วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี

มูลเหตุที่ไม่ย้ายทะเบียนราษฎรเข้าสู่เทศบาลตำบลเมืองศรีไค: กรณีศึกษานักศึกษาระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี

ปิติพล บุ้งทอง, อรปรียา สุขาเวช, สุกัญญา ซึ่งพรม, อิสระพงษ์ กาญจนดา — Fri, 26 Jun 2026 00:00:00 +0700

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษามูลเหตุที่นักศึกษาไม่ย้ายทะเบียนราษฎรเข้าเทศบาลตำบลเมืองศรีไค 2) ศึกษาสถานการณ์และผลกระทบของประชากรแฝงต่อความไม่สมดุลทรัพยากร และ 3) เสนอแนวทางบริหารจัดการและนโยบายรองรับ ใช้วิจัยเชิงคุณภาพโดยสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 28 คน แบ่งเป็นบุคลากรเทศบาล 4 คน และนักศึกษามหาวิทยาลัยอุบลราชธานี 24 คนผลการวิจัยพบว่า มูลเหตุที่ไม่ย้ายทะเบียนราษฎรมี 4 ด้านหลัก คือ 1) ด้านเศรษฐกิจและที่อยู่อาศัย มองว่าเป็นการพักชั่วคราว การย้ายเป็นภาระและไม่คุ้มค่า 2) ด้านสังคมและครอบครัว มีความผูกพัน การย้ายออกเสมือนลดทอนความสำคัญครอบครัว 3) ด้านสวัสดิการ สามารถย้ายสิทธิบัตรทองได้โดยไม่ต้องย้ายทะเบียนบ้าน 4) ด้านสิทธิพลเมือง ต้องการคงสิทธิเลือกตั้งในบ้านเกิด รวมถึงขั้นตอนราชการยุ่งยากมีต้นทุนสูงด้านผลกระทบพบว่า เทศบาลเผชิญภาวะเมืองโตเดี่ยวทรัพยากรลีบ ต้องแบกรับภาระประชากรแฝงกว่า 30,000 คน ภายใต้งบประมาณที่จัดสรรตามประชากรในทะเบียนราษฎรเพียง 12,885 คน เกิดการขาดดุลต่อเนื่อง นำสู่วิกฤตขยะมูลฝอยสูงถึง 20-30 ตันต่อวัน โครงสร้างพื้นฐานชำรุด และสาธารณูปโภคไม่เพียงพอข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย เทศบาลควรสร้างแรงจูงใจที่เป็นรูปธรรมด้านสิทธิประโยชน์ สื่อสารเชิงรุกเพื่อสร้างความตระหนักรู้เรื่องงบประมาณพัฒนาพื้นที่ พร้อมจัดตั้งศูนย์บริการเบ็ดเสร็จภายในมหาวิทยาลัย และพัฒนาระบบออนไลน์อำนวยความสะดวก

แนวทางการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) อย่างมีประสิทธิภาพของนักศึกษามหาวิทยาลัยอุบลราชธานี

วิลาสินี กาญจนาภรณ์, สกุลทิพย์ ทองเหลือง, กรณ์กนก สุทธิกุล, ณัฐสุดา ภาระโถ — Fri, 26 Jun 2026 00:00:00 +0700

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรม ปัญหาและอุปสรรค และเสนอแนะแนวทางการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ของนักศึกษามหาวิทยาลัยอุบลราชธานี กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักศึกษา 391 คน และตัวแทนนักศึกษา 12 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถามและการสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า พฤติกรรมการใช้ AI ของนักศึกษาโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง (ค่าเฉลี่ย 3.39) โดยด้านความคุ้มค่ามีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือด้านความอยากรู้อยากเห็น และด้านความเคยชินมีค่าเฉลี่ยต่ำสุด อุปสรรคสำคัญ ได้แก่ การพึ่งพา AI ที่อาจส่งผลต่อทักษะการคิดวิเคราะห์เชิงลึก การลดลงของปฏิสัมพันธ์ทางสังคม ปัญหาด้านจริยธรรมและการอ้างอิงแหล่งที่มา ความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงเทคโนโลยี และข้อจำกัดด้านภาษาอังกฤษ สำหรับแนวทางการใช้ AI อย่างมีประสิทธิภาพ ประกอบด้วย 3 มิติ ได้แก่ การบูรณาการ AI ในการจัดการเรียนรู้ควบคู่การพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ การพัฒนาทักษะการตั้งคำถามและการตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล และการส่งเสริมความรู้เท่าทัน AI และจริยธรรมในการใช้งาน เพื่อให้เกิดการใช้เทคโนโลยีอย่างมีประสิทธิภาพและมีความรับผิดชอบ

บทบาทของด่านศุลกากรช่องเม็กต่อการพัฒนาเศรษฐกิจชายแดนจังหวัดอุบลราชธานี ภายหลังการดำรงตำแหน่งประธานอาเซียนของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว

ชญาดา ปวงคำ, ธนพร กล้าหาญ — Fri, 26 Jun 2026 00:00:00 +0700

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ ได้แก่ 1) เพื่อศึกษาปัญหาและอุปสรรคที่ส่งผลต่อบทบาทของด่านช่องเม็กในการพัฒนาเศรษฐกิจและการค้าชายแดน ภายหลังจากที่สปป. ลาว ดำรงตำแหน่งประธานอาเซียนในปี 2) เพื่อศึกษามุมมองของประชาชน ผู้ประกอบการและหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง และ 3) เพื่อเสนอแนวทางเชิงนโยบายในการยกระดับบทบาทของด่านศุลกากรช่องเม็กต่อการพัฒนาเศรษฐกิจชายแดน การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในพื้นที่ 3 กลุ่ม ได้แก่ เจ้าหน้าที่ภาครัฐ ผู้ประกอบการและผู้นำชุมชน โดยใช้กรอบแนวคิดทฤษฎีเสรีนิยมใหม่ ทฤษฎีการค้าระหว่างประเทศ แนวคิดการค้าชายแดนและทฤษฎีพื้นที่ที่สาม (Third Space) เป็นฐานในการวิเคราะห์ ผลการศึกษาพบว่า ด่านศุลกากรช่องเม็กมีบทบาทในฐานะกลไกการกำกับดูแลและอำนวยความสะดวกทางการค้า มากกว่าการเป็นกลไกเชิงนโยบายขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจ เศรษฐกิจในพื้นที่อยู่ในภาวะซบเซาภายหลังปี 2567 และการดำรงตำแหน่งประธานอาเซียนของสปป.ลาวไม่ได้ส่งผลกระตุ้นเศรษฐกิจในพื้นที่อย่างมีนัยสำคัญ ปัญหาหลักมีรากฐานจากโครงสร้างการบริหารแบบรวมศูนย์ ระบบอุปถัมภ์ทางการเมืองและความไม่ต่อเนื่องของนโยบาย การวิเคราะห์ผ่านกรอบแนวคิดพื้นที่ที่สามชี้ว่าการพัฒนาอย่างยั่งยืนต้องบูรณาการมิติเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม พร้อมเปิดพื้นที่ให้เสียงชุมชนมีบทบาทในกระบวนการกำหนดนโยบาย

การต่อรองทางวาทกรรมของอัตลักษณ์อีสานผ่านวัฒนธรรมการบริโภคปลาร้าในสื่อสังคมออนไลน์ร่วมสมัย

Fri, 26 Jun 2026 00:00:00 +0700

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีบทบาทในการผลักอีสานให้อยู่ในสถานะชายขอบของสังคมไทย และศึกษากระบวนการต่อรองทางวาทกรรมของคนอีสานผ่านวัฒนธรรมการบริโภคปลาร้าในสื่อสังคมออนไลน์ร่วมสมัย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การวิเคราะห์เอกสารร่วมกับการวิเคราะห์วาทกรรมจากคลิปวิดีโอของอินฟลูเอนเซอร์ชาวอีสานจำนวน 5 ราย บนแพลตฟอร์ม YouTube และ TikTok ผลการศึกษาพบว่า ความเป็นชายขอบของอีสานเป็นผลจากการผลิตซ้ำวาทกรรมของรัฐและสังคมส่วนกลางที่ดำเนินมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ยุครวมชาติ ยุคสร้างชาติ ยุควาทกรรมการพัฒนา และยุควาทกรรมการเมืองเสื้อเหลือง–เสื้อแดง ซึ่งมีส่วนสำคัญในการลดทอนคุณค่าของอัตลักษณ์และวัฒนธรรมอีสาน ขณะเดียวกันคนอีสานได้ใช้สื่อสังคมออนไลน์เป็นพื้นที่ในการต่อรองความหมายผ่านการนำเสนอวัฒนธรรมการบริโภคปลาร้า โดยสร้างภาพลักษณ์ใหม่ให้ปลาร้าจากอาหารที่เคยถูกมองว่าไม่สะอาดและล้าหลัง ให้กลายเป็นอาหารที่สะอาด ได้มาตรฐาน และมีคุณค่าทางวัฒนธรรม ควบคู่กับการสร้างสุนทรียศาสตร์ใหม่ผ่านการใช้ภาษาอีสาน การจัดองค์ประกอบภาพ และวิธีการบริโภคที่สะท้อนอัตลักษณ์ท้องถิ่น ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า วัฒนธรรมการบริโภคอาหารสามารถเป็นพื้นที่สำคัญในการต่อรองเชิงอำนาจ การสร้างความหมาย และการประกอบสร้างอัตลักษณ์ใหม่ของคนอีสานในบริบทสื่อดิจิทัลร่วมสมัย

การศึกษาการใช้เสียงตามสายในการสื่อสารระหว่างองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไปยังประชาชน: กรณีศึกษา บ้านคำลือชา ตำบลโพธิ์ใหญ่ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี

Fri, 26 Jun 2026 00:00:00 +0700

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบทบาทและความสำคัญของระบบเสียงตามสายในชุมชนชนบทบ้านคำลือชา ตำบลโพธิ์ใหญ่ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี 2) ศึกษาปัญหาการใช้ระบบเสียงตามสายที่ส่งผลต่อการรับรู้ข่าวสารและคุณภาพชีวิตของประชาชน และ 3) เสนอแนวทางแก้ไขปัญหาและข้อจำกัดที่มีผลต่อประสิทธิภาพการสื่อสารของชุมชนโดยการใช้วิจัยเชิงคุณภาพจากการเก็บข้อมูลผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วมจากประชาชนจำนวน 12 คนและผู้นำชุมชนจากนั้นนำข้อมูลที่ได้จากการบันทึกเสียงและการลงพื้นที่มาถอดความ จัดหมวดหมู่ และวิเคราะห์เชิงเนื้อหา โดยเชื่อมโยงผลการวิเคราะห์กับวัตถุประสงค์ของการวิจัยผลการศึกษาพบว่าระบบเสียงตามสายมีบทบาทสำคัญในการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกับประชาชน เป็นช่องทางที่ช่วยให้ประชาชนได้รับข้อมูลข่าวสารอย่างใกล้ชิด ต่อเนื่องและทั่วถึงทั้งนี้ประสิทธิภาพของระบบยังขึ้นอยู่กับการบำรุงรักษาอุปกรณ์และการจัดการระบบอย่างเหมาะสม ดังนั้น ควรมีการวางแผนและจัดสรรงบประมาณเพื่อการพัฒนาและบำรุงรักษาอย่างต่อเนื่องเพื่อยกระดับประสิทธิภาพการสื่อสารเพิ่มการรับรู้ข่าวสารและเสริมสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องแก่ประชาชนในชุมชน

ธรรมาภิบาลดิจิทัลในปฏิบัติการรักษาสันติภาพขององค์การสหประชาชาติ

ชญณิพัฑฒ์ นาครินทร์ — Fri, 26 Jun 2026 00:00:00 +0700

บทความวิชาการนี้วิเคราะห์การปรับตัวเชิงกลยุทธ์ขององค์การสหประชาชาติภายใต้กรอบธรรมาภิบาลดิจิทัลเพื่อรับมือความท้าทายด้านความมั่นคงรูปแบบใหม่ในศตวรรษที่ 21 โดยนำเสนอระบบพหุมิติแห่ง สันติภาพเป็นกรอบแนวคิดอธิบายการบูรณาการนวัตกรรมเทคโนโลยีสารสนเทศเข้ากับปฏิบัติการรักษาสันติภาพและการทูตเชิงป้องกัน การวิเคราะห์พรรณนาครอบคลุมสี่มิติสำคัญ ได้แก่ การใช้ปัญญาประดิษฐ์คาดการณ์และระงับความขัดแย้งล่วงหน้า การใช้เทคโนโลยีบล็อกเชนสร้างสถาปัตยกรรมความโปร่งใสจัดสรรทรัพยากรมนุษยธรรม การพัฒนาแพลตฟอร์มสื่อสารสากลลดอคติทางชาติพันธุ์และประทุษวาจา และการสถาปนาสนธิสัญญาสันติภาพไซเบอร์โลกคุ้มครองสิทธิมนุษยชนดิจิทัล ผลการศึกษาพบว่าการขับเคลื่อนเสถียรภาพยุคข้อมูลข่าวสารจำเป็นต้องเปลี่ยนผ่านสู่ระบบธรรมาภิบาลข้อมูลสากลที่มีจริยธรรมเป็นแกนกลาง ซึ่งช่วยยกระดับมาตรฐานการปฏิบัติงานของคณะมนตรีความมั่นคงให้มีความแม่นยำและรวดเร็ว แม้การเปลี่ยนผ่านต้องเผชิญข้อจำกัดจากช่องว่างทางเทคโนโลยีและปัญหาอธิปไตยไซเบอร์ บทความนี้จึงได้ประมวลผลลัพธ์เป็นแนวทางเชิงนโยบายผ่านการกำหนดมาตรฐานธรรมาภิบาลปัญญาประดิษฐ์ร่วมกันและการจัดตั้งหน่วยตอบโต้เหตุการณ์ไซเบอร์ฉุกเฉินระดับโลก ซึ่งทำหน้าที่เป็นกลไกหลักเสริมสร้างความปลอดภัยและคุ้มครองศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ในพื้นที่ดิจิทัลอย่างยั่งยืน