐานะกลไกเชิงวัฒนธรรมที่มีอิทธิพลต่อการสร้างและปรับเปลี่ยนอัตลักษณ์ไทยในยุคสมัยใหม่ โดยเฉพาะเมื่อสังคมไทยต้องเผชิญกับกระแสโลกาภิวัตน์ ความเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี และการแพร่กระจายของวัฒนธรรมตะวันตก บทความเสนอโมเดล “Buddhist Cultural Mediation Model for Contemporary Thai Identity” ซึ่งประกอบด้วยห้าองค์ประกอบ ได้แก่ 1) แก่นธรรม 2) สื่อกลางทางวัฒนธรรม 3) บริบทใหม่ 4) กระบวนการกลั่นกรองอัตลักษณ์ และ 5) ผลลัพธ์เชิงอัตลักษณ์ โดยแต่ละองค์ประกอบทำหน้าที่ร่วมกันในการตีความ สังเคราะห์ และสร้างอัตลักษณ์ไทยยุคใหม่ที่ทั้งเคารพรากเหง้าทางวัฒนธรรมและสามารถปรับตัวให้สอดคล้องกับความเปลี่ยนแปลงทางสังคม พุทธศาสนาในบริบทนี้จึงมิได้จำกัดบทบาทเฉพาะศาสนพิธีหรือศีลธรรมเชิงนามธรรมเท่านั้น หากแต่ทำหน้าที่เป็น “ภาษาทางวัฒนธรรม” ที่ใช้สื่อสารคุณค่าและจุดยืนของความเป็นไทยในเวทีโลก โดยเฉพาะผ่านสื่อดิจิทัล กลุ่มเยาวชน พระสงฆ์ร่วมสมัย และวัดที่ปรับตัวตามยุค การกลั่นกรองหลักธรรมเข้าสู่ชีวิตประจำวัน เช่น ความพอเพียง เมตตา และกตัญญู ช่วยให้ประชาชนไทยสามารถสร้างอัตลักษณ์ที่ยืดหยุ่นแต่มั่นคงภายใต้ความเปลี่ยนแปลงทางสังคม ข้อเสนอของบทความนี้ชี้ให้เห็นว่า พุทธศาสนาในยุคใหม่ควรถูกออกแบบเชิงกลยุทธ์เพื่อเชื่อมโยงกับคนรุ่นใหม่ โดยการใช้สื่อสมัยใหม่อย่างมีประสิทธิภาพ การสร้างศูนย์วัฒนธรรมร่วมสมัยในวัด และการบูรณาการหลักธรรมเข้าสู่ระบบการศึกษาจะช่วยธำรงและพัฒนาอัตลักษณ์ไทยอย่างยั่งยืนในระยะยาว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กัญญาพัชร ดุลย์พัชร์. (2568). การยกระดับผลิตภัณฑ์ชุมชนให้เป็นองค์กรธุรกิจแบบ SMART Local. วารสารวิชาการนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ, 13(1), 18–28.
ขจิตา ศรีพุ่ม. (2567). รูปแบบ หน้าที่ และความสัมพันธ์ทางความหมายของคำปฏิญาณตนในหน้าที่และอาชีพในสังคมไทย. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 32(1), 1–13.
คณิตา หอมทรัพย์ และธัญญา สังขพันธานนท์. (2567). พลวัตของวรรณกรรมร้อยกรองเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในมิติแนวคิดเกี่ยวกับพระมหากษัตริย์. วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 21(2), 80–105.
ธนัชพร เกตุคง. (2567). การศึกษาพัฒนาการภูมิปัญญา ศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรม สมัยทวารวดีอู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(12), 2405–2418.
ธรรศพลธ์ เอี่ยมรานนท์ และอานิก ทวิชาชาติ. (2568). การสื่อสารอัตลักษณ์ของกลุ่มคนผ่านภาพยนตร์ไทยร่วมสมัย. วารสารนิเทศศาสตร์, 29(2), 36–48.
ธโสธร ตู้ทองคำ. (2566). สาเหตุที่นำไปสู่ความสำคัญทางภูมิรัฐศาสตร์ของประเทศไทยในความสัมพันธ์ระหว่างประเทศในทศวรรษที่ 2020. วารสารวิชาการไทยวิจัยและการจัดการ, 4(3), 72–94.
เนตรวิภา รอดริน และคณะ. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างความสำคัญของอินสตาแกรมและการเห็นคุณค่าในตนเองโดยมีการเปรียบเทียบทางสังคมเป็นตัวแปรส่งผ่าน. วารสารจิตวิทยา, 22(1), 50–65.
ปฏิญญา บุญมาเลิศ และปฐม หงษ์สุวรรณ. (2567). ความสัมพันธ์ทางความหมายในการตั้งชื่อสถานที่ในจังหวัดเชียงใหม่. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 8(5), 313–322.
ปัฐมา ภู่น้อย. (2567). การปรับรูปแบบการเข้าถึงพุทธศาสนา: ความท้าทายของพุทธศาสนาในยุคดิจิทัล. วารสารบัณฑิตศึกษาวิชาการ, 1(3), 1–12.
พีรนันต์ เจือจันทร์ และอุรารมย์ จันทมาลา. (2567). ปูรณะธัญกา : การถอดรหัสหมายจากภาพจำหลักปราสาทหินพนมรุ้ง สู่การสร้างสรรค์นาฏศิลป์ไทยร่วมสมัย. วารสารวิจัยและนวัตกรรมท้องถิ่น, 19(1), 69–82.
พิมพ์ชนก เครือสุคนธ์, พงษ์จันทร์ ภูษาพานิชย์ และรุจน์ อัจฉริยาภรณ์. (2566). ความสัมพันธ์ระหว่างการปรับแต่งเติมงานและความผาสุกทางใจในการทำงานของพนักงานสูงอายุ: บทบาทการเป็นตัวแปรคั่นกลางของการรับรู้งานที่มีความหมายและทัศนคติต่อการเป็นผู้สูงอายุ. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 15(3), 122–135.
พระบุญล้อม จารุธมฺโม และไพฑูรย์ สวนมะไฟ. (2567). ประโยชน์ของกรรมฐานสำหรับพระสงฆ์ในพระพุทธศาสนา. วารสารเสฏฐวิทย์ปริทัศน์, 4(1), 43–54.
พระมหาปริทัศน์ วรกิจฺโจ (ทิพย์โอสถ). (2567). พุทธทัศน์กับการธำรงอัตลักษณ์วิถีชีวิตของชาวไทยทรงดำในจังหวัดเพชรบุรี. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(12), 1185–1197.
พระมหาสุวัฒน์ สุวฑฺฒโน. (2564). ความสำคัญของพระวินัยในประวัติศาสตร์พุทธศาสนาเถรวาท: จากการสังคายนาครั้งที่ 1 ถึงธัมมนันทาสามเณรี. วารสาร มจร. กาญจนปริทรรศน์, 1(1), 134–139.
พระสุชิน บุตรพาพงษ์, สรวิชญ์ วงษ์สะอาด และพระเจริญพงษ์ วิชัย. (2568). การผสมผสานทางความเชื่อทางพระพุทธศาสนากับความเชื่อเรื่องสะเดาะเคราะห์ต่อชะตาในสังคมไทย. วารสารเสียงธรรมจากมหายาน, 11(1), 248–256.
พระอุดมธีรคุณ และบัณฑิกา จารุมา. (2563). ภาษาและวัฒนธรรม: ความหมาย ความสำคัญ และความสัมพันธ์ระหว่างกัน. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 7(2), 53–63.
พระยอดคม ชัยนิรัติศัย. (2567). ศรัทธาในพระพุทธศาสนากับความเข้าใจของชาวพุทธ. วารสารบัณฑิตศาส์น มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 22(2), 71–78.
มัฆวาน ภูมิเจริญ. (2568). การศึกษาประเพณีการแข่งเรือยาว: การปรับตัวในยุคการท่องเที่ยวเชิงกีฬา. วารสารภาษาและวัฒนธรรมศึกษา, 3(1), 16–23.
วีระศักดิ์ จินารัตน์. (2568). ปัจจัยที่มีผลต่อการกล่อมเกลาทางการเมืองอัตลักษณ์ทางการเมือง และลักษณะบุคลิกภาพของนักการเมืองของเยาวชนในประเทศไทย. วารสารวิชาการวิทยาลัยบริหารศาสตร์, 8(1), 151–168.
สมสัก เพ็ดสะไหม. (2565). การสื่อความหมายของพุทธศิลป์ร่วมสมัย: การตีความพุทธธรรมผ่านงานศิลปะดิจิทัล. วารสารภาษาและวัฒนธรรมศึกษา, 1(1), 17–23.
สุนันทา เกตุเหล็ก. (2567). การศึกษาหลักการสร้างสรรค์รำคู่ของรองศาสตราจารย์ผุสดี หลิมสกุล. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 7(3), A72–A85.
สุกิจ ชัยมุสิก. (2568). บทบาทของสื่อสังคมออนไลน์ต่อการสร้างอัตลักษณ์ทางสังคมของเยาวชนไทย. วารสารนวัตกรรมสังคมศาสตร์, 2(2), 29–35.
อุดม จันทิมา และพิชญานันต์ พงษ์ไพบูลย์. (2567). พระเครื่องกับวัฒนธรรมไทย: การปรับตัวในบริบทสังคมร่วมสมัย. วารสารภาษาไทยและวัฒนธรรมไทย, 10(2), 17–39.
อมรเทพ ใจเสงี่ยม และคณะ. (2567). การสร้างสรรค์บทเพลงชุดหริณัศศิกษัย. วารสารพัฒนศิลป์วิชาการ, 8(2), 235–254.
