การพัฒนาทักษะการคิดเชิงระบบในการใช้ภาษาเพื่อแสดงเหตุผลของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ผ่านการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดเชิงคำนวณร่วมกับการใช้ผังกราฟิก

Main Article Content

พรหมเทพ หล้าแดง
กุณฑิกา ชาพิมล
จุไรรักษ์ ศรีวัฒนา

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อวิเคราะห์พัฒนาการด้านทักษะการคิดเชิงระบบในการใช้ภาษาเพื่อแสดงเหตุผลของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดเชิงคำนวณร่วมกับการใช้ผังกราฟิก และ 2) เพื่อศึกษาแนวปฏิบัติที่ดีในการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดเชิงคำนวณร่วมกับการใช้ผังกราฟิกที่ส่งเสริมทักษะการคิดเชิงระบบในการใช้ภาษาเพื่อแสดงเหตุผลของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 กลุ่มเป้าหมาย คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนสาธิตแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร ปีการศึกษา 2567 จำนวน 28 คน โดยวิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ยเลขคณิต คะแนนพัฒนาการสัมพัทธ์ และการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ ผลการศึกษาพบว่า 1) หลังจากการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดเชิงคำนวณร่วมกับการใช้ผังกราฟิก นักเรียนมีระดับพัฒนาการด้านการคิดเชิงระบบในการใช้ภาษาเพื่อแสดงเหตุผลในระดับที่ดีขึ้น โดยมีคะแนนพัฒนาการสัมพัทธ์เฉลี่ย 70.95 อยู่ในระดับสูง และเมื่อพิจารณาจากใบงานแบบวัดความคิดในแต่ละครั้งพบว่านักเรียนมีระดับของคะแนนที่สูงขึ้นในทุกวงจรของการจัดการเรียนรู้ โดยมีคะแนน 4.15 5.7 9.25 และ 11.65 ตามลำดับ 2) พบแนวปฏิบัติที่ดีจำนวน 3 แนวปฏิบัติ ประกอบด้วย 1) การเชื่อมโยงเนื้อหาเหตุผลกับเรื่องที่คุ้นเคย และน่าสนใจ 2) การเรียนรู้จากตัวอย่าง เพื่อสร้างต้นแบบความรู้ และ 3) รวมกันคิด ร่วมกันสร้าง เพื่อพัฒนาผังกราฟิก

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
หล้าแดง พ., ชาพิมล ก., & ศรีวัฒนา จ. (2026). การพัฒนาทักษะการคิดเชิงระบบในการใช้ภาษาเพื่อแสดงเหตุผลของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ผ่านการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดเชิงคำนวณร่วมกับการใช้ผังกราฟิก. วารสารวจนะ, 14(1), e140105. สืบค้น จาก https://so19.tci-thaijo.org/index.php/VacanaJournal/article/view/3527
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ฉัตรพงศ์ ชูแสงนิล. (2563). แนวคิดเชิงคำนวณ. คลังความรู้SciMath. https://www.scimath.org/lesson-technology/item/10560-2019-08-28-02-43-20

ทิศนา แขมมณี. (2556). การคิด. หอสมุดคุรุสภา. https://elibrary.ksp.or.th/index.php?lvl=cmspage&pageid=4&id_article=178

ประจักษ์ ปฏิทัศน์. (2562). การคิดเชิงระบบและความคิดสร้างสรรค์. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พชรมณฑ์ หมวดนุ่ม และสุเทพ อ่วมเจริญ. (2557). การพัฒนาความสามารถในการคิดเชิงระบบเพื่อเชื่อมโยงการเขียนโดยใช้เทคนิคผังกราฟิกของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 6(2), 195–207. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/suedureasearchjournal/article/view/25900

พิณภัทรา เวทย์วิทยานุวัฒน์. (2562). การพัฒนาความสามารถในการคิดเชิงระบบเรื่องระบบร่างกายมนุษย์ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นโดยใช้วัฏจักรการเรียนรู้ 5E ร่วมกับผังกราฟิกเชื่อมโยงความคิด [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository. http://doi.org/10.58837/CHULA.THE.2019.745

เมตตา มงคลธีระเดช. (2567). 6 เทคนิคการดึงดูดความสนใจของผู้เรียนตามหลักการของสมอง. สถาบันการเรียนรู้ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี. https://li.kmutt.ac.th/student-engagement/knowledge

ฤทัย สมบัติเจริญไทย, พาที เกศธนากร และณรงค์ พันธุ์คง. (2567). ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้สาระเทคโนโลยีด้วยการจัดการเรียนรู้กระบวนการคิดเชิงคำนวณร่วมกับกระบวนการกลุ่มเทคนิค TAI เพื่อส่งเสริมความรู้เกี่ยวกับทักษะการคิดเชิงระบบและทักษะการคิดเชิงสร้างสรรค์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4. วารสาร มจร กาญจนปริทรรศน์, 4(2), 211–225. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/Kanchana-editor/article/view/272652

ฤทัยรัตน์ ชิดมงคล และสมยศ ชิดมงคล. (2560). การคิดเชิงระบบ : ประสบการณ์สอนเพื่อพัฒนาความคิดเชิงระบบ. วารสารครุศาสตร์, 45(2), 209-224. https://doi.org/10.58837/CHULA.EDUCU.45.2.14

ศิริชัย กาญจนวาสี. (2556). ทฤษฎีการทดสอบแบบดั้งเดิม (พิมพ์ครั้งที่ 7). โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2554). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. https://dictionary.orst.go.th

สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2562). หลักภาษาและการใช้ภาษาเพื่อการสื่อสารชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 (พิมพ์ครั้งที่ 10). องค์การค้าของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมสวัสดิการและสวัสดิภาพครูและบุคลากรทางการศึกษา.

สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2565). บรรทัดฐานภาษาไทย เล่ม 5 กระบวนการคิดและการเขียนร้อยแก้ว (พิมพ์ครั้งที่ 2). องค์การค้าของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมสวัสดิการและสวัสดิภาพครูและบุคลากรทางการศึกษา.

Bertalanffy, L. von. (1968). General system theory: Foundations, development, applications. George Braziller.

Kemmis, S., & McTaggart, R. (1998). The action research planner (3rd ed.). Deakin University Press.

Richmond, B. (1993). Systems thinking: Critical thinking skills for the 1990s and beyond. System Dynamics Review, 9(2), 113–133. https://doi.org/10.1002/sdr.4260090203

Shaked, H., & Schechter, C. (2017). Systems thinking for school leaders: Holistic leadership for excellence in education. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-53571-5