วารสารสังคมศาสตร์ มูลนิธิวิจัยไทย

จริยธรรมของผู้ปฏิบัติงานในคลีนิกกฎหมายของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ภายใต้ข้อบังคับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ว่าด้วยประมวลจริยธรรมผู้บริหารและผู้ปฏิบัติงาน พ.ศ. 2566: กรณีศึกษาเจ้าหน้าที่ประจำคลีนิกกฎหมาย

2026-10-20T00:35:03+07:00

ข้อบังคับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ว่าด้วยประมวลจริยธรรมผู้บริหารและผู้ปฏิบัติงาน พ.ศ. 2566 เป็นกฎระเบียบที่วางเอาไว้สำหรับการประกาศมาตรฐานจริยธรรมที่ใช้กำกับผู้บริหารและผู้ปฏิบัติงานในมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยระบุความคาดหวังเกี่ยวกับพฤติกรรมและจริยธรรมในการปฏิบัติงานสำหรับผู้บริหาร ผู้ปฏิบัติงานสายวิชาการ และผู้ปฏิบัติงานในสายสนับสนุนที่ปฎิบัติงานให้กับต้นสังกัด บทความนี้วิเคราะห์จริยธรรมของผู้ปฏิบัติงานในคลีนิกกฎหมาย ภายใต้ข้อบังคับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ว่าด้วยประมวลจริยธรรมผู้บริหารและผู้ปฏิบัติงาน พ.ศ. 2566 บทความนี้ยังศึกษาว่าข้อบังคับฉบับนี้วางกรอบการพัฒนาแนวทางด้านจริยธรรมอย่างไรในการพัฒนาการให้คำปรึกษาทางกฎหมายโดยไม่คิดค่าใช้จ่ายของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เพื่อตอบสนองต่อความต้องการการให้บริการคำปรึกษากฎหมายที่อยู่บนพื้นฐานของคุณธรรมของนักกฎหมาย บทความฉบับนี้ระบุหลักการสำคัญภายใต้ข้อบังคับฉบับนี้ ซึ่งจะช่วยให้เจ้าหน้าที่บริการวิชาการทางกฎหมายสามารถกำหนดรูปแบบประมวลจริยธรรมในการให้คำปรึกษาทางกฎหมายโดยไม่คิดค่าใช้จ่ายที่เหมาะสมสำหรับนักศึกษากฎหมายอาสาสมัคร ตรงกับความต้องการของคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

รูปแบบและประสิทธิผลของโครงสร้างเครือข่ายในการจัดการการใช้ประโยชน์ที่ดินทางการเกษตรเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน

2026-09-26T15:09:53+07:00

การจัดการการใช้ประโยชน์ที่ดินทางการเกษตรเป็นประเด็นเชิงนโยบายสาธารณะที่มีความซับซ้อน เนื่องจากเกี่ยวข้องกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลายฝ่ายและกฎหมายหลายชุด บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) จำแนกรูปแบบโครงสร้างเครือข่ายในการจัดการที่ดินเกษตร (2) วิเคราะห์ประสิทธิผลของโครงสร้างเครือข่ายต่อการประสานงานและการจัดการข้อพิพาท และ (3) อธิบายบทบาทของกติกาที่ใช้จริง (rules-in-use) ต่อผลลัพธ์ของธรรมาภิบาลที่ดิน โดยใช้กรอบแนวคิดบูรณาการระหว่างการกำกับดูแลแบบเครือข่าย (Network Governance) กรอบ IAD และแนวคิดธรรมาภิบาลที่ดิน (Land Governance) ผลการศึกษาพบว่าโครงสร้างเครือข่ายมีลักษณะผสมระหว่างแบบหน่วยงานหลัก (lead organization) และแบบมีส่วนร่วม (participant-governed) โดยรัฐมีบทบาทเป็นศูนย์กลางการประสานงาน ขณะที่ภาคชุมชนมีบทบาทในการมีส่วนร่วมบางระดับ ประสิทธิผลของเครือข่ายขึ้นอยู่กับกติกาที่ใช้จริง โดยเฉพาะด้านข้อมูล การตัดสินใจ และการกำกับติดตาม บทความเสนอว่าการออกแบบโครงสร้างเครือข่ายควบคู่กับการปรับกติกาเชิงสถาบันจะช่วยเพิ่มประสิทธิผลของการจัดการที่ดินและนำไปสู่ความยั่งยืนในระดับพื้นที่

การบังคับใช้กฎหมายกรณีอำนาจหน้าที่ปลัดองค์การบริหารส่วนตำบล ขณะไม่มีนายกองค์การบริหารส่วนตำบลปฏิบัติหน้าที่

2026-09-26T14:57:25+07:00

ภายหลังจากคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ทำการยึดอำนาจการปกครอง มีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พ.ศ. 2557 ทำให้สิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมืองถูกระงับ การบริหารราชการส่วนท้องถิ่น องค์การบริหารส่วนตำบล หลายแห่งให้งดจัดให้มีการเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนตำบล คณะรักษาความสงบแห่งชาติประกาศให้การบริหารงานขององค์การบริหารส่วนตำบลกระทำโดยข้าราชการประจำ กล่าวคือนายกองค์การบริหารส่วนตำบลครบวาระการดำตำแหน่งและไม่มีนายกองค์การบริหารส่วนตำบล แต่งตั้งให้ปลัดองค์การบริหารส่วนตำบลปฏิบัติหน้าที่นายกองค์การบริหารส่วนตำบล จนกระทั่งในปี 2562 องค์การบริหารส่วนตำบลมีนายกองค์การบริหารส่วนตำบลมาจาการเลือกตั้งของประชาชนโดยตรงนับแต่นั้นเป็นต้นมา จนถึงวันที่ 27 พฤศจิกายน 2568 นายกองค์การบริหารส่วนตำบลครบวาระอีกครั้งและระหว่างรอการเลือกตั้ง การบริหารงานขององค์การบริหารส่วนตำบลจะต้องกระทำโดยปลัดองค์การบริหารส่วนตำบลปฏิบัติหน้าที่ของนายกองค์การบริหารส่วนตำบลได้เท่าที่จำเป็นและเป็นการชั่วคราว ตามพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2562 มาตรา 64 วรรคสี่

มาตรการทางกฎหมายในการป้องกันและปราบปรามการสะกดรอยทางไซเบอร์ (Cyberstalking): ศึกษากรณีช่องว่างของกฎหมายไทยกับผลกระทบต่อเยาวชนระดับอุดมศึกษา

2026-09-30T14:26:08+07:00

การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์รูปแบบอาชญากรรมทางเทคโนโลยี โดยมุ่งเน้นการสะกดรอยทางไซเบอร์ (Cyberstalking) ที่ส่งผลกระทบต่อเยาวชนระดับอุดมศึกษาไทย พร้อมศึกษากฎหมายเปรียบเทียบเพื่อเสนอแนวทางคุ้มครองเยาวชนอย่างเป็นรูปธรรม ผลการศึกษาพบว่าอาชญากรรมทางไซเบอร์มีความซับซ้อนและรุนแรงขึ้นผ่านเทคนิค Deepfake การหลอกลวง และการกลั่นแกล้งทางออนไลน์ ซึ่งส่งผลเสียต่อสุขภาพจิตและความปลอดภัยอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะพฤติกรรมการเฝ้าติดตามผ่านพิกัดสถานที่ (Geotagging) และการใช้บัญชีปลอม (Catfishing) แต่จากการวิเคราะห์พบว่ากฎหมายไทยในปัจจุบัน ทั้งพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ และประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 397 ยังมีข้อจำกัดในการเอาผิดการคุกคามทางจิตวิทยาที่ไม่มีความเสียหายทางกายภาพที่ชัดเจน ซึ่งแตกต่างจากกฎหมายของสหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร และญี่ปุ่น ที่มีบทบัญญัติฐานความผิดฐานสะกดรอยตาม (Anti-Stalking Act) เป็นการเฉพาะ ผู้วิจัยจึงเสนอแนะให้มีการปรับปรุงกฎหมายไทยโดยบัญญัติฐานความผิดการสะกดรอยทางไซเบอร์เพิ่มในกฎหมายคอมพิวเตอร์หรือกฎหมายอาญา หรือพิจารณานำโมเดลของประเทศญี่ปุ่นมาปรับใช้ โดยให้อำนาจเจ้าหน้าที่ตำรวจออก “คำเตือน” หรือ “คำสั่งห้าม” เพื่อยับยั้งพฤติกรรมได้ทันทีโดยไม่ต้องรอคำสั่งศาล อันเป็นการป้องกันความรุนแรงที่จะเพิ่มระดับขึ้นในอนาคต และสอดคล้องกับแนวคิดของ อรรถกร กัณหานนท์ เรื่อง ปัญหาและแนวทางการพัฒนาการดำเนินคดีอาญา กรณีการสะกดรอยเฝ้าติดตามในประเทศไทย

คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของนักการเมืองท้องถิ่นตามทัศนคติของประชาชนในพื้นที่ อำเภอห้วยแถลง จังหวัดนครราชสีมา

2026-10-19T23:59:01+07:00

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาระดับคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของนักการเมืองท้องถิ่น ตามทัศนคติของประชาชนในพื้นที่อำเภอห้วยแถลง จังหวัดนครราชสีมา และ (2) เปรียบเทียบคุณลักษณะที่ พึงประสงค์ของนักการเมืองท้องถิ่นตามทัศนคติของประชาชนในพื้นที่อำเภอห้วยแถลง จังหวัดนครราชสีมา การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ ประชากร คือ ประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่อาศัยอยู่ในเขตพื้นที่องค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่นอำเภอห้วยแถลง จังหวัดนครราชสีมา จำนวน 82,706 คน กลุ่มตัวอย่างจำนวน 398 คน เครื่องมือการวิจัย คือ แบบสอบถาม สถิติวิเคราะห์ข้อมูลคือ การแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน t-test (Independent samples) การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว และ วิธีการของเซฟเฟ่

ผลการวิจัยพบว่า

คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของนักการเมืองท้องถิ่นตามทัศนคติของประชาชนในเขตพื้นที่ อำเภอห้วยแถลง จังหวัดนครราชสีมา โดยรวมอยู่ในระดับมาก เรียงลำดับค่าเฉลี่ยจากมากไปหาน้อย ดังนี้ ด้านด้านสติปัญญาและวิสัยทัศน์ ด้านความรู้ความสามารถ ด้านมนุษยสัมพันธ์ ด้านคุณธรรม จริยธรรม และ ด้านจิตใจและอารมณ์ ตามลำดับ
คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของนักการเมืองท้องถิ่นตามทัศนคติของประชาชนในเขตพื้นที่ อำเภอห้วยแถลง จังหวัดนครราชสีมา ที่มีเพศ ระดับการศึกษา อาชีพต่างกัน มีทัศนคติต่อคุณลักษณะที่พึง ประสงค์ของนักการเมืองท้องถิ่น ไม่แตกต่างกัน

การจัดการเรียนรู้แบบมุ่งเน้นสมรรถนะในรายวิชาทักษะภาษาไทยเพื่อการสื่อสารในงานอาชีพ เพื่อส่งเสริมผลลัพธ์การเรียนรู้ของนักศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง วิทยาลัยอาชีวศึกษาเชียงใหม่

2026-06-17T16:17:40+07:00

การศึกษาครั้งนี้มีจุดประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาการจัดการเรียนรู้แบบมุ่งเน้นสมรรถนะโดยใช้แนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ในรายวิชาทักษะภาษาไทยเพื่อการสื่อสารในงานอาชีพ สำหรับนักศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง วิทยาลัยอาชีวศึกษาเชียงใหม่ และ 2) ศึกษาผลลัพธ์การเรียนรู้ของนักศึกษาหลังได้รับการจัดการเรียนรู้แบบมุ่งเน้นสมรรถนะ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง ชั้นปีที่ 1 ที่เรียนรายวิชา 30000-1101 ทักษะภาษาไทยเพื่อการสื่อสารในงานอาชีพ วิทยาลัยอาชีวศึกษาเชียงใหม่ ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย แผนการจัดการเรียนรู้แบบมุ่งเน้นสมรรถนะ แบบประเมินแผนการจัดการเรียนรู้ และแบบประเมินผลลัพธ์การเรียนรู้ของนักศึกษาตามกรอบคุณวุฒิอาชีวศึกษาแห่งชาติ (NQF) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการศึกษาพบว่า 1) แผนการจัดการเรียนรู้แบบมุ่งเน้นสมรรถนะที่พัฒนาขึ้นมีจำนวน 5 แผน รวม 15 ชั่วโมง และมีคุณภาพโดยรวมอยู่ในระดับเหมาะสมมากที่สุด 2) ผลลัพธ์การเรียนรู้ของนักศึกษาหลังได้รับการจัดการเรียนรู้โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด และสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 70 ที่กำหนดไว้ โดยมีนักศึกษาผ่านเกณฑ์จำนวน 28 คน คิดเป็นร้อยละ 93.33 ด้านคุณธรรม จริยธรรม คุณลักษณะที่พึงประสงค์ คุณลักษณะตามบรรทัดฐานที่ดีของสังคมและลักษณะบุคคล มีค่าเฉลี่ยสูงสุด ขณะที่ด้านความสามารถในการประยุกต์ใช้และความรับผิดชอบมีค่าเฉลี่ยน้อยสุด แต่ยังอยู่ในระดับมาก