ลักษณะทางวากยสัมพันธ์และบทบาทของคำว่า “ถูก” ในภาษากฎหมายไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาลักษณะเด่นของภาษากฎหมายไทยผ่านการวิเคราะห์โครงสร้างทางวากยสัมพันธ์ของคำว่า ถูก โดยเฉพาะโครงสร้างประโยคกรรมวาจกที่มีตัวบ่งชี้ ถูก ที่ปรากฏในประมวลกฎหมาย และคำพิพากษาศาลฎีกา ผลการศึกษาพบโครงสร้างประโยคกรรมวาจก [ถูก + กริยา] สูงสุด และ โครงสร้าง [ผู้ + ถูก + กริยา] รองลงมา แสดงให้เห็นว่าภาษากฎหมายใช้ประโยคกรรมวาจกเพื่อเน้นผลของการกระทำ และแจกแจงสถานะทางกฎหมายของบุคคล มากกว่าการระบุตัวผู้กระทำ ผลการศึกษาสะท้อนให้เห็นลักษณะเฉพาะของภาษากฎหมายแต่ละประเภท และคุณลักษณะด้านความเป็นวัตถุวิสัย ความเป็นทางการ การแสดงอำนาจ ความแจ่มชัดและความซับซ้อน และความแม่นยำของภาษากฎหมาย ผลการวิจัยนี้สามารถนำไปประยุกต์ในการสอนภาษาไทยและภาษากฎหมายไทย และการประมวลผลภาษาธรรมชาติได้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อคิดเห็นและเนื้อหาที่ปรากฏในบทความเป็นความเห็นส่วนบุคคลของผู้แต่งแต่ละท่าน มิได้สะท้อนถึงทัศนะของวารสารหรือหน่วยงาน/สถาบันต้นสังกัด ความถูกต้องและข้อผิดพลาดใด ๆ เป็นความรับผิดชอบของผู้แต่งโดยเฉพาะ
การนำบทความ เนื้อหา ข้อมูล หรือภาพประกอบไปใช้ซ้ำหรือเผยแพร่ในลักษณะอื่น ต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจาก วารสารวจนะ
เอกสารอ้างอิง
กฤตกา ผลเกิด. (2546). การศึกษาวัจนลีลาของประมวลกฎหมายอาญา [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. Silpakorn University Repository. https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/4402
ดุลยการณ์ กรณฑ์แสง. (2537). การวิเคราะห์การนิยามศัพท์ภาษากฎหมาย : กฎหมายมรดกและครอบครัว [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. Thammasat University Digital Collections. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:119380
ธานินทร์ กรัยวิเชียร. (2539). ภาษากฎหมายไทย (พิมพ์ครั้งที่ 7). อนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ ศาสตราจารย์ ดร.บุญ อินทรัมพรรย์. โรงพิมพ์ชวนพิมพ์.
นัทธ์ชนัน นาถประทาน. (2555). การเว้นระยะห่างจากผู้ฟังหรือผู้อ่านในภาษากฎหมาย ภาษาการเมือง ภาษาสื่อ และภาษาวิชาการของไทย. วารสารมนุษยศาสตร์, 19(2), 1–23.
ประภารัตน์ พรหมปภากร. (2539). การแปรและการเปลี่ยนแปลงของคุณานุประโยคในภาษาไทยสมัยรัตนโกสินทร์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository. https://doi.org/10.58837/CHULA.THE.1996.2116
พิมพา จิตตประสาทศีล. (2548). การศึกษาลักษณะภาษาในกฎหมายไทย : ประมวลกฎหมายอาญาและประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. Thammasat University Digital Collections. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:114189
ราชบัณฑิตยสถาน. (2554). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. https://dictionary.orst.go.th/
วรรณวนัช อรุณฤกษ์. (2559). ลักษณะภาษา รูปแบบและเนื้อหาในคำพิพากษาของศาลทหารสูงสุด [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. Thammasat University Digital Collections. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:90245
วรรณวนัช อรุณฤกษ์. (2565). ประโยคในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาและประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งของไทย. วารสารสหวิทยาการ, 19(2), 40–70.
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารศาลฎีกา. (2565). คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4969/2565. http://deka.supremecourt.or.th/
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารศาลฎีกา. (2565). คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5003/2565. http://deka.supremecourt.or.th/
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารศาลฎีกา. (2566). คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3031/2566. http://deka.supremecourt.or.th/
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารศาลฎีกา. (2567). คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2527/2567. http://deka.supremecourt.or.th/
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารศาลฎีกา. (2567). คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2528/2567. http://deka.supremecourt.or.th/
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารศาลฎีกา. (2567). คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4765/2567. http://deka.supremecourt.or.th/
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารศาลฎีกา. (2567). คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4836/2567. http://deka.supremecourt.or.th/
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารศาลฎีกา. (2567). คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5307/2567. http://deka.supremecourt.or.th/
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารศาลฎีกา. (2567). คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6067/2567. http://deka.supremecourt.or.th/
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารศาลฎีกา. (2567). คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8084/2567. http://deka.supremecourt.or.th/
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารศาลฎีกา. (2567). คำวินิจฉัยที่ 57/2567. http://deka.supremecourt.or.th/
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารศาลฎีกา. (2567). คำวินิจฉัยที่ 68/2567. http://deka.supremecourt.or.th/
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารศาลฎีกา. (2567). คำวินิจฉัยที่ 72/2567. http://deka.supremecourt.or.th/
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารศาลฎีกา. (2567). คำวินิจฉัยที่ 77/2567. http://deka.supremecourt.or.th/
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารศาลฎีกา. (2568). คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 44/2568. http://deka.supremecourt.or.th/
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารศาลฎีกา. (2568). คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 345/2568. http://deka.supremecourt.or.th/
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารศาลฎีกา. (2568). คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1750/2568. http://deka.supremecourt.or.th/
สรบุศย์ รุ่งโรจน์สุวรรณ. (2557). การแสดงอำนาจในภาษากฎหมายไทยผ่านการใช้รูปแบบภาษาที่ซับซ้อน. ใน อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์ (บ.ก.), ภาษากับอำนาจ : บทความจากการประชุมวิชาการ (น. 1–46). สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สรบุศย์ รุ่งโรจน์สุวรรณ, นัทธ์ชนัน นาถประทาน และอมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2558). รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ โครงการภาษาแห่งอำนาจ : โครงการย่อยที่ 1 การวิเคราะห์วัจนลีลาของภาษากฎหมาย ภาษาการเมือง ภาษาสื่อ และภาษาวิชาการของสังคมไทย. สำนักงานคณะกรรมการอุดมศึกษาและสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2559). ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา. https://www.dgr.go.th/law/th/newsAll/405/9307
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2563). ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง. https://jla.coj.go.th/th/content/category/detail/id/4/cid/1560/iid/10978/
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2564). ประมวลกฎหมายอาญา. https://jla.coj.go.th/th/content/category/detail/id/8/cid/113/iid/121230
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2565). ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์. https://jla.coj.go.th/th/content/category/detail/id/8/cid/112/iid/121227
สุกัญญา สุวิทยะรัตน์. (2553). ภาษาในกฎหมายลักษณะอาญา กับ ประมวลกฎหมายอาญา : การศึกษาเชิงเปรียบเทียบต่างสมัย [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository. https://doi.org/10.58837/CHULA.THE.2010.2093
สุธาสินี ปิยพสุนทรา. (2556). ประโยครวมและประโยคซ้อนในทำเนียบภาษาวิชาการ ภาษาการเมือง ภาษากฎหมาย และภาษาสื่อ. วรรณวิทัศน์, 13(1), 115–139.
อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์, กิติมา อินทรัมพรรย์ และนัฐวุฒิ ไชยเจริญ. (2554). รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ โครงการไวยากรณ์ไทยฉบับครอบคลุมภาษาย่อย เล่มที่ 1 เรื่องไวยากรณ์ภาษาไทยมาตรฐาน. สำนักงานคณะกรรมการอุดมศึกษาและสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
Biber, D., Conrad, S., & Reppen, R. (1998). Corpus linguistics: Investigating language structure and use. Cambridge University Press.
Bulatovic, V. (2013). Legal language: The passive voice myth. Journal of English for Specific Purposes at Tertiary Level, 1(1), 93–112. https://www.researchgate.net/publication/323279619
Haigh, R. (2009). Legal English (2nd ed.). Routledge.
Indrambarya, K. (2025). Thai passive markers in adversative and non-adversative passives in speakers of different ages. JSEALS, 18, 18–45.
McEnery, T., & Hardie, A. (2012). Corpus linguistics: Method, theory and practice. Cambridge University Press.
Prasithrathsint, A. (2001). The establishment of the neutral passive and the persistence of the adversative passive in Thai. Manusya: Journal of Humanities, 4(2), 77–88.
Prasithrathsint, A. (2003). A typological approach to passive in Thai. Manusya: Journal of Humanities, 6(1), 2–17.
Prasithrathsint, A. (2006). Development of Thùuk passive marker in Thai. In W. Abraham & L. Leisio (Eds.), Passivization and typology: Form and function (pp. 115–131). John Benjamins Publishing Company.
Rungrojsuwan, S. (2015). Endcoding accuracy in Thai court judgements. Manusya: Journal of Humanities, Special Issue No. 21, 60–69.
