คณะกรรมาธิการสามัญสภาผู้แทนราษฎรกับบทบาทในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน ตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2544-2564
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทของคณะกรรมาธิการสามัญสภาผู้แทนราษฎรในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน ตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2544-2564 ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ฉบับปี พ.ศ. 2540, 2550 และ 2560 และศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จหรือความล้มเหลวในการพัฒนาการเมืองไทย เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาบทบาทในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน โดยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสารและการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญจากกลุ่มนิติบัญญัติ กลุ่มสื่อสารมวลชน และกลุ่มภาคประชาชน จำนวน 15 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาและการวิเคราะห์เปรียบเทียบ ผลการวิจัย พบว่า (1) บทบาทของคณะกรรมาธิการสามัญสภาผู้แทนราษฎร ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ฉบับปี พ.ศ. 2540, 2550 และ 2560 ได้บัญญัติให้อำนาจสภาผู้แทนราษฎรเลือกสมาชิกตั้งเป็นคณะกรรมาธิการสามัญ จึงนำไปสู่การตราข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2544, 2551 และ 2562 ตามลำดับ โดยมีอำนาจหน้าที่สอดคล้องกัน อย่างไรก็ตาม รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ฉบับปี พ.ศ. 2560 มีบทบัญญัติที่เป็นสาระสำคัญในประเด็นการบัญญัติให้สภาผู้แทนราษฎรเปิดเผยบันทึกการประชุม รายงานการดำเนินการ รายงานการสอบหาข้อเท็จจริง หรือรายงานการศึกษา ของคณะกรรมาธิการให้ประชาชนทราบ จึงเป็นการบัญญัติเพิ่มเติมเพื่อให้ประชาชนมีส่วนร่วมมากยิ่งขึ้นในประเด็นการรับทราบข้อมูลสาธารณะ (2) ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จหรือความล้มเหลวในการพัฒนาการเมืองไทย มีดังนี้ (2.1) ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จ ได้แก่ความเป็นอิสระ ประสิทธิภาพในการดำเนินงาน การสนับสนุนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และการมีส่วนร่วมของประชาชน (2.2) ปัจจัยที่ส่งผลต่อความล้มเหลว ได้แก่ การแทรกแซงทางการเมือง ความไม่มีเสถียรภาพทางการเมือง ข้อจำกัดด้านบุคลากร การขาดความต่อเนื่องของกระบวนการทำงาน และการขาดการมีส่วนร่วมของประชาชน และ (3) แนวทางการพัฒนาบทบาทในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน ได้แก่ การสร้างระบบการเผยแพร่ข้อมูลออนไลน์ การเพิ่มการมีส่วนร่วมโดยตรงของประชาชนในกระบวนการนิติบัญญัติ การสร้างความเชื่อมโยงระหว่างฝ่ายนิติบัญญัติกับประชาชน การให้ความรู้ทางการเมืองแก่ประชาชน การปฏิรูปกฎหมายและกระบวนการนิติบัญญัติ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารเป็นความคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้นิพนธ์ ไม่เกี่ยวข้องกับสำนักงานกฎหมายกัญจนรัตน
เอกสารอ้างอิง
กอบชัย ชิงชัย. (2567). กลไกการดำเนินงานของคณะกรรมาธิการสามัญสภาผู้แทนราษฎร. การค้นคว้าอิสระรัฐศาสตรมหาบัณฑิต (บริหารรัฐกิจและกิจการสาธาราณะ), มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2544. (2544). ราชกิจจานุเบกษา, 118(พิเศษ 42 ง), 25-73.
ข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2551. (2551). ราชกิจจานุเบกษา, 125(พิเศษ 79 ง), 9-45.
ข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2562. (2562). ราชกิจจานุเบกษา, 136(พิเศษ 216 ง), 23-59.
ถวิลวดี บุรีกุล. (2552). พลวัตการมีส่วนร่วมของประชาชน: จากอดีตจนถึงรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550. สถาบันพระปกเกล้า.
บวรศักดิ์ อุวรรณโร และถวิลวดี บุรีกุล. (2548). ประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วม. สถาบันพระปกเกล้า.
พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช 2475. (2475). ราชกิจจานุเบกษา, 49, 166-179.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540. (2540). ราชกิจจานุเบกษา, 114(55 ก), 1-99.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550. (2550). ราชกิจจานุเบกษา,124(47 ก), 1-127.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. (2560). ราชกิจจานุเบกษา, 134(40 ก), 1-90.
สุจิตตรา พูนสวัสดิ์. (2566). ประสิทธิภาพในการใช้อำนาจของคณะกรรมาธิการสภาผู้แทนราษฎร. วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต (กฎหมายมหาชน), มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2548). บทบาทของคณะกรรมาธิการต่อนโยบายของรัฐบาล.
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2555). บทบาทและอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมาธิการสามัญสภาผู้แทนราษฎร ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550.
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2566). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชน.
Creighton, J. L. (2005). The public participation handbook: Making better decisions through citizen involvement. Jossey-Bass.
Firdausi, A. A. (2005). People’s participation: A framework. Asia Pacific Business Review, 1(1), 9-17.
United Nations. (1993). People’s participation. Retrieved from https://www.un-ilibrary.org/content/books/9789210576543c005/read
