องค์ประกอบการจัดการขยะให้เป็นศูนย์ในสถานศึกษา

เอกราช โฆษิตพิมานเวช; ชญานิศ โฆษิตพิมานเวช

ผู้แต่ง

เอกราช โฆษิตพิมานเวช มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น
ชญานิศ โฆษิตพิมานเวช มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น

คำสำคัญ:

องค์ประกอบ, การจัดการขยะให้เป็นศูนย์, สถานศึกษา

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ เป็นการศึกษาองค์ประกอบการจัดการขยะให้เป็นศูนย์ในสถานศึกษา ผลการศึกษาพบว่า การจัดการขยะควรเริ่มปลูกฝังให้กับนักเรียนในสถานศึกษา เพื่อให้นักเรียนนำความรู้และประสบการณ์ไปประชาสัมพันธ์ส่งต่อถึงผู้ปกครองและชุมชนต่อไป เพื่อให้เกิดการแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะการขาดความรู้ ความเข้าใจ และแรงจูงใจในการคัดแยกและนำขยะกลับมาใช้ประโยชน์อย่างเหมาะสม องค์ประกอบการจัดการขยะให้เป็นศูนย์ที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 4 องค์ประกอบหลัก คือ การลดการใช้ (Reduce) การใช้ซ้ำ (Reuse) การรีไซเคิล (Recycle) และการหลีกเลี่ยงการสร้างขยะ (Avoid) องค์ประกอบการจัดการขยะให้เป็นศูนย์ในสถานศึกษาสามารถนำไปใช้เป็นนโยบายในการส่งเสริมการจัดการขยะอย่างยั่งยืนในสถานศึกษา และสามารถขยายผลไปยังชุมชนโดยรอบ เพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อมที่ดีต่อไป สำหรับผู้บริหารและผู้เกี่ยวข้องในการวางแผน และยุทธศาสตร์การบริหารในด้านต่างๆ ภายในองค์กร ให้มีความสอดคล้อง กับนโยบายและแผนการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ รวมถึงการส่งเสริมหลักธรรมที่เหมาะสมไปบูรณาการกับการพัฒนาสังคมชุมชนและสิ่งแวดล้อม สามารถนำไปปฏิบัติได้จริง และสามารถเป็นเครื่องมือที่ใช้ในการจัดการขยะอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมมลพิษ. (2559). โครงการสำรวจและวิเคราะห์องค์ประกอบขยะมูลฝอยชุมชนของเทศบาลทั่วประเทศ โดยกรมควบคุมมลพิษ พ.ศ. 2551. กรุงเทพมหานคร : กรมควบคุมมลพิษ.

กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่นและกรมควบคุมมลพิษ. (2559). แผนปฏิบัติการ “ประเทศไทยไร้ขยะตามแนวทางประชารัฐ” ระยะที่ 1 ปี (2559 – 2560). กรุงเทพมหานคร : กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่นและกรมควบคุมมลพิษ.

กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2560). คู่มือเส้นทางสู่ชุมชนเส้นทางปลอดขยะ (Zero Waste). กรุงเทพมหานคร : กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม.

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2563). การจัดการขยะของประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร : กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.

นัฐฐา ทองช่วย. (2557). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการขยะมูลฝอยแบบครบวงจรในเขตพื้นที่เทศบาลตำบลลานกระบือ จังหวัดกำแพงเพชร. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสังคมศาสตร์สิ่งแวดล้อม. คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ : มหาวิทยาลัยมหิดล.

นันทวัฒน์ เม่นมงกุฎ. (2558). แนวทางที่เหมาะสมต่อการจัดการขยะด้วยการมีส่วนร่วมของประชาชน ตามหลักการการจัดการขยะแบบไม่มีขยะหลงเหลือ (Zero Waste) : กรณีศึกษาแหล่งท่องเที่ยวจังหวัดเพชรบุรี. วิทยานิพนธ์รัฐศาสนศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยนานาชาติแสตมฟอร์ด.

พระมหาอภิเชษฐ์ มุทจิตโต (คำงา). (2565). แนวทางจัดการเรียนรู้และปฏิบัติเพื่อการจัดการขยะ ให้เป็นศูนย์ ตามหลักพุทธบริหารสำหรับวัดในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราช วิทยาลัย.

รุ่งกิจ บูรณ์เจริญ. (2554). การจัดการขยะเป็นศูนย์: กรณีศึกษา โรงเรียนจอมพระประชาสรรค์ อำเภอจอมพระ จังหวัดสุรินทร์. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการจัดการสิ่งแวดล้อม. คณะพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม : สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

วรรณวลี เจนประเสริฐ. (2564). การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานร่วมกับบอร์ดเกมเพื่อส่งเสริมจิตสำนึกในการจัดการขยะเป็นศูนย์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีและการสื่อสารการศึกษา. คณะครุศาสตร์ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคที่ 16. (2560). รายงานผลการดำเนินงานโครงการเฝ้าระวังคุณภาพน้ำสิ่งแวดล้อม. สงขลา: สำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคที่ 16.

Cox, A., Nguyen, T., & Green, J. (2010). Exploring sustainable resource management in developing urban centers. Environmental Management. 46(3). 312–325.

Curran, P., & Williams, R. (2012). Environmental communication and public participation. Journal of Environmental Policy. 28(4). 401–418.

LaBrecque, A., Johnston, S., & Davis, R. (2015). Assessing structural integrity in dynamic ecosystems. Geographical Review. 105(1). 44–61.

Murphy, S., & Pincetl, S. (2013). Zero waste or zero progress? Urban metabolism and materials management in modern cities. Journal of Environmental Management. 129. 452–463.

Palmer, M. (2004). Ecology for a crowded planet. Science. 304(5675). 1251–1252.

Saima Hamid Baba, Ahmad, M., & Khan, S. (2020). Impact of modern information systems on agricultural sustainability. Journal of Cleaner Production. 245. Article 118890.