การพัฒนาหลักสูตรเสริมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตด้านความสุขของผู้สูงอายุโดยใช้กิจกรรมนาฎศิลป์ไทย

บทคัดย่อ

           การวิจัยและพัฒนาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนาหลักสูตรเสริม 2) สร้างหลักสูตรเสริมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตด้านความสุขของผู้สูงอายุ 3) ทดลองใช้หลักสูตรเสริม 4) ประเมินผลหลักสูตรเสริม และ 5) สะท้อนผลการพัฒนาหลักสูตร เครื่องมือในการส่งเสริมคุณภาพชีวิตด้านความสุขของผู้สูงอายุ กลุ่มเป้าหมายคือผู้สูงอายุจำนวน 60 คน ที่สมัครใจเข้าร่วมกิจกรรม การวิจัยมีการประเมินหลักสูตรใน 3 ด้าน ได้แก่ ด้านปัจจัยนำเข้า ด้านกระบวนการ และด้านผลผลิต เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสำรวจ แบบวิเคราะห์เอกสาร แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง แบบสรุปข้อมูล และแบบประเมิน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที การวิเคราะห์เนื้อหา และการสรุปเชิงพรรณนา

           ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลการศึกษาข้อมูลพื้นฐานสะท้อนว่าผู้สูงอายุยังประสบปัญหาในคุณภาพชีวิตด้านความสุขทั้ง 5 มิติ ได้แก่ สุขสบาย สุขสนุก สุขสง่า สุขสว่าง และสุขสงบ อันเกี่ยวข้องกับปัญหาสุขภาพ การขาดกิจกรรม การรู้สึกโดดเดี่ยว การขาดโอกาสในการเรียนรู้ และความเครียดทางอารมณ์ 2) ผลการสร้างหลักสูตรเสริมโดยใช้กิจกรรมนาฏศิลป์ไทย หลักสูตรประกอบด้วย 6 องค์ประกอบ ได้แก่ หลักการ วัตถุประสงค์ เนื้อหา กิจกรรม ปัจจัยส่งเสริม และการประเมินผล จากผู้เชี่ยวชาญพบว่าหลักสูตรมีความเหมาะสมในระดับมาก มีระดับความสุขสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 80 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3) ผลการทดลองใช้หลักสูตรเสริมกับผู้สูงอายุ 60 คน ในจังหวัดสมุทรปราการ ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตด้านความสุขอยู่ในระดับมาก และมีความพึงพอใจในระดับสูงมาก โดยเฉพาะด้านความเหมาะสมของเนื้อหาและกิจกรรมที่สามารถนำไปใช้ได้จริง 4) ผลการเปรียบเทียบระดับความสุข พบว่าหลังเข้าร่วมกิจกรรม ผู้สูงอายุมีระดับความสุขสูงมากอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) 5) ผลการสะท้อนการพัฒนาหลักสูตรเสริมเมื่อสิ้นสุดกระบวนการ ผู้สูงอายุมีอารมณ์แจ่มใส มองโลกในแง่ดี เข้าใจและจัดการอารมณ์ตนเองได้ดีขึ้น มีปฏิสัมพันธ์และความร่วมมือในกลุ่มเพิ่มขึ้น รวมทั้งมีความจำและการคิดอย่างมีเหตุผลดีขึ้น สะท้อนในการส่งเสริมคุณภาพชีวิตด้านความสุขของผู้สูงอายุอย่างชัดเจน