มาตรการทางกฎหมายในการป้องกันและปราบปรามการสะกดรอยทางไซเบอร์ (Cyberstalking): ศึกษากรณีช่องว่างของกฎหมายไทยกับผลกระทบต่อเยาวชนระดับอุดมศึกษา

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์รูปแบบอาชญากรรมทางเทคโนโลยี โดยมุ่งเน้นการสะกดรอยทางไซเบอร์ (Cyberstalking) ที่ส่งผลกระทบต่อเยาวชนระดับอุดมศึกษาไทย พร้อมศึกษากฎหมายเปรียบเทียบเพื่อเสนอแนวทางคุ้มครองเยาวชนอย่างเป็นรูปธรรม ผลการศึกษาพบว่าอาชญากรรมทางไซเบอร์มีความซับซ้อนและรุนแรงขึ้นผ่านเทคนิค Deepfake การหลอกลวง และการกลั่นแกล้งทางออนไลน์ ซึ่งส่งผลเสียต่อสุขภาพจิตและความปลอดภัยอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะพฤติกรรมการเฝ้าติดตามผ่านพิกัดสถานที่ (Geotagging) และการใช้บัญชีปลอม (Catfishing) แต่จากการวิเคราะห์พบว่ากฎหมายไทยในปัจจุบัน ทั้งพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ และประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 397 ยังมีข้อจำกัดในการเอาผิดการคุกคามทางจิตวิทยาที่ไม่มีความเสียหายทางกายภาพที่ชัดเจน ซึ่งแตกต่างจากกฎหมายของสหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร และญี่ปุ่น ที่มีบทบัญญัติฐานความผิดฐานสะกดรอยตาม (Anti-Stalking Act) เป็นการเฉพาะ ผู้วิจัยจึงเสนอแนะให้มีการปรับปรุงกฎหมายไทยโดยบัญญัติฐานความผิดการสะกดรอยทางไซเบอร์เพิ่มในกฎหมายคอมพิวเตอร์หรือกฎหมายอาญา หรือพิจารณานำโมเดลของประเทศญี่ปุ่นมาปรับใช้ โดยให้อำนาจเจ้าหน้าที่ตำรวจออก “คำเตือน” หรือ “คำสั่งห้าม” เพื่อยับยั้งพฤติกรรมได้ทันทีโดยไม่ต้องรอคำสั่งศาล อันเป็นการป้องกันความรุนแรงที่จะเพิ่มระดับขึ้นในอนาคต และสอดคล้องกับแนวคิดของ อรรถกร กัณหานนท์ เรื่อง ปัญหาและแนวทางการพัฒนาการดำเนินคดีอาญา กรณีการสะกดรอยเฝ้าติดตามในประเทศไทย