ผลกระทบทางสุขภาพชุมชนลดหวาน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเกาะเพชร อำเภอหัวไทร จังหวัดนครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

การศึกษานี้ดำเนินการตามขั้นตอนการประเมินผลกระทบทางสุขภาพ (HIA) เพื่อประเมินโครงการชุมชนลดหวานของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเกาะเพชร อำเภอหัวไทร จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยวิเคราะห์ข้อมูลทั้งเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณจากกลุ่มผู้ปฏิบัติงาน ผู้นำชุมชน ผู้กำหนดนโยบาย และผู้ป่วยเบาหวาน ผ่านเครื่องมือแบบสอบถามและการสนทนากลุ่มผลการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยเบาหวานส่วนใหญ่มีความรู้ในการดูแลตนเองระดับปานกลาง (ร้อยละ 46.97) แต่ยังขาดความเข้าใจที่ถูกต้องเรื่องการจัดการอาหาร ยา และความเสี่ยงภาวะน้ำตาลต่ำจากการออกกำลังกาย ในด้านพฤติกรรมแม้ส่วนใหญ่จะปฏิบัติตามคำแนะนำเรื่องการใช้ยาเป็นประจำ แต่ยังขาดความสม่ำเสมอในการควบคุมอาหารและออกกำลังกาย แม้ระบบบริการสุขภาพจะมีความครอบคลุมสูง โดยผู้ป่วยทุกรายได้รับการคัดกรองตาและเท้าอย่างทั่วถึง แต่ผลลัพธ์ทางสุขภาพกลับพบว่าผู้ป่วยถึงร้อยละ 90.15 มีระดับน้ำตาลสะสมในเลือด (HbA1c) เกินเกณฑ์มาตรฐาน โดยพบภาวะแทรกซ้อนทางตาและอาการชาปลายมือปลายเท้ามากที่สุดข้อเสนอแนะจากการประเมินชี้ให้เห็นว่า ควรเน้นการให้ความรู้แบบรายบุคคลผ่านสื่อที่เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ ควบคู่ไปกับการพัฒนาสภาพแวดล้อมในชุมชนให้เอื้อต่อการทำกิจกรรมสุขภาพ นอกจากนี้ควรใช้กลไกสนับสนุนจากครอบครัวร่วมกับอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในการติดตามผู้ป่วยกลุ่มที่ขาดนัดและกระตุ้นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างต่อเนื่อง เพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงในระยะยาวอย่างมีประสิทธิภาพ